III KK 510/21

SN
Sygn. akt III KK 510/21
POSTANOWIENIE
Dnia 17 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, w dniu 17 lutego 2022 r.,
w sprawie K. A. i R. P. S.,
skazanych z art. 258 § 2 k.k. i inne,
kasacji wniesionych przez obrońców
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II AKa
[…]
, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt II K
[…]
,
p o s t a n o w i ł
1.
oddalić obie kasacje jako oczywiście bezzasadne,
2.
zwolnić skazanych z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Aktem oskarżenia z dnia 15 grudnia 2011 roku, K. A. oskarżony został o to że:
a/
w okresie od maja 2010 do 7 września 2010r. w W. woj.
[…]
, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym kierowanej przez X. A., mającej na celu dokonywanie zabójstw, rozbojów z użyciem niebezpiecznych narzędzi, wyłudzaniem kredytów bankowych, czerpaniem korzyści z prostytucji oraz przemytem a następnie wprowadzaniem do obrotu znacznych ilości środków odurzających w postaci heroiny, kokainy i marihuany oraz znacznych ilości substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, tj. o przestępstwo z art. 258 § 2 k.k.;
b/
w okresie lipiec-sierpień 2010r. daty dziennej bliżej nieustalonej działając wspólnie i w porozumieniu z X. A. i K. M. w ramach zorganizowanej grupy o charakterze zbrojnym, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia znacznej ilości środków odurzających w ten sposób, że przywiózł z terytorium Holandii na terytorium Polski do W. 4 kg marihuany, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 maja 2004r. sygn. akt V K
[…]
za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. na karę roku i 6 m-cy pozbawienia wolności, którą odbywał w ramach kary łącznej 2 lat i 8 m-cy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2007r., sygn. akt VIII K
[…]
w okresach 30.09.1995-21.10.1995, 23.04.1998-02.12.1998, 10.08.2006-22.01.2007, 22.01.2007-05.10.2007, 26.08.2008-01.06.2009, tj. o przestępstwo z art. 55 ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 k.k.;
c/
w okresie od lipca 2010r. do dnia 16 maja 2011r. w R., W. i C. woj.
[…]
działając wspólnie i w porozumieniu z M. J., R. S. i innymi osobami, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym, bez wymaganego zezwolenia posiadał broń palną w postaci pistoletu C.
kaliber
11,43 mm wraz z 6 sztukami amunicji oraz 55 sztuk amunicji do pistoletu
T.
kalibru 7,62 mm, zaś do dnia 31 października 2011 r. broń palną w postaci pistoletu samodziałowego kaliber 6,35 mm wykonanego poprzez przeróbkę pistoletu gazowego R. model
[…]
kal. 9 mm wraz z nieustaloną ilością amunicji, tj. o przestępstwo z art. 263 § 2 k.k. w zw. z
art. 65 § 1 k.k..
Natomiast R. P.S. oskarżony został o to, że
a/        w okresie od kwietnia 2010 r. do 7 września 2010 r. w W., R. i S., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi i nieustalonymi osobami, brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym kierowanej przez X. A., mającej na celu dokonywanie zabójstw, rozbojów z użyciem niebezpiecznych narzędzi, wyłudzaniem kredytów bankowych, czerpaniem korzyści z prostytucji oraz przemytem a następnie wprowadzaniem do obrotu znacznych ilości środków odurzających w postaci heroiny, kokainy i marihuany oraz znacznych ilości substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, tj. o przestępstwo z art. 258 § 2 k.k.
b/   w lipcu 2010 r. w R. woj.
[…]
, działając wspólnie i w porozumieniu z M. J., w ramach zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym, usiłował pozbawić życia P. K. przy użyciu broni palnej, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na nie przybycie pokrzywdzonego na miejsce, gdzie dokonane miało być jego zabójstwo, tj. o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.
c/       w okresie od lipca 2010 r. do września 2010 r. w R. woj.
[…]
działając wspólnie i w porozumieniu z A. P., M. J. i innymi osobami, w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, bez wymaganego zezwolenia posiadał broń palną w postaci pistoletu C. kaliber 11,43 mm wraz z 6 sztukami amunicji, pistoletu samodziałowego kaliber 6,35 mm wykonanego poprzez przeróbkę pistoletu gazowego R. model
[…]
kal. 9 mm wraz z 7 sztukami amunicji, 55 sztuk amunicji do pistoletu T. kalibru 7,62 mm; tj. o przestępstwo z art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.
d/    w okresie od kwietnia 2010 r. do września 2010 r. w R. woj.
[…]
, działając wspólnie i w porozumieniu z X. A., M. J. i A. P. w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, czerpał korzyści majątkowe z prostytucji uprawianej przez M. Ł., J. G. i inne nieustalone dotychczas kobiety, w domu położonym w R. przy ul.
[…]
, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 września 2006 r. sygn. akt II K
[…]
za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i art. 278 § 5 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze 3 lat i 6 m-cy pozbawienia wolności i za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze roku i 6 m-cy pozbawienia wolności i jako kary łącznej 5 lat pozbawienia wolności, którą odbywał w ramach kary łącznej 7 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt II K
[…]
w okresach 04.05.2001-26.09.2001 i 05.03.2005¬25.01.2010; tj. o przestępstwo z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k.
Wyrokiem z dnia 1 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w R.:
w zakresie zarzutu opisanego wyżej pod lit. a uznał K. A. za winnego, tego że w okresie od maja 2010r. do 7 września 2010r. w W., R. i S., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, brał udział w kierowanej przez inną osobę, zorganizowanej grupie o charakterze zbrojnym, mającej na celu: dokonywanie zabójstw, rozbojów, wyłudzanie kredytów bankowych, czerpanie korzyści z prostytucji jak też przemyt a następnie wprowadzanie do obrotu znacznych ilości: środków odurzających w postaci heroiny, kokainy i marihuany oraz substancji psychotropowej w postaci amfetaminy i za to skazał K. A. na podstawie art. 258 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.  na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
W zakresie zarzutu opisanego wyżej pod lit. b uznał K. A. za winnego tego, że daty bliżej nieustalonej w okresie od 20 do 28 lipca 2010r. wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami w ramach zorganizowanej grupy o charakterze zbrojnym, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia znacznej ilości środków odurzających, w ten sposób, że nabył, a następnie przywiózł z terytorium Holandii na terytorium Polski - do W. 4 kg ziela konopi innych niż włókniste, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 maja 2004r. sygn. akt V K
[…]
za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. na karę roku i 6 m-cy pozbawienia wolności, którą odbywał w ramach kary łącznej 2 lat i 8 m-cy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2007r., sygn. akt VIII K
[…]
w okresach 30.09.1995-21.10.1995, 23.04.1998-02.12.1998, 10.08.2006-22.01.2007, 22.01.2007-05.10.2007, 26.08.2008-01.06.2009 i za to skazał go na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.  na ł karę 4 lat pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych ustalając stawkę na kwotę 100 zł.
W zakresie zarzutu opisanego wyżej pod lit. c uznał tegoż K. A. za winnego tego, że w okresie od 19 lipca 2010r. do dnia 21 listopada 2010r. w R., W. i C. woj.
[…]
działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w ramach zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym, bez wymaganego zezwolenia posiadał broń palną w postaci pistoletu C. kaliber 45 mm wraz z 6 sztukami amunicji oraz 55 sztuk amunicji do pistoletu
T.
kalibru 7,62 mm, zaś do dnia 31 października 2011r. broń palną w postaci pistoletu samodziałowego kaliber 6,35 mm wykonanego poprzez przeróbkę pistoletu gazowego R. model
[…]
kal. 9 mm wraz z nieustaloną ilością amunicji i za to skazał go na podstawie art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Tak orzeczone kary pozbawienia wolności, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k.  i orzekł wobec K. A. karę łączną 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
R. P. S. uznał za winnego w zakresie opisanego wyżej pod lit. a zarzutu tego, że w okresie od kwietnia 2010 r. do 7 września 2010 r. w W., R. i S., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, brał udział w kierowanej przez inną osobę, zorganizowanej grupie o charakterze zbrojnym, mającej na celu: dokonywanie zabójstw, rozbojów, wyłudzanie kredytów bankowych, czerpanie korzyści z prostytucji jak też przemyt a następnie wprowadzanie do obrotu znacznych ilości: środków odurzających w postaci heroiny, kokainy i marihuany oraz substancji psychotropowej w postaci amfetaminy i za to skazał go na podstawie art. 258 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.  na karę roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
W zakresie wyżej opisanego pod lit. b zarzutu uznał R. P. S. za winnego tego, że w okresie od 19 lipca 2010 r. do 19 sierpnia 2010 r. w R. woj.
[…]
wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, działając w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym, bez wymaganego zezwolenia posiadał broń palną w postaci pistoletu C. 1911 kal. 45 wraz z 6 sztukami amunicji, pistoletu samodziałowego kal. 6,35 mm wykonanego poprzez przeróbkę pistoletu gazowego R. model
[…]
kal. 9 mm wraz z 7 sztukami amunicji, 55 sztuk amunicji do pistoletu T. kal. 7,62 mm i za to skazał go na podstawie art. 263 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. na karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności;
W zakresie wyżej opisanego pod lit. c do zarzutu uznał R. P. S. za winnego tego, że w okresie od kwietnia 2010 r. do 19 sierpnia 2010 r. w R. woj.
[…]
, wspólnie i porozumieniu z innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, działając w zorganizowanej grupie zbrojnej, mającej na celu popełnianie przestępstw, czerpał korzyści majątkowe z prostytucji uprawianej przez kobiety przebywające w domu położonym przy ul.
[…]
przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 września 2006 r. sygn. akt II K
[…]
za przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i art. 278 § 5 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. żart. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w wymiarze roku i 6 m-cy pozbawienia wolności i jako kary łącznej 5 lat pozbawienia wolności, którą odbywał w ramach kary łącznej 7 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w O. z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt II K
[…]
w okresach 04.05.2001r.-26.09.2001r. i 05.03.2005r.-25.01.2010r. i za to skazał go na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. na karę roku pozbawienia wolności.
Biorąc za podstawę tak orzeczone pozbawienia wolności, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k., orzekł wobec niego karę łączną 4 (czterech) lat i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.
Uniewinnił R. P. S. od popełnienia przestępstwa zarzuconego mu w pkt. XI aktu oskarżenia.
Powyższy wyrok został zaskarżony m. innymi apelacjami obrońców w/w oskarżonych.
Po rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny w
[…]
, wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej zarówno K. A. jak i R. S..
Obrońca K. A. zarzucił w kasacji rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez zaaprobowanie przez Sąd Odwoławczy rażących błędów w procedowaniu Sądu Okręgowego, a w konsekwencji utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji pomimo istnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, która powinna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i umorzeniem postępowania, tj. obrazę art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., poprzez rażące naruszenie prawa do obrony oskarżanego, polegające na:
a.
prowadzeniu rozprawy i wykonywaniu czynności dowodowych w dniu 12 czerwca 2018 roku pod nieobecność obrońcy oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa;
b.
ustanowieniu obrońcą oskarżonego, który wskazał ważny powód niemożności reprezentowania skazanego K. A., tj. brak kontaktu ze skazanym będący przeszkodą do właściwego wykonywania czynności obrońcy, co jest równoznaczne z nieobecnością obrońcy podczas rozprawy;
c.
niepotwierdzeniu przez skazanego K. A. pełnomocnictwa tymczasowego do obrony udzielonego w dniu 2 czerwca 2015 roku, co jest równoznaczne z nieobecnością obrońcy podczas rozpraw; obrońcą może być bowiem jedynie osoba prawidłowo ustanowiona do wykonywania obrony.
III.
Na podstawie art. 523 § 1, 2 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez zaaprobowanie przez Sąd Apelacyjny uchybień Sądu Okręgowego skutkujących błędną oceną dowodów i nieprzeprowadzeniem wszechstronnego i rzetelnego postępowania dowodowego tj.
a.
art. 5 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uznanie skazanego K. A. za winnego zarzucanych mu czynów, podczas gdy nie istniał obiektywny materiał dowodowy, wskazujący na popełnienie przez skazanego zarzucanych mu czynów;
b.
art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez obdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnień M. J. i A. P., w sytuacji gdy przedstawiona przez w/w wersja zdarzeń stanowiła jedynie realizację przyjętej linii obrony, mającą na celu uzyskanie najniższego wymiaru kary w przedmiotowym postępowania, co uczyniło ocenę dowodów dowolną nie zaś swobodną;
c.
art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez oparcie wyroku na fragmentarycznie wybranym materiale dowodowym, ograniczonym de facto do wyjaśnień M. J. i A. P., z pominięciem pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
IV.
Na podstawie art. 523 § 1, 2 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez zaaprobowanie przez Sąd Apelacyjny uchybień Sądu Okręgowego, tj.:
a.
art. 258 § 2 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w ustalonym przez sądy obu instancji stanie faktycznym czyn skazanego wyczerpał znamiona czynu stypizowanego w tym przepisie, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że skazany działał w zorganizowanej grupie przestępczej o charakterze zbrojnym kierowanej przez  X. A. w celu dokonywania zabójstw, rozbojów z użyciem niebezpiecznych narzędzi, wyłudzaniem kredytów bankowych, czerpaniem korzyści z prostytucji oraz przemytem i wprowadzeniem do obrotu znacznych ilości środków i substancji odurzających;
b.
art. 55 ust 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w ustalonym przez sądy obu instancji stanie faktycznym czyn skazanego wyczerpał znamiona czynu stypizowanego w tym przepisie, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że skazany dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia znacznej ilości środków odurzających w postaci 4 kg marihuany;
c.
art. 258 § 2 k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w ustalonym przez sądy obu instancji stanie faktycznym czyn skazanego wyczerpał znamiona czynu stypizowanego w tym przepisie, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że skazany posiadł bez wymaganego zezwolenia broń palną w postaci pistoletu C. kaliber 11,43 mm wraz z 6 sztukami amunicji oraz 55 sztuk amunicji do pistoletu T. kaliber 7,62 mm oraz pistoletu samodziałowego kaliber 6,35 mm wykonanego przez przeróbkę pistoletu gazowego R. model
[…]
kaliber 9 mm wraz z nieustaloną ilością amunicji.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w
[…]
w części, tj. w pkt II (utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w R. co do czynów opisanych pkt XIV, XLVI, XLVII wyroku Sądu I instancji) w zakresie rozstrzygnięcia o winie i karze K. A. i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.
Obrońca R. S. podniósł zarzut  pozbawienia prawa do obrony R. S. na rozprawie w dniu 28 marca 2013 roku (a także P. R., i X. A.) i M. J. na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 roku poprzez działanie, jako ich obrońcy, adw. I. J. – S. w sytuacji, gdy w trakcie rozprawy w dniu 17 stycznia 2013 roku działała również jako obrońca oskarżonego K. A., a więc reprezentowała oskarżonych, których wzajemne interesy pozostają w jawnej i rzeczywistej sprzeczności, skutkiem czego zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza stypizowana w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 80 k.p.k.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w R. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacje obrońców są bezzasadne w stopniu oczywistym, co musiało skutkować ich oddaleniem na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów formułowanych przez skarżących a dotyczących uchybień o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej, wskazać należy, co następuje:
a/ w przypadku kasacji obrońcy skazanego A.; uważna lektura zaprezentowanej przez Sąd odwoławczy argumentacji wskazującej, że w istocie nie doszło do rażącej obrazy art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., mającej polegać na rażącym naruszeniu prawa do obrony tego skazanego wynikającym z przeprowadzenia rozprawy w dniu 12 czerwca 2018 roku pod nieobecność jego obrońcy, którego obecność była obowiązkowa, w zasadzie przekonuje o bezzasadności tego zarzutu. Analiza protokołu z rozprawy z tego dnia w sposób oczywisty wskazuje, że nie był obecny obrońca skazanego A., mimo że udział jego w rozprawie był obowiązkowy. Uległa ona jednak odroczeniu. Co prawda stało się to po przesłuchaniu w charakterze świadka lekarza R. S. na okoliczność stanu zdrowia innego oskarżonego – X. A., była to jednak okoliczność obojętna względem interesu procesowego skazanego A..
Obrońca skazanego A., zdaje się postrzegać w fakcie przesłuchania owego lekarza wywołania stanu „przeprowadzenia czynności dowodowych” na tej rozprawie, w dodatku wymagających aktualnej jego procesowej. Nie wskazuje jednak o jakie pytania mogłoby chodzić, ani dlaczego w jego przesłuchaniu upatruje „czynności dowodowych”.
Oczywistym jest bowiem, że trafnie Sąd odwoławczy ocenił tę sytuację jako „wysłuchanie”. O istocie czynności nie decyduje bowiem jej formalny aspekt lecz treść. Jest jasne, że zbędnie Sąd Okręgowy w R. wysłuchał R. S. w charakterze świadka skoro jego informacje dotyczyły okoliczności związanych wyłącznie z okolicznościami o charakterze „technicznym”, jest jasne też, że mógł to uczynić przed wywołaniem tej rozprawy na posiedzeniu. O ile więc rzeczywiście nie do końca można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu odwoławczego, że „do przeprowadzenia rozprawy w tym dniu faktycznie nie doszło”. Jednak wyrażone w uzasadnieniu kasacji
stanowisko,
które z trafnie wskazanej reguły, że - w przypadku obrony obligatoryjnej ustawa procesowa wymaga obecności obrońcy na całej rozprawie bowiem w przeciwnym wypadku zaistnieje uchybienie o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej - wyprowadza wniosek, iż w przypadku niestawienia się obowiązkowego obrońcy, cokolwiek nie wydarzy się na rozprawie, po jej wywołaniu, będzie skutkowało powstaniem takiego rażącego uchybienia
jest po prostu nie do zaakceptowania.
Oznaczałoby to przecież, że gdyby np.
po wywołaniu
kolejnego posiedzenia wielodniowej rozprawy na którą nie stawił się któryś z obrońców, których obecność była obowiązkowa, doszło do nagłych zdarzeń na sali uniemożliwiających dalsze procedowanie, np. zasłabnięcia ławnika lub innych tego typu, to już w takiej sytuacji powstawałaby sytuacja kreująca stan „bezwzględnej przyczyny odwoławczej”. Sporządzono by przecież protokół z rozprawy z opisem sytuacji, podjęto by decyzje o odroczeniu rozprawy z tych przyczyn. Sytuacja jaka zaistniała w przedmiotowej sprawie jest w istocie analogiczna, a upatrywanie w jej zaistnieniu uchybienia o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej byłoby przejawem graniczącego z absurdem skrajnego formalizmu procesowego.
Podobnie upatrywanie w działaniach obrończych, skądinąd sporządzającego w tej sprawie także apelację na korzyść skazanego A., adw. D. cech „obrony fasadowej”, lub stanu „pozorności obrony” albo braku akceptacji, przynajmniej dorozumianej dla jego działań w realiach faktycznych tej sprawy, jest przynajmniej daleko idącym nieporozumieniem. To naprawdę w sposób już całkowicie przekonujący wykazał w swoim uzasadnieniu Sąd odwoławczy. Sąd ten dokonał szczegółowej wręcz analizy zapisów w protokołach rozpraw (k- 20-21 uzasadnienia) wykazując niezasadność stawianego przez obrońcę zarzutu. W pełni zasadna jest konkluzja Sądu odwoławczego, który podniósł, że: „K.
A. w postępowaniu sądowym w sprawie niniejszej miał przez cały czas ustanowionego obrońcę i obrońca ten brał udział we wszystkich czynnościach w których jego udział był obowiązkowy. Prawdą jest, iż składał on wniosek o zwolnienie z tego obowiązku wskazując na niemożność kontaktu z oskarżonym pozbawionym wolności w Niemczech ale Sąd I instancji tego wniosku nie uwzględnił. Okoliczność ewentualnego braku kontaktu z oskarżonym i niemożności uzgodnienia linii obrony można rozpatrywać ewentualnie w kategorii jakości wykonywanej obrony, która mogła mieć wpływ na treść wyroku a więc względnej przesłanki odwoławczej a nie w zakresie zaistnienia przesłanki bezwzględnej z art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby do sytuacji, w której każdą pretensję oskarżonego o złą jakość obrony wykonywanej przez jego obrońcę należałoby traktować w kategorii bezwzględnej przesłanki odwoławczej co przecież jest absurdalne. Nadto twierdzenie o niemożności wykonywania swych obowiązków przez obrońcę oskarżonego K. A. z powodu pobytu tego oskarżonego w zakładzie karnym w Niemczech nie jest prawdziwe. Skoro obrońca wiedział gdzie przebywa oskarżony to nic nie stało na przeszkodzie by nawiązał z nim kontakt chociażby listownie. Zważyć należy, iż pisma Sądu dochodziły do tego oskarżonego a on także kontaktował się listownie z Sądem. Tak więc nawiązanie i utrzymywanie kontaktu można nazwać utrudnionym a nie niemożliwym. Dokonując oceny działań obrońcy Ł. D. pod kątem ewentualnych uchybień w jakości wykonywanej obrony Sąd Apelacyjny w
[…]
żadnych uchybień w tym zakresie nie stwierdza. Był on obecny na wszystkich terminach rozpraw, składał wnioski procesowe, złożył w terminie wniosek o doręczenie mu odpisu wyroku z uzasadnieniem i także w terminie złożył apelację”.
Jeśli zatem, w omawianej tu sytuacji procesowej, kiedy można mówić jedynie o utrudnieniach w kontakcie skazanego z jego obrońcą i w tym upatrywać ograniczenia jego prawa do obrony (oczywiście jako uchybienia o cechach względnej przyczyny odwoławczej), to należałoby najpierw wykazać w jakim stopniu i dlaczego ów ograniczony kontakt miał wpływ na rzetelność pełnionej przez adw. D. obrony i tym samym wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku. Na istnienie takich okoliczności jednak w kasacji nie wskazano. Wobec tego uznać należało za trafną argumentację Sądu odwoławczego w tym zakresie poprzestając na odesłanie skarżącego do ponownej, wnikliwej lektury uzasadnienia Sądu odwoławczego.
b/ w przypadku kasacji obrońcy skazanego R. S.  Sąd Apelacyjny rzeczywiście błędnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że aplikantka adwokacka I. J. – S. nie brała udziału w rozprawie w dniu 28 marca 2013 r., bowiem z protokołu rozprawy (k. 6446) wynika, że po zarządzeniu w rozprawie przerwy, w dalszej części tej rozprawy ona stawiła się i jako upoważniona substytucją adw. J. G. i adw. A. J. obrońca wykonywała obronę oskarżonych R. S., X. A. oraz P. R.. Niepotrzebna jest jednak pogłębiona analiza, czy pomiędzy tymi oskarżonym zachodziła sprzeczność interesów, skoro po tej rozprawie, zarządzeniem z dnia 3 lutego 2015 r., nastąpiła zmiana członków składu orzekającego Sądu Okręgowego w R. i sprawa była prowadzona od początku (k- 8495) zaś na kolejnych jej terminach adw. I. J. – S. broniła już jedynie oskarżonego M. J.. Trafnie więc wywiedziono w odpowiedzi na kasację obrońcy  S., że „na żadnej z rozpraw w tej sprawie żaden obrońca lub jego substytut nie reprezentował
w tym samym czasie jednocześnie na tej samej rozprawie
oskarżonych, pomiędzy którymi zachodziłaby sprzeczność interesów”.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów kasacyjnych stawianych przez obrońcę K. A. – będących w istocie powieleniem zarzutów stawianych w apelacji (tam zresztą nazwanych błędami w ustaleniach faktycznych) - w których skarżący stawia zarzuty obrazy prawa materialnego i jednocześnie zarzuty obrazy prawa procesowego to jedynie przypomnieć wypada, że tak sformułowane zarzuty obarczone są wewnętrzną sprzecznością, wynikającą z faktu podnoszenia tych samych okoliczności, raz dla uzasadnienia zarzutów obrazy prawa procesowego, raz dla uzasadnienia zarzutów obrazy prawa materialnego. Na wadliwość takiego to zabiegu  już niejednokrotnie Sąd Najwyższy zwracał uwagę w utrwalonym orzecznictwie.
Obrońca K. A. stawiając w skardze kasacyjnej zarzuty rażącej obrazy prawa procesowego a to art. 5 § 1 i 2 k.p.k. oraz 7 k.p.k. w zw. z 410 k.p.k., czyni to w sposób oczywiście bezzasadny, co wynika przede wszystkim stąd, że tak skonstruowane zarzuty są zarzutami, podobnie jak w apelacji, skierowanymi do wyroku Sądu pierwszej instancji. Kasację zaś wnosi się - jak wiadomo - od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego, a oczywistością  jest przecież, że Sąd odwoławczy  w przedmiotowej sprawie nie kształtował podstawy dowodowej i nie dokonywał oceny dowodów a jedynie kontrolował sposób jej dokonania i to granicach zakreślonych zarzutami apelacyjnymi. Podważenie rzetelności tej oceny mogło nastąpić jedynie poprzez postawienie zarzutów wskazujących na obrazę przepisów określających reguły takiej kontroli. Takich zarzutów w kasacji jednak nie postawiono, a – jak również wiadomo – kasację, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia rozpoznaje się ściśle i wyłącznie w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Mimo tego należy jednak zauważyć, że lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego przekonuje o przeprowadzeniu kontroli odwoławczej, przy respektowaniu dyspozycji art. 433 § 2 k.p.k. bowiem Sąd odwoławczy odniósł się wprost do wszystkich sformułowanych w apelacjach zarzutów (zresztą głównie zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych), dokonując rzetelnej kontroli ich trafności. Nie ulega nadto wątpliwości, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu kasacji, bardzo zbliżone w swej istocie do argumentacji apelacyjnej, iż jej autor zmierza do wymuszenia, niejako traktując instancję kasacyjną jako swego rodzaju „trzecią instancję”, ponownej kontroli orzeczenia Sądu meriti. A przecież w orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na niedopuszczalność formułowania zarzutów kasacyjnych w sposób do tego zmierzający. Jeśli zaś chodzi o postawione w kasacji obrońcy K. A. zarzuty rażącej obrazy prawa materialnego, to ich oczywista bezzasadność wynika przede wszystkim stąd, że i one zostały skierowane do wyroku Sądu pierwszej instancji.  I znów przypomnieć trzeba, że kasację wnosi się od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego. Oczywistością zaś jest przecież, że Sąd odwoławczy w przedmiotowej sprawie nie dokonywał subsumcji (nie stosował prawa materialnego) a jedynie kontrolował sposób jej dokonania, co możliwe było do podważenia także jedynie zarzutami procesowymi, wskazującymi na obrazę przepisów określających reguły takiej kontroli. Zresztą zarzuty te i tak w istocie sprowadzają się do ponownego zakwestionowania trafności oceny dowodów osobowych, obciążających skazanego A., gdy wiadomo, że  nie można skutecznie mówić o obrazie prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów procesowych regulujących postępowanie dowodowe.
Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono o oddaleniu obu kasacji jako oczywiście bezzasadnych, przy zwolnieniu skazanych z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania kasacyjnego (art. 637a k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k.).
a.s