IV KK 424/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił część wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącą kary łącznej dla A. K. z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego, polegającego na uwzględnieniu kar nieprawomocnych.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców skazanych A. K. i T. R. W odniesieniu do A. K., Sąd uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej kar łącznych (pkt 5 i 7), uznając, że zostały one wymierzone z rażącym naruszeniem prawa materialnego (art. 85 § 2 k.k.). Problem polegał na tym, że Sąd Apelacyjny uwzględnił w karze łącznej kary, które nie były prawomocne, ponieważ postępowanie w ich przedmiocie nadal się toczyło. Kasacja obrońcy T. R. została oddalona jako bezzasadna. Zasądzono koszty zastępstwa procesowego adwokatów.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych A. K. i T. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2015 r., który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 lipca 2012 r. W odniesieniu do A. K., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej punktów 5 i 7, które odnosiły się do rozwiązania kar łącznych i wymierzenia nowych kar łącznych. Sąd uznał, że doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 85 § 2 k.k. Problem polegał na tym, że Sąd Apelacyjny wymierzył karę łączną, uwzględniając w niej kary jednostkowe, które nie były prawomocne, gdyż postępowanie w ich przedmiocie nadal się toczyło przed Sądem Okręgowym. Sąd Najwyższy podkreślił, że A. K. był prawomocnie skazany tylko za dwa przestępstwa, a nie za cztery, jak błędnie przyjął Sąd Apelacyjny. W pozostałym zakresie kasacja obrońcy A. K. została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Kasacja obrońcy T. R. również została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego na rzecz adwokatów broniących skazanych w postępowaniu kasacyjnym. T. R. został obciążony kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w części go dotyczącej, a wydatkami w części dotyczącej A. K. obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wymierzenie kary łącznej z uwzględnieniem kar nieprawomocnych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wymierzył karę łączną, opierając się na karach jednostkowych, które nie były prawomocne, ponieważ postępowanie w ich przedmiocie nadal się toczyło. Jest to sprzeczne z przepisami prawa dotyczącymi orzekania kar łącznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie części wyroku i oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
A. K. (w części dotyczącej uchylenia wyroku)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| T. R. | osoba_fizyczna | skazany |
| Barbara Nowińska | inne | prokurator Prokuratury Krajowej |
| P. W. | inne | obrońca (adwokat) |
| I. W. | inne | obrońca (adwokat) |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
Określa przesłanki do orzeczenia kary łącznej.
k.k. art. 85 § § 2
Kodeks karny
Określa podstawy kary łącznej, której zastosowanie jest warunkowane istnieniem przesłanek z § 1.
Pomocnicze
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 310 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 575 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary łącznej z uwzględnieniem kar nieprawomocnych stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 85 § 2 k.k.). Rozwiązanie kar łącznych, które nie zostały prawomocnie orzeczone, jest bezprzedmiotowe.
Godne uwagi sformułowania
z istoty rzeczy miało istotny wpływ na treść należy do kategorii „przyczyn kasacyjnych” nie dostrzegł jednak Sąd odwoławczy, że rzeczone rozstrzygnięcie z pkt XIV wyroku Sądu pierwszej instancji zostało uchylone orzeczenie z pkt 5 wyroku Sądu Apelacyjnego okazało się być bezprzedmiotowym
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Marian Buliński
członek
Mariusz Młoczkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar łącznych, wymogów prawomocności przy orzekaniu kar łącznych, oraz konsekwencji naruszenia tych przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie Sąd Apelacyjny błędnie uwzględnił nieprawomocne kary przy orzekaniu kary łącznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów prawnych, nawet w skomplikowanych postępowaniach karnych, i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Apelacyjnego: kary muszą być prawomocne, by połączyć je w jedną!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KK 424/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Marian Buliński SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej w sprawie A. K. skazanego z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i innych i T. R. skazanego z art. 310 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 91 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r., kasacji wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2015 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 lipca 2012 r., I. uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do A. K. w części objętej punktami 5 i 7, w pozostałym zakresie oddala kasację jego obrońcy jako oczywiście bezzasadną; II. oddala kasację obrońcy T. R. jako oczywiście bezzasadną; 2 III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. W. prowadzącego Kancelarię Adwokacką 738 zł, w tym podatek VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie T. R., a na rzecz adw. I. W. prowadzącej Kancelarię Adwokacką 738 zł, w tym podatek VAT, za jego obronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym; IV. obciąża T. R. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w części na niego przypadającej; V. wydatkami postępowania kasacyjnego w części dotyczącej A. K. obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 lipca 2010 r., Sąd Okręgowy w K. uznał A. K. za winnego popełnienia czterech przestępstw, zakwalifikowanych odpowiednio: z art. 310 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (czyn z pkt X aktu oskarżenia, przypisany w pkt XIV wyroku), z art. 310 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (czyn z pkt XI aktu oskarżenia, przypisany w pkt XV wyroku), z art. 310 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (czyn z pkt XII aktu oskarżenia, przypisany w pkt XVI wyroku), z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (czyn z pkt XIII aktu oskarżenia, przypisany w pkt XVII wyroku); za przypisane przestępstwa Sąd wymierzył A. K. kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny: za czyn z pkt X aktu oskarżenia karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich, za czyn z pkt XI aktu oskarżenia karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich, za czyn z pkt XII aktu oskarżenia karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich, za czyn z pkt XIII aktu oskarżenia karę 2 lat pozbawienia wolności i karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich, z orzeczeniem na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. kar łącznych: 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt XVIII wyroku; w sprawie tej Sąd Okręgowy orzekł też w przedmiocie odpowiedzialności karnej innych osób, co jednak z uwagi na zakres 3 niniejszego uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego nie wymaga bliższego omawiania). W wyniku rozpoznania wniesionych w sprawie apelacji, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r., uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji wydany wobec A. K. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu (orzeczenie to dotyczyło także innych osób oskarżonych, co – jak wyżej wskazano – nie wymaga omawiania w niniejszym uzasadnieniu; uwaga ta dotyczy także kolejnych wydawanych w sprawie orzeczeń, dotyczących nie tylko A. K.). Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., , uznał A. K. za winnego popełnienia czynów: z pkt X aktu oskarżenia, zakwalifikowanego z art. 310 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt X wyroku), z pkt XI aktu oskarżenia, zakwalifikowanego z art. 310 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt XI wyroku), z pkt XII aktu oskarżenia, zakwalifikowanego z art. 310 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzył mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt XII wyroku), z pkt XIII aktu oskarżenia, zakwalifikowanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za który wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności i karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (punkt XIII wyroku); na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. Sąd wymierzył kary łączne (obejmujące kary jednostkowe wymierzone za przypisane czyny z pkt X, XI, XII i XIII aktu oskarżenia): 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt XIV wyroku); zasądził także od A. K., solidarnie z innymi, wskazanymi w treści orzeczenia osobami, na rzecz dwojga oskarżycieli posiłkowych kwotę 6 320 zł z tytułu kosztów ustanowienia pełnomocnika (pkt XX wyroku). Sąd Apelacyjny, po rozpoznaniu wniesionych w sprawie apelacji, wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r., w odniesieniu do A. K. uchylił zaskarżony wyrok w jego 4 punkcie X i XIII (w których przypisano mu popełnienie przestępstw zarzuconych, odpowiednio, w punktach: X i XIII aktu oskarżenia) oraz w pkt XX (dotyczącym zasądzenia zwrotu kosztów ustanowienia pełnomocnika przez oskarżycieli posiłkowych) i w tym zakresie przekazał sprawę (mowa tu wyłączenie o rozstrzygnięciu wydanym w stosunku do A. K.) Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania (pkt I wyroku Sądu odwoławczego); uchylił także orzeczenie o wymierzonych A. K. karach łącznych (pkt XIV wyroku Sądu pierwszej instancji, pkt II wyroku Sądu odwoławczego). Nadto, zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do A. K. w zakresie objętym pkt XII aktu oskarżenia, przypisując mu popełnienie przestępstwa zakwalifikowanego z art. 310 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które skazał go na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 40 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt III.9 wyroku Sądu odwoławczego; zob. też s. 91 i s. 170-171 pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego, w którym Sąd stwierdził, że A. K. zamierzał wymierzyć, za ten czyn, karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a „omyłkowo” orzekł karę roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności); w pozostałym zaś zakresie zaskarżony wyrok w stosunku do A. K. utrzymał w mocy (pkt IV wyroku Sądu odwoławczego; to ostatnie rozstrzygnięcie obejmowało więc orzeczenie Sądu pierwszej instancji mocą którego przypisano A. K. popełnienie czynu zarzuconego mu w pkt XI aktu oskarżenia – zob. pkt XI wyroku Sądu Okręgowego w . w sprawie sygn. akt III K ../11 oraz s. 171 pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego). Sąd Apelacyjny orzekł zarazem wobec A. K. karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 75 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt III.10 wyroku Sądu odwoławczego; orzeczenie to dotyczyło więc kar jednostkowych wymierzonych A. K. za przypisane mu czyny z pkt XI – zob. pkt IV wyroku Sądu odwoławczego oraz z pkt XII aktu oskarżenia – zob. pkt III.9 wyroku Sądu odwoławczego). Postępowanie karne mające za przedmiot kwestię odpowiedzialności karnej A. K. za czyny zarzucone mu w pkt X i XIII aktu oskarżenia nadal się toczy (zob. notatkę urzędową z dnia 17 lutego 2016 r.); w sprawie tej nie zapadł prawomocny wyrok (sygn. akt III K …/13 Sądu Okręgowego w K.). 5 Od powyższego, prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2013 r., zostały wywiedzione kasacje. W odniesieniu do A. K. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt IV KK 246/14, uchylił pkt III.9 zaskarżonego kasacją wyroku Sądu odwoławczego i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania (pkt 3 wyroku Sądu Najwyższego; zob. też s. 20-22 jego pisemnego uzasadnienia). Wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r., Sąd Apelacyjny rozstrzygając w sprawie A. K.: „rozwiązał kary łączne pozbawienia wolności i grzywny orzeczone wobec A. K. w ust. XIV zaskarżonego wyroku” (pkt 5 wyroku Sądu odwoławczego), orzekając w zakresie czynu objętego pkt XII aktu oskarżenia, uznał A. K. za winnego popełnienia przestępstwa zakwalifikowanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę 40 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (pkt 6 wyroku Sądu odwoławczego), a także „na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu A. K. w miejsce kar za zbiegające się przestępstwa w ust. X, XI i XIII zaskarżonego wyroku oraz w pkt 5 niniejszego wyroku karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 40 zł” (pkt 7 wyroku Sądu odwoławczego; zob. też s. 65-67 jego pisemnego uzasadnienia). Kasację od powyższego wyroku wywiódł obrońca skazanego A. K., który skarżąc prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w pkt 5, 6 i 7, obok innych zarzutów podniósł, w punkcie 1 kasacji, zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 85 § 2 k.k. – poprzez wymierzenie oskarżonemu A. K. w punkcie 7) zaskarżonego wyroku kary łącznej w oparciu o kary, które nie są wymierzone i nie podlegają wykonaniu, tj. kary orzeczone wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 04 lipca 2012 r. sygn. akt: III K …/11 w punktach X i XIII, gdyż wyrok ten został uchylony w tym zakresie wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 02 lipca 2013 r. i sprawa została przekazana Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i toczy się obecnie pod sygn. III K …/13 (z uwagi na zakres niniejszego uzasadnienia nie ma potrzeby przytaczania wszystkich zarzutów podniesionych przez obrońcę skazanego A. K.). 6 W oparciu o wszystkie podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanym w kasacji zakresie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator, w odniesieniu do przytoczonego wyżej zarzutu, wniósł o jej częściowe uwzględnienie, uchylenie punktu 7 zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego, w którym wymierzono skazanemu A. K. karę łączną i przekazanie w tym zakresie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przede wszystkim, na wstępie należy wskazać, że z uwagi na wydane w niniejszym postępowaniu kasacyjnym rozstrzygnięcie, mocą którego zaskarżony wyrok w odniesieniu do A. K. został uchylony w części objętej punktami 5 i 7, zaś w pozostałym zakresie kasacja jego obrońcy (tak jak w całości kasacja wniesiona przez obrońcę drugiego skazanego) została oddalona jako oczywiście bezzasadna, pisemne motywy wyroku Sądu Najwyższego zostaną ograniczone wyłącznie do przedstawienia przesłanek orzeczenia o charakterze kasatoryjnym; w pozostałym zakresie motywy wydanego wyroku zostały w wystarczającym stopniu przedstawione na rozprawie w ustnym uzasadnieniu, a zarazem nie zachodzą przesłanki, które nakazywałyby sporządzenie, także w tej części, pisemnego uzasadnienia (zob. art. 535 § 3 k.p.k.; zob. też uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2001 r., II KKN 175/99, OSNKW 2002/5-6/47). Kasacja obrońcy skazanego A. K. w zakresie, w jakim przedmiotem zaskarżenia skarżący uczynił rozstrzygnięcia zawarte w punktach 5 i 7 wyroku Sądu Apelacyjnego, w pełni zasługuje na uwzględnienie (rozstrzygnięcie z pkt 6 zaskarżonego wyroku nie wiąże się z przedstawionym wyżej zarzutem z pkt 1 kasacji). Rzeczony wyrok w sposób nad wyraz oczywisty zapadł z rażącym naruszeniem prawa materialnego – art. 85 § 2 k.k. Uchybienie to, trafnie podniesione przez skarżącego w pkt 1 kasacji, stanowiąc wadę samej treści prawomocnego orzeczenia Sądu odwoławczego – Sądu Apelacyjnego – z istoty rzeczy miało istotny wpływ na jego treść. W takich zaś okolicznościach stwierdzić trzeba, że uchybienie to należy do kategorii „przyczyn kasacyjnych” wynikających z treści art. 523 § 1 k.p.k. 7 Rzecz w tym, że przepis art. 85 § 2 k.k. określa podstawy kary łącznej (w realiach niniejszego postępowania orzeczono kary łączne pozbawienia wolności i grzywny); zastosowanie tego przepisu jest jednak warunkowane istnieniem przesłanek do orzeczenia kary łącznej, o których z kolei stanowi przepis art. 85 § 1 k.k. Przypomnieć w tym kontekście należy, że Sąd Apelacyjny po raz kolejny orzekał w postępowaniu odwoławczym z tego powodu, że Sąd Najwyższy w dniu 20 listopada 2014 r., w sprawie sygn. akt IV KK 246/14, uchylił zaskarżony kasacją obrońcy A. K. uprzedni wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2013 r., – z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym – w zakresie dotyczącym przypisania skazanemu, tym właśnie wyrokiem, czynu z pkt XII aktu oskarżenia (o czym Sąd Apelacyjny orzekł w pkt III.9 swego wyroku); Sąd Najwyższy nie znalazł przy tym podstaw do wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego co do przypisania A. K. czynu z pkt XI aktu oskarżenia (zob. s. 21 pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie sygn. akt IV KK 246/14), co oznacza, że w mocy pozostało prawomocne orzeczenie Sądu odwoławczego, który w tym zakresie (w pkt IV swego wyroku) utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt III K …/11, m.in. w części uznającej A.K. za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt XI aktu oskarżenia (zob. pkt XI tego wyroku oraz pkt IV wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego i s. 171 pisemnego uzasadnienia tego ostatniego orzeczenia). W takim oto właśnie stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny w pkt 6 swego wyroku, wydanego po ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, rozstrzygnął w dniu 2 lipca 2015 r., w przedmiocie odpowiedzialności karnej A. K. za czyn zarzucony mu w pkt XII aktu oskarżenia (stosownie do zakresu, w jakim powinien orzekać po uchyleniu w części poprzedniego wyroku Sądu odwoławczego przez Sąd Najwyższy w sprawie IV KK 246/14). Następnie jednak wymierzył A. K. kary łączne pozbawienia wolności i grzywny (pkt 7 wyroku), których węzeł objął nie tylko kary jednostkowe wymierzone skazanemu za prawomocnie przypisane w ponownym postępowaniu odwoławczym przestępstwo w ramach czynu zarzuconego w pkt XII aktu oskarżenia, kary jednostkowe wymierzone za przypisane skazanemu przestępstwo z pkt XI aktu oskarżenia (które to 8 rozstrzygnięcie uprawomocniło się w dniu 2 lipca 2013 r., na mocy orzeczenia Sądu Apelacyjnego i nie zostało wzruszone w drodze nadzwyczajnych środków zaskarżenia), ale też kary jednostkowe, które – w przekonaniu Sądu Apelacyjnego – zostały A.K. wymierzone za przypisane czyny z pkt X i XIII aktu oskarżenia (w treści wyroku, w pkt 7, błędnie wskazano, że połączeniu podlegały, oprócz przestępstw „z ust. X, XI i XIII”, także kary wymierzone skazanemu „w pkt 5” tego orzeczenia – w istocie kary, których „dotyczyło” to sformułowanie wymierzone zostały skazanemu w pkt 6, co jednak z uwagi na treść zapadłego w postępowaniu kasacyjnym wyroku podlega zasygnalizowaniu jedynie na marginesie). Dodać przy tym należy, że uznając potrzebę wymierzenia skazanemu „nowej” kary łącznej (mającej w logice zaskarżonego wyroku obejmować także wymierzone w nim kary za przestępstwo przypisane A. K. w miejsce czynu z pkt XII aktu oskarżenia, oprócz kar uprzednio mu wymierzonych za czyny z pkt X, XI i XIII aktu oskarżenia – zob. s. 65 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego kasacją wyroku Sądu odwoławczego) Sąd, w pkt 5 zaskarżonego kasacją wyroku, „rozwiązał kary łączne pozbawienia wolności i grzywny orzeczone wobec oskarżonego A. K. w ust. XIV zaskarżonego wyroku” (tj. wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt III K …/11). Nie dostrzegł jednak Sąd odwoławczy, że rzeczone rozstrzygnięcie z pkt XIV wyroku Sądu pierwszej instancji zostało uchylone (ściśle rzecz biorąc orzeczenie w tym przedmiocie miało charakter stricte deklaratoryjny, a to z uwagi na treść art. 575 § 2 k.p.k., w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2015 r., mającego odniesienie także do kar łącznych orzekanych w danym postępowaniu karnym, nie zaś tylko orzekanych w trybie wyroku łącznego – zob. w tym przedmiocie m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 listopada 2008 r., II KK 69/08, LEX nr 470997, z dnia 26 września 2011 r., II KK 196/11, LEX nr 960524) mocą wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2013 r., pkt II. Tym samym orzeczenie z pkt 5 wyroku Sądu Apelacyjnego okazało się być bezprzedmiotowym, gdyż w stosunku do A. K. nie zapadło dotychczas prawomocne orzeczenie o wymierzeniu mu kar łącznych, które mogłoby utracić moc w wyniku wydania wyroku Sądu odwoławczego zaskarżonego niniejszą kasacją. Z tym zaś „rozstrzygnięciem” wiąże się orzeczenie wynikające z pkt 7 rzeczonego wyroku. Obejmując węzłem kar łącznych kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny Sąd Apelacyjny 9 przyjął, że A. K. wymierzono je za cztery przestępstwa (tj. przypisane w ramach zarzutów z pkt X, XI, XII, XIII aktu oskarżenia - zob. s. 65 pisemnych motywów zaskarżonego wyroku). Takie orzeczenie jest jednak rażąco błędne. Dla porządku więc należy podkreślić, że A. K. aktualnie pozostaje prawomocnie skazanym wyłącznie za dwa przestępstwa: pierwsze, zakwalifikowane z art. 310 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzono mu karę dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 50 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (przestępstwo to przypisano mu wyrokiem Sądu Okręgowego wydanym w dniu 4 lipca 2012 r., w sprawie sygn. akt III K …/11, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lipca 2013 r.; był to czyn zarzucony A. K. w pkt XI aktu oskarżenia) oraz drugie, zakwalifikowane z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę 40 stawek dziennych grzywny po 40 zł każda z nich (przestępstwo to przypisano mu w niniejszym postępowaniu, prowadzonym przez Sąd Apelacyjny, w sprawie sygn. akt II AKa …/15, w miejsce czynu zarzuconego w punkcie XII aktu oskarżenia). Rażąco zatem mylił się Sąd Apelacyjny przyjmując, że A. K. przypisano ponadto przestępstwa, które zostały mu zarzucone w pkt X i XIII aktu oskarżenia (zob. s. 65 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Kwestia jego odpowiedzialności karnej za te czyny nie została dotychczas prawomocnie przesądzona – rzecz bowiem w tym, że postępowanie w tym przedmiocie nadal się toczy przed Sądem Okręgowym (sygn. akt III K …/13), a to w wyniku uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt III K …/11, przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 2 lipca 2013 r., z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, w zakresie rozstrzygnięć objętych m.in. punktami X i XIII orzeczenia Sądu pierwszej instancji (w punktach tych Sąd Okręgowy przypisał A. K. czyny zarzucone mu, odpowiednio, w pkt X i XIII aktu oskarżenia). W konsekwencji powyższego stanu rzeczy Sąd Apelacyjny orzekając kary łączne pozbawienia wolności i grzywny także za przestępstwa, które nie zostały skazanemu prawomocnie przypisane, dopuścił się rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 85 § 2 k.k.), mającego istotny wpływ na treść wydanego 10 wyroku; z tego powodu należało uznać zasadność zarzutu podniesionego w pkt 1 kasacji obrońcy A. K. i uchylić zaskarżony wyrok w odniesieniu do tego skazanego w części objętej, wyżej omówionymi, punktami 5 i 7. Sąd Najwyższy nie podzielił zarazem wniosku skarżącego o wydanie tzw. orzeczenia następczego – tu: przekazania sprawy do Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Zważywszy, że w zaskarżonym wyroku przypisano A. K. tylko jedno przestępstwo, za które wymierzono kary pozbawienia wolności i grzywny, zaś drugie przestępstwo, za które wymierzono mu kary tego samego rodzaju, przypisano mu w odrębnym postępowaniu (o czym była mowa powyżej), ewentualne kary łączne winny być orzeczone w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, toczącym się z zachowaniem reguł instancji. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI