III KK 537/23

Sąd Najwyższy2025-04-25
SNKarnepostępowanie wykonawczeŚrednianajwyższy
koszty sądowepomoc prawnaobrońca z wyboruwynagrodzenie adwokatapostępowanie kasacyjneSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy oddalił wniosek skazanego o przyznanie wynagrodzenia obrońcy za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym, uznając, że obrońca nie podjął żadnych czynności procesowych wymagających wynagrodzenia.

Skazany A. K. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia swojemu obrońcy z wyboru, adwokatowi P. R., za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na uzgodnioną kwotę 5.000 zł brutto. Sąd Najwyższy potraktował to jako wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów procesu. Analiza akt wykazała jednak, że obrońca nie podjął żadnych czynności procesowych przed Sądem Najwyższym, za które należałoby się wynagrodzenie, w szczególności nie złożył odpowiedzi na kasację i nie reprezentował skazanego na posiedzeniu bez udziału stron. W związku z tym wniosek został oddalony.

Skazany A. K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia swojemu obrońcy z wyboru, adwokatowi P. R., za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek, datowany na 8 kwietnia 2025 r., opierał się na uzgodnionej kwocie 5.000 zł brutto, co potwierdził załączony dowód. Sąd Najwyższy zinterpretował ten wniosek jako żądanie uzupełnienia postanowienia z dnia 20 września 2024 r. w zakresie kosztów procesu. Analiza akt sprawy wykazała jednak, że w toku postępowania kasacyjnego, zainicjowanego kasacją prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego, obrońca skazanego nie podjął żadnych czynności procesowych, za które przysługiwałoby mu wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Nie złożył odpowiedzi na kasację, a ze względu na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu bez udziału stron, nie reprezentował skazanego przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, podkreślił, że wynagrodzenie przysługuje za faktyczne występowanie przed sądem, a nie za czynności przygotowawcze czy związane z zapoznaniem się z aktami. Wobec braku takich czynności, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obrońcy z wyboru nie przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie podjął on faktycznych czynności procesowych przed Sądem Najwyższym, takich jak złożenie odpowiedzi na kasację czy reprezentowanie skazanego na posiedzeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., wskazując, że wynagrodzenie przysługuje za "faktyczne występowanie" przed sądem. Ponieważ obrońca skazanego nie podjął żadnych czynności procesowych przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym, nie było podstaw do przyznania mu wynagrodzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniono

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, lub zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Przepis art. 626 § 2 k.p.k. znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym.

u.p.n. art. 62 § ust. 3

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Pomocnicze

k.p.k. art. 632 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 11 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 11 ust. 2 pkt 6

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 17 ust. 2 pkt 6

Dotyczy opłaty należnej za "faktyczne występowanie" przed Sądem Najwyższym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 18 ust. 1

Opłaty wynoszą za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego - 25% opłaty przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obrońca nie podjął faktycznych czynności procesowych przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Obrońca uzgodnił wynagrodzenie w kwocie 5.000 zł brutto za pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym obrońca skazanego nie podejmował żadnych czynności procesowych, za które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, należałoby się mu wynagrodzenie przepis § 17 ust. 2 pkt 6 ww. rozporządzenia statuujący prawo do opłaty za "obronę przed Sądem Najwyższym", który stosuje się odpowiednio do pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i prywatnego, dotyczy opłaty należnej za "faktyczne występowanie" przed Sądem Najwyższym, a nie podejmowanie jakichkolwiek innych czynności dokonywanych poza samym postępowaniem, choć mających z nim związek

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad przyznawania wynagrodzenia obrońcy z wyboru za czynności w postępowaniu kasacyjnym, gdy nie podjęto faktycznych działań procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktywności procesowej obrońcy w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy obrońca z wyboru zawsze dostanie zapłatę za postępowanie kasacyjne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 537/23
POSTANOWIENIE
Dnia 25 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie
A. K.
skazanego z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,
po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2025 r.
w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron,
wniosku skazanego o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2024 r. w przedmiocie przyznania obrońcy wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Skazany A. K. skierował do Sądu Najwyższego wniosek datowany na dzień 8 kwietnia 2025 r. o przyznanie obrońcy z wyboru – adw. P. R. wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 632 § 2 k.p.k., art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 2 k.p.k. w zw. z art. 633 k.p.k. oraz § 11 ust. 4 pkt 2 i § 11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2024 r. w przedmiocie kosztów procesu (wydatków strony z tytułu ustanowienia w sprawie obrońcy). W uzasadnieniu wniosku skazany wskazał, że wynagrodzenie za ten etap obrony (w postępowaniu kasacyjnym) uzgodniono na poziomie 5.000 zł brutto, co znalazło potwierdzenie w zaświadczeniu adw. P. R. z dnia 1 kwietnia 2025 r. załączonym do wniosku, w którym obrońca przyznał, że przyjął wynagrodzenie adwokackie za obronę w postępowaniu kasacyjnym w kwocie 5.000 zł brutto (
k. 67-68
).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
:
Zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k., jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem (art. 637a k.p.k.).
W orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne w sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2024 r.) rozstrzygnięto co do zasady o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (obciążono nimi Skarb Państwa). Analiza akt przedmiotowej sprawy pozwala zaś dostrzec, że w toku postępowania kasacyjnego, zainicjowanego kasacją wywiedzioną przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. II AKa 109/23, obrońca skazanego A. K. nie podejmował żadnych czynności procesowych, za które zgodnie z
rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, należałoby się mu wynagrodzenie. Nie złożył bowiem odpowiedzi na kasację, a nadto - w związku z rozpoznaniem sprawy na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.) - nie reprezentował skazanego przed Sądem Najwyższym. Jak wskazywał już Sąd Najwyższy w jednym ze swoich judykatów odnoszącym się do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631), traktującego o kwestii prawa do opłaty za "obronę przed Sądem Najwyższym", cyt. „przepis § 17 ust. 2 pkt 6 ww. rozporządzenia statuujący prawo do opłaty za "obronę przed Sądem Najwyższym", który stosuje się odpowiednio do pełnomocnika pokrzywdzonego, oskarżyciela posiłkowego i prywatnego, dotyczy opłaty należnej za "faktyczne występowanie" przed Sądem Najwyższym, a nie podejmowanie jakichkolwiek innych czynności dokonywanych poza samym postępowaniem, choć mających z nim związek, takich jak np. zapoznanie się z kasacją czy odpowiedzią na kasację, czy też rozmowy z matką małoletniej (por. A. Partyk, T. Partyk, Rozporządzenie w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Komentarz, LEX/el. 2016, komentarz do § 17). Podstawą do przyznania wynagrodzenia z tego tytułu nie może być również przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia stanowiący, że opłaty wynoszą za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego - 25% opłaty przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2024 r., V KK 116/23, LEX nr 3708569).
Wobec niedostrzeżenia przejawów "faktycznego występowania" obrońcy skazanego przed Sądem Najwyższym

wbrew oczekiwaniom strony

nie zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia wynagrodzenia za udzielenie skazanemu pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, dlatego
Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia
.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI