III KK 519/25Uchylenie wyroku sądu najwyższego art 224 kk
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, który z kolei zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej. Sprawa dotyczyła M. M., skazanej za ciąg przestępstw z art. 224 § 2 k.k. (groźba bezprawna spowodowania postępowania karnego w celu zmuszenia do udzielenia informacji służbowej, wpływania na czynności urzędowe i znieważania funkcjonariuszy publicznych). Sąd Rejonowy wymierzył karę ograniczenia wolności, zobowiązał do przeproszenia pokrzywdzonych i orzekł nawiązki. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, eliminując część czynów, precyzując kwalifikację prawną, obniżając karę ograniczenia wolności i nawiązki. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyła głównie zasadności orzeczenia nawiązek i obowiązku przeprosin na rzecz osób fizycznych, które według RPO nie mogły być uznane za pokrzywdzone w rozumieniu art. 224 § 2 k.k. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Rzecznika, wskazując, że przedmiotem ochrony art. 224 § 2 k.k. jest prawidłowość funkcjonowania instytucji i czynności funkcjonariusza publicznego, a nie dobro osób fizycznych. W związku z tym, uchylono zaskarżony wyrok w części dotyczącej nawiązek i obowiązku przeprosin, a także odpowiednie punkty wyroku Sądu Rejonowego. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 224 § 2 k.k. w zakresie podmiotów pokrzywdzonych oraz dopuszczalności orzekania nawiązek i obowiązku przeprosin na rzecz osób fizycznych.
Dotyczy wyłącznie przestępstw z art. 224 § 2 k.k. i podobnych, gdzie przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba fizyczna może być uznana za pokrzywdzonego przestępstwem z art. 224 § 2 k.k. (groźba bezprawna spowodowania postępowania karnego w celu zmuszenia do udzielenia informacji służbowej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba fizyczna nie może być pokrzywdzonym w sprawach o przestępstwo z art. 224 § 2 k.k. Przedmiotem ochrony tego przepisu jest prawidłowość funkcjonowania instytucji i czynności funkcjonariusza publicznego, a nie dobro osób fizycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo (wyrok II KK 273/21) wskazał, że choć czynność wykonawcza może dotyczyć osoby funkcjonariusza, to przedmiotem ochrony jest funkcjonowanie instytucji i swoboda wyboru postępowania funkcjonariusza w zakresie sprawowanej funkcji. Pokrzywdzoną jest jedynie instytucja.
Czy dopuszczalne jest orzeczenie nawiązek na rzecz osób fizycznych w sprawach o przestępstwo z art. 224 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoby fizyczne nie mogą być uznane za pokrzywdzone, nie jest dopuszczalne orzeczenie na ich rzecz nawiązek.
Uzasadnienie
Skoro osoby fizyczne nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 224 § 2 k.k., to zasądzenie na ich rzecz nawiązek jest bezzasadne.
Czy dopuszczalne jest zobowiązanie oskarżonej do przeproszenia osób fizycznych na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 k.k. w sprawach o przestępstwo z art. 224 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek przeprosin na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 k.k. może być adresowany wyłącznie do pokrzywdzonego.
Uzasadnienie
Ponieważ osoby fizyczne nie są pokrzywdzonymi w tej kategorii spraw, nie można wobec nich orzec obowiązku przeprosin.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Z. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| S. L. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 224 § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 224 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 226 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 37a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 414 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 447 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osoba fizyczna nie może być pokrzywdzonym przestępstwa z art. 224 § 2 k.k., gdyż przedmiotem ochrony jest instytucja i prawidłowość funkcjonowania organów państwowych. • Zasądzenie nawiązek i orzeczenie obowiązku przeprosin na rzecz osób fizycznych w tej sprawie było bezzasadne.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem ochrony czynu z art. 224 § 2 k.k. nie jest bowiem dobro osób fizycznych a prawidłowość funkcjonowania instytucji, a także prawidłowość realizowania czynności funkcjonariusza publicznego. • Nie mieści się w tym przedmiocie wolność osobista, lecz swoboda związana wyłącznie ze sprawowaniem funkcji i jej wyłącznie dotycząca. • Pokrzywdzoną w wypadku przestępstwa z art. 224 § 2 k.k. jest jedynie instytucja, której dobro naruszono.
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący
Michał Laskowski
sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 224 § 2 k.k. w zakresie podmiotów pokrzywdzonych oraz dopuszczalności orzekania nawiązek i obowiązku przeprosin na rzecz osób fizycznych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie przestępstw z art. 224 § 2 k.k. i podobnych, gdzie przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie instytucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego – kto może być uznany za pokrzywdzonego, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia roszczeń cywilnych w procesie karnym. Wyrok Sądu Najwyższego precyzuje tę kwestię w kontekście groźby karalnej wobec funkcjonariuszy publicznych.
“Czy urzędnik może być ofiarą groźby karalnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto naprawdę jest pokrzywdzony.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.