III KK 534/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego W. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, obniżając karę pozbawienia wolności i wymierzając nową karę łączną. Obrońca zarzucał m.in. obrazę przepisów k.p.k. dotyczących oceny dowodów, błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie zasady ne bis in idem w związku z wcześniejszym skazaniem przez sąd niemiecki. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że nie jest uprawniony do kontroli ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym. Jednocześnie Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w szczególności poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 114 § 2 k.k. i zaliczenie na poczet kary okresu kary wykonanej za granicą, co było sprzeczne z art. 114 § 3 k.k. i zasadą ne bis in idem. Uchybienie to nie mogło zostać usunięte, gdyż kasacja została wniesiona na korzyść skazanego, a jej uwzględnienie prowadziłoby do pogorszenia jego sytuacji prawnej, co jest niedopuszczalne z uwagi na zakaz reformationis in peius.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady ne bis in idem w kontekście orzeczeń sądów państw członkowskich UE oraz stosowania art. 114 k.k. w polskim prawie karnym. Ograniczenia postępowania kasacyjnego i zakaz reformationis in peius.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu jurysdykcji i zastosowania przepisów o zaliczeniu kar zagranicznych. Konieczność uwzględnienia kierunku zaskarżenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie zasady ne bis in idem przez polskie sądy, wynikające z wcześniejszego skazania przez sąd państwa UE, może zostać naprawione poprzez zaliczenie kary na podstawie art. 114 § 2 k.k., czy też stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania na podstawie art. 114 § 3 k.k. w zw. z art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zasady ne bis in idem wynikające z wcześniejszego skazania przez sąd państwa UE stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem polskim i nie może być naprawione poprzez zaliczenie kary na podstawie art. 114 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 114 § 3 pkt 3 k.k. w zw. z art. 54 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen, prawomocne orzeczenie sądu państwa UE kończące postępowanie karne stanowi przeszkodę do wszczęcia lub prowadzenia postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem polskim. Zastosowanie art. 114 § 2 k.k. w takiej sytuacji jest niedopuszczalne.
Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu odwoławczego z powodu stwierdzonego rażącego naruszenia prawa, jeśli kasacja została wniesiona na korzyść skazanego, a uchylenie wyroku prowadziłoby do pogorszenia jego sytuacji prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie może uchylić wyroku z powodu stwierdzonego rażącego naruszenia prawa, jeśli kasacja została wniesiona na korzyść skazanego, a uchylenie wyroku prowadziłoby do pogorszenia jego sytuacji prawnej, ze względu na zakaz reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok Sądu odwoławczego zaskarżony został wyłącznie na korzyść skazanego, a stwierdzone uchybienie (nieprawidłowe zaliczenie kary) nie mogło zostać usunięte, gdyż prowadziłoby do orzeczenia na niekorzyść skazanego, co jest niedopuszczalne na mocy art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.
Czy ustalenie ilości narkotyków stanowiących przedmiot przestępstwa w sprawach o obrót znacznymi ilościami jest możliwe i czy margines błędu w takich ustaleniach dyskwalifikuje orzeczenie?
Odpowiedź sądu
Ustalenia ilości narkotyków w sprawach o obrót znacznymi ilościami są możliwe, a margines błędu wynikający z różnej precyzji dowodów (np. zeznań świadków vs. ważenia) jest uwzględniany w procesie dokonywania ustaleń faktycznych, nie dyskwalifikując orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenia ilości narkotyków zostały poczynione w oparciu o relacje współoskarżonych i świadków, co jest pełnowartościowym źródłem dowodowym, mimo różnej precyzji. Ogromna skala procederu uniemożliwiała precyzyjne określenie ilości, ale nawet istotnie mniejsza ilość nadal stanowiłaby ilość znaczną, a społeczna szkodliwość nie jest determinowana wyłącznie ilością, ale także innymi czynnikami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 258 § § 3
Kodeks karny
u.p.n. art. 55 § ust. 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Pomocnicze
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 11 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 65
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8 i 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7 i 11
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 114 § § 1
Kodeks karny
Orzeczenie zapadłe za granicą nie stanowi przeszkody do wszczęcia lub prowadzenia postępowania karnego o ten sam czyn zabroniony przed sądem polskim.
k.k. art. 114 § § 2
Kodeks karny
Zaliczenie na poczet orzeczonej kary okresu kary wykonanej za granicą.
k.k. art. 114 § § 3 pkt 3
Kodeks karny
Zasada z art. 114 § 1 k.k. nie stosuje się do prawomocnych orzeczeń sądów lub innych organów państw obcych kończących postępowanie karne, jeżeli wynika to z wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jako środek nadzwyczajny nie jest uprawniona do kontroli ustaleń faktycznych. • Zakaz reformationis in peius uniemożliwia uchylenie wyroku na niekorzyść skazanego, mimo stwierdzenia naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Obraza prawa procesowego przez sądy obu instancji. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących ilości narkotyków. • Naruszenie zasady ne bis in idem w związku z wcześniejszym skazaniem przez sąd niemiecki.
Godne uwagi sformułowania
Kasację uznać należało za oczywiście bezzasadną, mimo że zaskarżony nią wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na jego treść, a które nie może zostać usunięte w ramach postępowania zainicjowanego rozpoznanym środkiem zaskarżenia, wniesionym na korzyść skazanego. • Sąd Najwyższy, orzekając w postępowaniu kasacyjnym, nie jest uprawniony do kontrolowania i weryfikowania ustaleń faktycznych. • Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżony został wyłącznie na korzyść skazanego, a jego uchylenie celem konwalidacji stwierdzonego uchybienia byłoby orzeczeniem na niekorzyść skazanego.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący, sprawozdawca
Waldemar Płóciennik
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście orzeczeń sądów państw członkowskich UE oraz stosowania art. 114 k.k. w polskim prawie karnym. Ograniczenia postępowania kasacyjnego i zakaz reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu jurysdykcji i zastosowania przepisów o zaliczeniu kar zagranicznych. Konieczność uwzględnienia kierunku zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawa międzynarodowego i unijnego w kontekście polskiego prawa karnego, a także ograniczenia Sądu Najwyższego w naprawianiu błędów sądów niższych instancji z powodu formalnych zakazów procesowych.
“Sąd Najwyższy oddala kasację, mimo że sam stwierdził rażące naruszenie prawa. Dlaczego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.