III KK 52/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego P. K., który został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu z art. 240 § 1 k.k. przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, a następnie wyrok ten utrzymał w mocy Sąd Apelacyjny w Rzeszowie. Sąd Najwyższy, działając z urzędu, stwierdził zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a mianowicie nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Sąd Najwyższy odwołał się do swojego obszernego orzecznictwa, w tym wyroku w sprawie III KK 185/23, podkreślając systemowy charakter problemów związanych z niezależnością sądów, w których orzekają sędziowie powołani na urząd w procedurach z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wskazano na nietypowe kariery sędziów, szybkie awanse oraz powiązania z władzą wykonawczą jako czynniki budzące wątpliwości co do spełnienia standardów niezależności i bezstronności. W szczególności omówiono przypadki sędziów A.H., R.P. i W.K., wskazując na ich ścieżki kariery, udział w procedurach nominacyjnych oraz aktywność w ramach Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie prawa strony do sądu, wynikające z nienależytej obsady sądu, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie, z zaleceniem ukształtowania składu sądu w sposób gwarantujący spełnienie standardu bezstronności i niezależności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wadliwości procedur nominacyjnych sędziów i ich wpływu na niezależność sądów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce po 2017 roku i orzecznictwa dotyczącego KRS.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skład sądu odwoławczego, w którym orzekali sędziowie powołani w procedurach z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2017 r., spełnia standardy niezależności i bezstronności wymagane przez Konstytucję RP i EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nienależyta obsada sądu z powodu braku niezależności i bezstronności sędziów stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na liczne orzeczenia krajowe i międzynarodowe, stwierdził, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana po 2017 r. nie jest organem konstytucyjnym, a procedury nominacyjne z jej udziałem budzą wątpliwości co do niezależności i bezstronności powołanych sędziów. Analiza karier sędziów A.H., R.P. i W.K. wykazała systemowe problemy, które naruszają prawo strony do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Krajowej Józef Gemra | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w przypadku stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Pomocnicze
k.k. art. 240 § 1
Kodeks karny
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018.3) ukształtowała skład KRS w sposób budzący wątpliwości konstytucyjne.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z powodu braku niezależności i bezstronności sędziów powołanych w wadliwych procedurach.
Godne uwagi sformułowania
problem niezależności i właściwej kompozycji sądów ... ma charakter systemowy • Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. ... nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym • brak spełnienia standardu niezależności i niezawisłości przez sąd, w składzie którego orzekałby sędzia powołany na stanowisko w niekonstytucyjnej procedurze z udziałem upolitycznionej Krajowej Rady Sądownictwa
Skład orzekający
Włodzimierz Wróbel
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wadliwości procedur nominacyjnych sędziów i ich wpływu na niezależność sądów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce po 2017 roku i orzecznictwa dotyczącego KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i praworządnością w Polsce, co jest tematem o dużym zainteresowaniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy: Sędziowie powołani po 2017 r. mogą orzekać w wadliwych składach? Sprawa P.K. ujawnia systemowe problemy praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.