III KK 537/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za czyny seksualne wobec małoletniej, uznając ją za oczywiście bezzasadną.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego za czyny seksualne wobec małoletniej, który zarzucał naruszenie prawa procesowego i pozbawienie prawa do obrony poprzez uniemożliwienie ponownego przesłuchania pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, a nowelizacja art. 185a § 1 k.p.k. nie nakłada obowiązku ponownego przesłuchania w sytuacji opisanej przez obronę.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego S. M., który został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (inne czynności seksualne wobec małoletniej poniżej lat 15). Skazany otrzymał karę 2 lat pozbawienia wolności, zakaz kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej, zakaz zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem małoletnich oraz nawiązkę. Obrońca w apelacji zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 185a k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k., domagając się ponownego przesłuchania małoletniej. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy. Kasacja podnosiła zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów apelacji dotyczących uniemożliwienia ponownego przesłuchania małoletniej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, podkreślając, że kasacja jest środkiem nadzwyczajnym i nie służy ponownej kontroli odwoławczej. Sąd uznał, że sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał zarzuty apelacji, a nowelizacja art. 185a § 1 k.p.k. nie nakłada obowiązku ponownego przesłuchania w sytuacji, gdy oskarżony nie posiadał obrońcy podczas pierwszego przesłuchania, a wniosek dowodowy podlega ocenie z uwzględnieniem wpływu na stan zdrowia dziecka. Sąd Najwyższy obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał zarzuty apelacji i prawidłowo ocenił, że nie zachodziły podstawy do ponownego przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 185a § 1 k.p.k. nie nakłada obowiązku ponownego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego w sytuacji, gdy oskarżony nie posiadał obrońcy podczas pierwszego przesłuchania. Wniosek dowodowy podlega ocenie z uwzględnieniem wpływu na stan zdrowia dziecka i możliwość przeprowadzenia dowodu, a nowelizacja przepisu nie zmienia tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
SkarPaństwo
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| X.Y. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| E.W. | osoba_fizyczna | świadkowie |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 185a § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 57b
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 2 i § 4
Kodeks karny
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1a
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 2
Kodeks karny
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 185a § § 1
Nowelizacja z dnia 13 stycznia 2023 r. (Dz.U.2023.289), obowiązująca od 15 sierpnia 2023 r., w znacznym stopniu zdezaktualizowała wcześniejszą linię orzeczniczą.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 185a § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, na skutek uniemożliwienia ponownego przesłuchanie małoletniej. Naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak wnikliwego i prawidłowego ustosunkowania się przez Sąd Okręgowy do zarzutów apelacji.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. art. 185a § 1 k.p.k. nie nakłada na sąd, wbrew stanowisku obrońcy, obowiazku przesłuchania ponownie małoletniego pokrzywdzonego w przypadku, gdy oskarżony podczas pierwszego przesłuchania nie posiadał obrońcy. Wskazana nowelizacja art. 185a § 1 k.p.k. w znacznym stopniu zdezaktualizowała wcześniejszą linię rzeczniczą odnoszącą się do tego unormowania.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 185a § 1 k.p.k. w kontekście ponownego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego po nowelizacji oraz zasady kontroli kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nowelizacji przepisów, która może wpływać na przyszłe orzecznictwo.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony małoletnich i prawa do obrony w kontekście postępowania karnego, a także interpretacji przepisów procesowych po nowelizacji.
“Sąd Najwyższy o ponownym przesłuchaniu małoletniego: kluczowa nowelizacja przepisów i prawo do obrony.”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN III KK 537/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., w sprawie S. M , skazanego z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 11 grudnia 2024 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX Ka 57/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt II K 507/23, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 12 października 2023 r., sygn. akt II K 507/23, S. M. został uznany za winnego tego, że w okresie od 20 marca 2023 r. do 21 marca 2023 r. w K., w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, trzykrotnie dopuścił się wobec małoletniej poniżej lat 15 X.Y. innych czynności seksualnych polegających na dotykaniu jej po piersiach, pośladkach, brzuchu oraz udach, tj. przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które – na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 57b k.k. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Ponadto, na podstawie art. 41a § 2 i § 4 k.k. oraz art. 43 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., orzeczono wobec oskarżonego środek kamy w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną X.Y. i zbliżania się do niej na odległość mniejszą niż 50 metrów na okres 4 lat, zaś na podstawie art. 41 § 1a k.k. oraz art. 43 § 1 k.k. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., orzekczono wobec oskarżonego środek kamy w postaci zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów i działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na okres 4 lat, a na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzeczono wobec S. M. nawiązkę na rzecz X.Y. w wysokości 6000 złotych. Od tego wyroku apealcję wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania, która mogło mieć wpływ na treść skarżonego orzeczenia (art. 185a k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.; art. 185a k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.; art. 7 k.p.k.) – wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt IX Ka 57/24, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego, w której podniesiono następujące zarzyty: „1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak wnikliwego i prawidłowego ustosunkowania się przez Sąd Okręgowy do zarzutów apelacji naruszenia art. 185a § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, na skutek uniemożliwienia ponownego przesłuchanie małoletniej, mimo że konieczność taka istniała wobec nieposiadania przez oskarżonego obrońcy w dacie przesłuchania X.Y. ; 2. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak wnikliwego i prawidłowego ustosunkowania się przez Sąd Okręgowy do zarzutów apelacji naruszenia art. 185a § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony, na skutek uniemożliwienia ponownego przesłuchanie małoletniej, pomimo że na jaw wyszły istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, wynikające z zeznań matki pokrzywdzonej E. W. , z których wynika, że nie wierzy córce, a nadto okoliczności związane ze znajomością małoletniej z koleżanką K. oraz jej złego wpływu na postępowanie X.Y. , co potwierdzali zeznający w sprawie świadkowie”. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego rozpoznania. Prokurator w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentuje się, że: „kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Celem postępowania kasacyjnego jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem istotnie ograniczona. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku tego postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary” ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2017 r., IV KK 276/17, LEX nr 2428223; LEX nr 2692803 ). Odnosząc się do podniesionych w kasacji zarzutów dotyczących wadliwego rozpoznania zarzutów podniesioncyh w apelacji dotyczących oddalenia wniosku dowodowego i zaniechania ponownego przesłuchania pokrzywdzonej, zauważyć należy, że Sąd odwoławczy rzetelnie rozpoznał ww. zarzuty, a w uzasadnienieniu wskazał, dlaczego uznał je za niezasadne. Trafnie podkreślił, że „art. 185a § 1 k.p.k. nie nakłada na sąd, wbrew stanowisku obrońcy, obowiazku przesłuchania ponownie małoletniego pokrzywdzonego w przypadku, gdy oskarżony podczas pierwszego przesłuchania nie posiadał obrońcy. (…) Sąd Rejonowy zasadnie przyjął, że wniosek dowodowy obrońcy podlega ocenie przez pryzmat art. 170 k.p.k., w tym z uwzględnieniem wpływu na stan zdrowia dziecka i możliwość przeprowadzenia dowodu, a także czy ponowne przesłuchanie nie tylko jest możliwe z uwagi na aktualny stan zdrowia psychicznego małoletniego, a ponadto czy nie wywrze realnie negatywnego wpływu na jego aktualyny stan psychiczny, czy nie pogorszy tego stanu” (pkt 3.1. uzasadnienia wyroku Sądu ad quem ). Stanowisko to zasługuje na aprobatę w świetle obowiazującej od 15 sierpnia 2023 r. aktualnej treści art. 185a § 1 k.p.k., tj. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.289), co również nie umknęło uwadze Sądu odwołąwczego (zob. ibidem ). Sąd II instancji miał zatem podstawy do zaaprobowania sposobu procedowania Sadu meriti w analizowanym zakresie tj. oddalenia wniosku dowodowego z uwagi na stan psychiczny świadka, opisany przez jej nauczycielki oraz psychologa (zob. s. 9 uzasadnienia wyroku Sądu a quo ). Wskazana nowelizacja art. 185a § 1 k.p.k. w znacznym stopniu zdezaktualizowała wcześniejszą linię rzeczniczą odnoszącą się do tego unormowania, co czyni chybionym powoływanie się przez autora kasacji na orzeczenia zapadłe przed 15 sierpnia 2023 r. Jeśli zaś chodzi o doniosłość momentu złożenia wniosku dowodowego, to data ta nie wyznacza stanu prawnego, na podstawie którego ma procedować sąd. Art. 185a § 1 k.p.k. jest bowiem adresowany do organu procesowego, a nie strony postępowania, a zatem organ ten, co do zasady, stosuje przepisy Kodeksu postępowania karnego obowiazujące w dniu realizacji określonych czynności procesowych, zgodnie z ogólną zasadą „chwytania sprawy w locie” przez przepisy procedury karnej. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia naruszenia przez Sąd odwoławczy standardów rzetelnej kontroli instancyjnej które miałyby prowadzić do naruszenia prawa do obrony skazanego. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., kosztami procesu w postępowaniu kasacyjnym obciążając skazanego. [J.J.] [a.ł]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę