III KK 537/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego I. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. W kasacji podniesiono m.in. zarzut nienależytej obsady Sądu Okręgowego ze względu na niespełnienie standardów niezawisłości i bezstronności. Sprawa została przydzielona sędziemu SN Stanisławowi Stankiewiczowi. Obrońca złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego, powołując się na przepisy art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k. Argumentował, że sędzia objął urząd w wyniku rekomendacji KRS ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., co według uchwał Sądu Najwyższego (BSA I-4110-1/20 i I KZP 2/22) może prowadzić do nienależytej obsady sądu i naruszenia zasady orzekania we własnej sprawie. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Stwierdził, że powołanie sędziego na podstawie ustawy z 2017 r. może rodzić wątpliwości co do niezależności i bezstronności sądu, zwłaszcza gdy zarzuty kasacji dotyczą procedury powołania sędziego. Aby uniknąć zarzutu nienależytej obsady i zapewnić zgodność z zasadą nemo iudex in causa sua oraz art. 6 EKPC, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwestie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w kontekście procedury powołania oraz zasady niezależności i bezstronności sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia Sądu Najwyższego powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, w której podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z tego powodu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, aby zapewnić brak wątpliwości co do bezstronności i niezależności sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własne uchwały (BSA I-4110-1/20, I KZP 2/22), które wskazują, że udział sędziego powołanego w procedurze opartej na ustawie z 2017 r. w sprawie zawierającej zarzuty dotyczące tej procedury, może prowadzić do nienależytej obsady sądu i naruszenia zasady orzekania we własnej sprawie oraz art. 6 EKPC.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na zarzucie nienależytej obsady sądu wynikającej z procedury powołania sędziego, może być rozpoznany przez ten sam sąd, w którym orzeka wyłączany sędzia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki może być rozpoznany przez pozostałych członków składu orzekającego, aby zapewnić prawidłowy tok postępowania i uniknąć naruszenia zasad procesowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego, uznając go za zasadny. Wskazał, że sytuacja, w której sędzia miałby orzekać w sprawie dotyczącej jego własnego statusu prawnego, jest niedopuszczalna i narusza fundamentalne zasady procesowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| Sędzia Stanisław Stankiewicz | inne | sędzia podlegający wyłączeniu |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego w przypadku istnienia okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Reguluje kwestie związane z wyłączeniem sędziego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależną obsadę sądu.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, której przepisy dotyczące kształtowania składu KRS były kwestionowane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co według uchwał SN może prowadzić do nienależytej obsady sądu. • Udział sędziego w rozpoznaniu kasacji, która dotyczy zarzutów związanych z procedurą jego powołania, rodzi wątpliwości co do jego bezstronności i narusza zasadę orzekania we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua). • Nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Skład sądu orzekającego w kasacji musi spełniać standardy niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, zgodnie z art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, ze względu na niespełnienie standardów niezawisłości i bezstronności • sąd z udziałem tego sędziego jest nienależycie obsadzony, zatem orzeczenia wydane w tym składzie dotknięte są bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • pociąga to za sobą stwierdzenie, że sąd z udziałem tego sędziego jest nienależycie obsadzony • udział Pana Sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza w składzie sądu rozpoznającego kasację równałby się orzekaniu we własnej sprawie • nie mógłby go uwzględnić, bowiem w ten sposób zakwestionowałby własne «uprawnienie» do bezstronnego orzekania • sąd z udziałem tego sędziego jest nienależycie obsadzony • naruszenie standardu z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wobec uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwestie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w kontekście procedury powołania oraz zasady niezależności i bezstronności sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy sędzia SN może orzekać w sprawie dotyczącej jego własnego powołania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.