Orzeczenie · 2024-05-08

III KK 52/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-05-08
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
art. 240 k.k.nieprzekazanie informacjisąd najwyższykasacjanienależyta obsada sąduniezależność sądownictwakrajowa rada sądownictwaprawomocnośćuchylenie wyroku

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego P. K., który został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu z art. 240 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, a następnie wyrok ten utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny w Rzeszowie. Sąd Najwyższy, działając z urzędu, stwierdził zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a mianowicie nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Sąd Najwyższy odwołał się do swojego obszernego orzecznictwa, w tym wyroku w sprawie III KK 185/23, podkreślając systemowy charakter problemów związanych z niezależnością sądów, w których orzekają sędziowie powołani na urząd w procedurach z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wskazano na nietypowe kariery sędziów, szybkie awanse oraz powiązania z władzą wykonawczą jako czynniki budzące wątpliwości co do spełnienia standardów niezależności i bezstronności. W szczególności omówiono przypadki sędziów A.H., R.P. i W.K., wskazując na ich ścieżki kariery, udział w procedurach nominacyjnych oraz aktywność w ramach Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie prawa strony do sądu, wynikające z nienależytej obsady sądu, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie, z zaleceniem ukształtowania składu sądu w sposób gwarantujący spełnienie standardu bezstronności i niezależności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wadliwości procedur nominacyjnych sędziów i ich wpływu na niezależność sądów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce po 2017 roku i orzecznictwa dotyczącego KRS.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skład sądu odwoławczego, w którym orzekali sędziowie powołani w procedurach z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2017 r., spełnia standardy niezależności i bezstronności wymagane przez Konstytucję RP i EKPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nienależyta obsada sądu z powodu braku niezależności i bezstronności sędziów stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na liczne orzeczenia krajowe i międzynarodowe, stwierdził, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana po 2017 r. nie jest organem konstytucyjnym, a procedury nominacyjne z jej udziałem budzą wątpliwości co do niezależności i bezstronności powołanych sędziów. Analiza karier sędziów A.H., R.P. i W.K. wykazała systemowe problemy, które naruszają prawo strony do sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. K.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Krajowej Józef Gemraorgan_państwowyprokurator

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Pomocnicze

k.k. art. 240 § 1

Kodeks karny

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018.3) ukształtowała skład KRS w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z powodu braku niezależności i bezstronności sędziów powołanych w wadliwych procedurach.

Godne uwagi sformułowania

problem niezależności i właściwej kompozycji sądów ... ma charakter systemowy • Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. ... nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym • brak spełnienia standardu niezależności i niezawisłości przez sąd, w składzie którego orzekałby sędzia powołany na stanowisko w niekonstytucyjnej procedurze z udziałem upolitycznionej Krajowej Rady Sądownictwa

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości procedur nominacyjnych sędziów i ich wpływu na niezależność sądów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce po 2017 roku i orzecznictwa dotyczącego KRS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i praworządnością w Polsce, co jest tematem o dużym zainteresowaniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy: Sędziowie powołani po 2017 r. mogą orzekać w wadliwych składach? Sprawa P.K. ujawnia systemowe problemy praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst