III KK 520/22

Sąd Najwyższy2022-12-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości i porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
zorganizowana grupa przestępczakasacjaSąd Najwyższyart. 258 k.k.prawo karne procesoweocena dowodówuniewinnieniebezzasadna kasacja

Sąd Najwyższy oddalił kasacje prokuratora, uznając je za oczywiście bezzasadne i potwierdzając uniewinnienie oskarżonych od zarzutu udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.

Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego uniewinniającego cztery osoby od zarzutu z art. 258 § 1 k.k. Zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7 k.p.k., poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne uznanie, że oskarżeni tworzyli jedynie luźną grupę osób z zamiarem popełnienia przestępstwa, a nie zorganizowaną grupę przestępczą. Sąd Najwyższy oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne, stwierdzając, że prokurator jedynie polemicznie przedstawił własną ocenę dowodów, nie wykazując błędów sądu odwoławczego w sposobie dochodzenia do ustaleń faktycznych.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który uniewinnił D. P., M. R., T. Z. i B. G. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. (udział w zorganizowanej grupie przestępczej). Prokurator zarzucił sądowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną, ocenę materiału dowodowego. Według prokuratora, działalność oskarżonych spełniała znamiona zorganizowanej grupy przestępczej, a sąd błędnie uznał ich za luźną grupę osób z zamiarem popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne. Sąd Najwyższy wskazał, że prokurator w swojej kasacji koncentrował się na definicji zorganizowanej grupy przestępczej i przedstawił własną, polemiczną ocenę dowodów, nie wykazując przy tym konkretnych błędów sądu odwoławczego w sposobie dochodzenia do ustaleń faktycznych, takich jak pominięcie istotnych dowodów czy niedostrzeżenie sprzeczności. Sąd Najwyższy podkreślił, że rolą oskarżyciela jest rzeczowe wykazanie błędności oceny sądu, a nie prezentowanie własnej, alternatywnej wersji zdarzeń. Wobec braku podstaw do uwzględnienia kasacji, Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu kasacji i obciążeniu Skarbu Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena sądu odwoławczego nie stanowi rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. Prokurator jedynie polemicznie przedstawił własną ocenę dowodów, nie wykazując błędów sądu w sposobie dochodzenia do ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prokurator w kasacji nie wykazał konkretnych błędów sądu odwoławczego w ocenie dowodów, takich jak pominięcie istotnych środków dowodowych czy niedostrzeżenie sprzeczności. Przedstawił jedynie własną, alternatywną interpretację materiału dowodowego, co nie jest wystarczające do wzruszenia prawomocnego wyroku uniewinniającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasacje

Strona wygrywająca

oskarżeni (utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego)

Strony

NazwaTypRola
D. P.osoba_fizycznaoskarżony
M. R.osoba_fizycznaoskarżony
T. Z.osoba_fizycznaoskarżony
B. G.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyskarżący

Przepisy (3)

Główne

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zarzutu udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów, której naruszenie było podstawą zarzutu kasacji.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena sądu odwoławczego nie stanowi rażącego naruszenia prawa procesowego. Prokurator nie wykazał błędów sądu w sposobie dochodzenia do ustaleń faktycznych. Kasacja miała charakter wyłącznie polemiczny.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. przez dowolną ocenę dowodów. Działalność oskarżonych spełniała znamiona zorganizowanej grupy przestępczej.

Godne uwagi sformułowania

kasacji jako oczywiście bezzasadne kasacja w tym zakresie ma charakter wyłącznie polemiczny nie przedstawia argumentu, że odmiennie oceniając materiał dowodowy, Sąd odwoławczy dopuścił się konkretnych błędów w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen Prezentowanie natomiast własnej oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd, nie upoważnia jeszcze do wskazania, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na orzeczenie.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie, że polemiczna ocena dowodów w kasacji, bez wskazania konkretnych błędów sądu, jest niewystarczająca do uwzględnienia środka zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i wymogów stawianych środkom zaskarżenia w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje istotne zasady postępowania kasacyjnego i różnicę między polemiką a skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego, co jest cenne dla prawników procesualistów.

Czy polemika z sądem wystarczy do uchylenia wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 520/22
POSTANOWIENIE
Dnia 7 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 grudnia 2022 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy
D. P., M. R., T. Z. i B. G.,
uniewinnionych od zarzutu z art. 258 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionych przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 38/22,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 11 października 2021 r, sygn. akt III K 251/18,
p o s t a n a w i a:
1)
oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne;
2)
obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 października 2021 r. (sygn. akt III K 251/18) D. P., M. R., T. Z. oraz B. G. zostali uznani winnymi czynów z art. 258 § 1 k.k. (pkt 2 wyroku). Wyrok ten został następnie zmieniony w tym zakresie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 15 czerwca 2022 r. (sygn. akt II AKa 38/22) w ten sposób, że wskazani oskarżeni zostali uniewinnieni od popełnienia tych czynów (pkt I wyroku).
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł Prokurator, zarzucając wyrokowi
„mające wpływ na treść wyroku rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, to jest art. 7 k.p.k. polegającego na dokonaniu przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie dowolnej a nie swobodnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie funkcjonowania i działalności zorganizowanej grupy przestępczej kierowanej przez D. P., do której należeli M. R., T. Z. i B. G. skutkującej przyjęciem, iż wymienieni skazani stanowili wyłącznie luźną grupę osób mających zamiar popełnić przestępstwo, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego, z uwzględnieniem podziału ról, zadań i obowiązków skazanych, podległości D. P., przejawiających się ścisłym wykonywaniu jej poleceń, ukierunkowanych na realizację celu przestępczego w postaci wyłudzenia nienależnej kwoty podatku naliczonego wynikającego z fikcyjnych transakcji zawartych pomiędzy podmiotami prawa handlowego kontrolowanymi przez skazanych prowadzi do wniosków, iż D. P., M. R., T. Z. i B. G. brali udział w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnienie przestępstw i przestępstw skarbowych, zaś D. P. tą grupą kierowała, a tym samym swym zachowaniem wyczerpali znamiona występku określonego w art. 258 § 1 k.k.”
Prokurator wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w zakresie punktu I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym.
Niemalże całość merytorycznej części kasacji Prokuratora koncentruje się na zarysowaniu doktrynalnej i jurydycznej definicji pojęcia „zorganizowanej grupy przestępczej”, co skarżący czyni przywołując szereg publikacji i orzeczeń w tej materii. Konkluduje jednak powyższe dość lakonicznie, wskazując, że jego zdaniem działalność uniewinnionych spełniała znamiona z art. 258 § 1 k.k. (a w przypadku jednej osoby także z § 3). Nie podzielił tym samym oceny dokonanej przez Sąd odwoławczy, że „mamy do czynienia właśnie z luźną grupą osób mających zamiar popełnić przestępstwo. Oprócz D. P. będącej głównym motorem działania znajomych, bierze w niej udział, jej syn, koleżanka, kolega syna i jego dziewczyna Jest to zatem ewidentnie grono znajomych z kręgu rodzinno-towarzyskiego, którzy tak naprawdę dopuszczają się dwóch zachowań polegających na wystąpieniu do organów skarbowych o zwrot podatku VAT (…)
W rzeczywistości grono znajomych postanowiło zająć się działalnością deweloperską w oparciu o nieruchomość należącą do T. Z., ale nie dysponując środkami do budowy domów postanowili uzyskać te środki ze zwrotu podatku VAT tworząc fikcyjne podstawy do wypłaty tych należności i na tym polegały czynności przygotowujące wystąpienie o zwrot podatku.
”
Kasacja w tym zakresie ma charakter wyłącznie polemiczny, gdyż Prokurator nie przedstawia argumentu, że odmiennie oceniając materiał dowodowy, Sąd odwoławczy dopuścił się konkretnych błędów w samym sposobie dochodzenia do określonych ocen, co przemawiałoby w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić np. pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeżenie ważnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności.
Rolą oskarżyciela dążącego do wzruszenia prawomocnego wyroku uniewinniającego jest rzeczowo wykazać, przy ocenie którego to konkretnie dowodu nie zostały uwzględnione zasady prawidłowego rozumowania, wskazania wiedzy czy też doświadczenia życiowego. Prezentowanie natomiast własnej oceny dowodów, bez wykazania błędności tej, której dokonał sąd, nie upoważnia jeszcze do wskazania, że doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na orzeczenie.
Nie jest zatem zadaniem Sądu Najwyższego rekonstrukcja nieprawidłowo sformułowanej kasacji oskarżyciela i „doszukiwanie” się rzeczywistych argumentów skarżącego.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI