Orzeczenie · 2025-10-24

III KK 512/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-10-24
SNKarneodpowiedzialność karna lekarzyWysokanajwyższy
medycynaodpowiedzialność karnabłąd medycznynowotwórdiagnostykaSąd Najwyższykasacjapostępowanie karne

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający lekarzy (M.W., O.A., T.D.) od zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 160 § 2 k.k. w zb. z art. 155 k.k. (narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia poprzez błędne zdiagnozowanie nowotworu, co skutkowało śmiercią pacjentki K.G.). Kasacja podnosiła szereg zarzutów, w tym bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu ze względu na sposób powołania sędziów) oraz rażące naruszenia przepisów prawa procesowego, takie jak art. 7 k.p.k. (zasada swobodnej oceny dowodów), art. 193 § 1 k.p.k. (nieprawidłowa ocena opinii biegłych), art. 458 k.p.k. (kontrola apelacyjna), art. 167 k.p.k. (niepodjęcie inicjatywy dowodowej) i art. 410 k.p.k. (zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Postępowanie kasacyjne nie jest zwykłą kontrolą odwoławczą ani nie służy ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy szczegółowo odniósł się do zarzutu nienależytej obsady sądu, wskazując, że kwestie związane z powołaniem sędziów na podstawie nowelizacji ustawy o KRS nie stanowią bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a obowiązujące przepisy (art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych) regulują odrębną procedurę badania niezawisłości i bezstronności sędziego. Sąd Najwyższy uznał również pozostałe zarzuty za chybione, wskazując, że w przeważającej części stanowiły one powielenie zarzutów z apelacji i zmierzały do ponownej kontroli instancyjnej, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a opinie biegłych były jasne, pełne i nie zawierały sprzeczności. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy nie dokonywał nowych ustaleń faktycznych ani nie oceniał na nowo materiału dowodowego, a zatem nie naruszył art. 7 k.p.k. Zarzut naruszenia art. 167 k.p.k. uznano za niezasadny, gdyż materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia. Podobnie zarzut naruszenia art. 201 k.p.k. uznano za chybiony, gdyż dotychczasowe opinie biegłych były wystarczające. Zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. również uznano za bezzasadny, ponieważ sąd odwoławczy nie poczynił własnych ustaleń faktycznych ani nie wydał orzeczenia reformatoryjnego. Ostatecznie, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżyciela subsydiarnego kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, nienależytej obsady sądu, kontroli orzeczeń sądów niższych instancji oraz roli Sądu Najwyższego w postępowaniu karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i zarzutów podnoszonych w jego ramach.

Zagadnienia prawne (5)

Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z sposobu powołania sędziów na podstawie ustawy o KRS, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nienależyta obsada sądu związana z kwestiami powołania sędziów na podstawie ustawy o KRS nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Obowiązują odrębne procedury badania niezawisłości i bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo oraz przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych i ustawy o Sądzie Najwyższym, stwierdził, że kwestie te nie mieszczą się w definicji bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Podkreślono, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące KRS nie mogą być podważane przez sądy, a sposób powołania sędziów na podstawie ustawy o KRS jest zgodny z Konstytucją.

Czy postępowanie kasacyjne może służyć ponownej kontroli odwoławczej, ocenie dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest zwykłą kontrolą odwoławczą i nie służy ponownej ocenie dowodów ani weryfikacji zasadności ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja nie jest trzecią instancją.

Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, może naruszyć art. 7 k.p.k. poprzez zaakceptowanie błędnej oceny dowodów?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd odwoławczy nie dokonuje nowych ustaleń faktycznych ani nie ocenia na nowo materiału dowodowego, a jedynie potwierdza prawidłowość oceny sądu pierwszej instancji, nie narusza art. 7 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, nie dokonywał nowych ustaleń faktycznych ani nie oceniał na nowo zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem nie mógł naruszyć zasady swobodnej oceny dowodów.

Czy naruszenie art. 167 k.p.k. (niepodjęcie inicjatywy dowodowej) może mieć miejsce, gdy materiał dowodowy nie jest niepełny i nie wymaga uzupełnienia?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 167 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy przeprowadzenie dowodu z urzędu jest niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że materiał dowodowy był niepełny i wymagał uzupełnienia, co wyklucza naruszenie art. 167 k.p.k.

Czy dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej jest obligatoryjne, gdy opinia biegłego jest przekonująca dla sądu, ale nie dla stron?

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej jest możliwe tylko wtedy, gdy dotychczasowa opinia jest niepełna, niejasna lub zawiera sprzeczności. Jeśli opinia jest przekonująca dla sądu, brak jest podstaw do dopuszczenia kolejnej opinii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że opinie biegłych w sprawie były jasne, pełne i nie zawierały sprzeczności, a zatem nie było podstaw do zasięgnięcia opinii kolejnych biegłych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżeni (utrzymanie w mocy uniewinnienia)

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznaoskarżony
O.A.osoba_fizycznaoskarżony
T.D.osoba_fizycznaoskarżony
K.G.osoba_fizycznapokrzywdzona
pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnegoinneoskarżyciel subsydiarny
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Szczecinieorgan_państwowyprokurator

Przepisy (20)

Główne

k.p.k. art. 160 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzucany czyn polegający na narażeniu na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia.

k.k. art. 155

Kodeks karny

Nieumyślne spowodowanie śmierci.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów ustawy.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - nienależyta obsada sądu.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Opinia uzupełniająca biegłego.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasięgnięcie opinii biegłego.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Zakres postępowania apelacyjnego.

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

Dowody z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.

Dz. U. z 2018 r. poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja ustawy o KRS.

uSN art. 29

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Badanie niezawisłości i bezstronności sędziego.

p.u.s.p. art. 42a

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Badanie niezawisłości i bezstronności sędziego.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Moc obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naczelna zasada prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

EKPCz art. 6 § ust. 1

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Prawo do rzetelnego procesu sądowego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jako środek nadzwyczajny nie służy ponownej kontroli instancyjnej. • Kwestie związane z powołaniem sędziów na podstawie ustawy o KRS nie stanowią bezwzględnej przyczyny odwoławczej. • Materiały dowodowe były wystarczające, a opinie biegłych jasne i pełne. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie dokonał nowych ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. • Rażące naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, 193, 410, 167, 201 k.p.k.). • Błędna ocena dowodów i opinii biegłych przez sądy niższych instancji. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z nowych opinii biegłych.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście bezzasadna • postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma zwykłą kontrolę odwoławczą • nie dokonuje się kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych • nienależyta obsada sądu – tradycyjnie wiązana była i nadal być musi wyłącznie z rozpoznaniem sprawy w składzie odbiegającym liczbowo lub strukturalnie (jakościowo) od składu przewidzianego • sposób powołania sędziów na podstawie art. 9a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., czyli przez Sejm, jest zgodny z Konstytucją • skarżący właściwie zmierza do przedstawienia własnej i odmiennej od ustaleń sądu I instancji oceny przeprowadzonych dowodów

Skład orzekający

Anna Dziergawka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, nienależytej obsady sądu, kontroli orzeczeń sądów niższych instancji oraz roli Sądu Najwyższego w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i zarzutów podnoszonych w jego ramach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności lekarzy i złożonych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości, w tym z reformą sądownictwa. Jest to temat budzący zainteresowanie zarówno prawników, jak i szerszej publiczności.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sposób powołania sędziego może unieważnić wyrok? Kluczowa decyzja w sprawie odpowiedzialności lekarzy.

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst