III KK 528/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił kasacje wniesione przez osoby niebędące stronami postępowania bez rozpoznania, wskazując na brak uprawnień do ich wniesienia.
Sąd Najwyższy rozpatrywał kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych U. W. i M. R. Stwierdzono, że osoby te nie posiadały statusu pokrzywdzonego w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego, gdyż bezpośrednio naruszone zostało dobro prawne Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Spółka „G.” i jej właścicielki zostały uznane za pokrzywdzone pośrednio. W związku z brakiem uprawnień do wniesienia kasacji, Sąd Najwyższy pozostawił je bez rozpoznania.
Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w osobach sędziów Małgorzaty Wąsek-Wiaderek (przewodniczącej), Jerzego Grubby (sprawozdawcy) i Jarosława Matrasa, rozpoznał kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych U. W. i M. R. w sprawie o sygnaturze III KK 528/23. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 roku, Sąd Najwyższy na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 520 § 1 k.p.k. pozostawił przedmiotowe kasacje bez rozpoznania. Uzasadnienie postanowienia wskazuje, że kasacje zostały wniesione przez podmioty nieuprawnione. Zgodnie z przepisami k.p.k., do wniesienia kasacji uprawnione są strony procesu oraz inne wskazane podmioty. Oskarżyciel posiłkowy może występować w procesie karnym jedynie jako pokrzywdzony, czyli osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W analizowanej sprawie, bezpośrednio naruszone zostało dobro prawne Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), który wyasygnował nienależne kwoty pieniężne. Spółka „G.” i jej właścicielki zostały uznane za pokrzywdzone jedynie pośrednio, ponieważ musiały pokryć straty NFZ i zostały ukarane karą pieniężną. Wobec powyższego, status pokrzywdzonego nie przysługiwał U. W. i M. R., a tym samym nie posiadały one uprawnień do wniesienia kasacji. Sąd Najwyższy obciążył strony opłatą od kasacji, a wydatkami postępowania kasacyjnego Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Do wniesienia kasacji uprawnione są strony procesu oraz inne podmioty wskazane w art. 521 k.p.k. Oskarżyciel posiłkowy może występować jedynie jako pokrzywdzony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pokrzywdzonym w rozumieniu k.p.k. jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W analizowanej sprawie bezpośrednio naruszone zostało dobro prawne NFZ, a nie osób, które wniosły kasację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawienie kasacji bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. W. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa (nieuprawniona) |
| M. R. | osoba_fizyczna | oskarżycielka posiłkowa (nieuprawniona) |
| POW NFZ w R. | instytucja | pokrzywdzony |
| Spółka „G.” | spółka | pokrzywdzony pośrednio |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | obciążony wydatkami |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 530 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji.
Pomocnicze
k.p.k. art. 53
Kodeks postępowania karnego
Definiuje status oskarżyciela posiłkowego jako pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definiuje status pokrzywdzonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacje wniesione przez podmioty nieuprawnione.
Godne uwagi sformułowania
kasacje wniesione przez podmioty nieuprawnione pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo bezpośrednio naruszone zostało dobro prawne POW NFZ w R. spółka „G.” pokrzywdzona została pośrednio Status oskarżycielek posiłkowych został im przyznany bez podstawy prawnej
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wniesienia kasacji w sprawach karnych, w szczególności w kontekście definicji pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie status pokrzywdzonego był sporny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie pojęć pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego oraz konsekwencje procesowe braku legitymacji.
“Kto naprawdę może złożyć kasację? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KK 528/23 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Jarosław Matras Protokolant Kinga Sternik przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Zajkowskiego Sprawę wywołano o godzinie 11:30 .......................................................................................................................... Sąd Najwyższy postanowił: 1. na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 520 § 1 k.p.k. kasacje wniesione przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych U. W. i M. R. pozostawić bez rozpoznania; 2. uiszczoną opłatą od kasacji obciążyć U. W. i M. R. a wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasacje zostały wniesione przez podmioty nieuprawnione. Zgodnie z dyspozycją art. 520 § 1 k.p.k. do wniesienia kasacji uprawnione są strony oraz wymienione w art. 521 k.p.k. podmioty szczególne. Jedną ze stron procesu jest co prawda oskarżyciel posiłkowy, lecz na podstawie art. 53 k.p.k., w takim charakterze w procesie karnym może występować jedynie pokrzywdzony. Z kolei pokrzywdzonym, o czym stanowi art. 49 § 1 k.p.k., jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W niniejszej sprawie, ewidentnie zarzuconym w akcie oskarżenia czynem i tym przypisanym oskarżonym nieprawomocnie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, bezpośrednio naruszone zostało dobro prawne POW NFZ w R. To bowiem wyłącznie ten podmiot wyasygnował nienależne (wyłudzone) kwoty pieniężne, które ostatecznie otrzymały oskarżone. A zatem status pokrzywdzonego przysługiwał jedynie NFZ. Natomiast spółka „G.” pokrzywdzona została pośrednio, gdyż musiała pokryć na rzecz NFZ straty spowodowane działaniem oskarżonych, a dodatkowo ukarana została karą pieniężną w kwocie 15.676, 19 zł. Ani zatem spółka ta ani jej właścicielki nie są osobami pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania karnego. Status oskarżycielek posiłkowych został im przyznany bez podstawy prawnej, a zatem, jako osoby niebędące stronami procesu, nie miały one też uprawnień do wniesienia kasacji. Jerzy Grubba Małgorzata Wąsek-Wiaderek Jarosław Matras [PGW] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI