III KK 51/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie wykroczeń, za które obwiniony został już prawomocnie ukarany.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B., który ponownie ukarał J.S. za wykroczenia z art. 97 k.w. i art. 141 k.w., mimo że obwiniony został już prawomocnie skazany za te same czyny wyrokiem nakazowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. (res iudicata).
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 kwietnia 2016 r., który uznał J.S. za winnego popełnienia wykroczeń z art. 97 k.w. (parkowanie w strefie zamieszkania w miejscu niedozwolonym) i art. 141 k.w. (używanie słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku pomimo tego, że J.S. został już prawomocnie ukarany za te same czyny wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy, procedując w oparciu o materiały wyłączone do odrębnego rozpoznania (dotyczące czynu z art. 94 § 1 k.w.), ponownie rozpoznał czyny z art. 97 k.w. i art. 141 k.w., za które obwiniony był już prawomocnie skazany. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za dotknięty bezwzględną przesłanką odwoławczą (res iudicata) i uchylił go, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie tych wykroczeń. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na konieczność rozpoznania przez Sąd Rejonowy wniosku o ukaranie za czyn z art. 94 § 1 k.w.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne ukaranie za czyn, za który osoba została już prawomocnie skazana, jest niedopuszczalne i stanowi bezwzględną przesłankę uchylenia orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku w sytuacji, gdy sprawca został już prawomocnie ukarany za te same czyny, narusza zasadę res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
J. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (11)
Główne
k.w. art. 97
Kodeks wykroczeń
k.w. art. 141
Kodeks wykroczeń
k.p.s.w. art. 5 § 1 pkt 8
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
res iudicata - powaga rzeczy osądzonej
Pomocnicze
p.r.d. art. 49 § 2 pkt 4
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
u.k.p. art. 3 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 4 § 1 i 3
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 6 § 1
Ustawa o kierujących pojazdami
k.p.s.w. art. 104 § 1 pkt 7
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 9 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ponowne przypisanie J.S. popełnienia wykroczeń, za które został już prawomocnie skazany. Naruszenie zasady res iudicata przez Sąd Rejonowy.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżony wyrok należało uchylić, a skoro zaskarżone orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przesłanką odwoławczą wymienioną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s. w. – res iudicata – postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i art. 141 k.w. należało jednocześnie umorzyć.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady res iudicata w postępowaniu o wykroczenia, konieczność prawidłowego wyłączania spraw i rozpoznawania wniosków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego ukarania za te same wykroczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje błąd proceduralny sądu niższej instancji, który doprowadził do próby podwójnego ukarania obywatela za te same czyny, co jest istotne z punktu widzenia gwarancji procesowych.
“Czy można zostać ukaranym dwa razy za to samo wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KK 51/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie J. S., ukaranego z art. 97 k.w. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 21 marca 2017 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść ukaranego, od wyroku Sądu Rejonowego w B., z dnia 27 kwietnia 2016 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. umarza postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i z art. 141 k.w.; 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE W dniu 28 stycznia 2016 r. Straż Miejska w B. skierowała do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ukaranie J.S., obwinionego o to, że: 1) w dniu 9.11.2015 r. o godz. 10:25 na ul. P. w B. parkował pojazd samochodowy marki Mitsubishi w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu, tj. o czyn z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, 2) w dniu 09.11.2015 r. o godz. 10:25 na ul. P. w B. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym, tj. o czyn z art. 141 k.w.; 3) w dniu 9.11.2015 r. ok. godz.10:25 na ul. P. w B. prowadził na drodze publicznej pojazd samochodowy marki Mitsubishi nie mając do tego uprawnienia, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r., Sąd Rejonowy w B. wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę o czyn opisany w pkt 3 wniosku o ukaranie tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Po wyłączeniu do odrębnego rozpoznania sprawy o wskazany wyżej czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Sąd Rejonowy w B. w dniu 25 lutego 2016 r. wydał wyrok nakazowy pod sygn. akt XIV W …/16, mocą którego obwinionego J.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i art. 141 k.w. i za to, w myśl art. 9 § 2 k.k. na podstawie art. 141 k.w., wymierzył mu karę grzywny w kwocie 200 (dwustu) zł. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 26 marca 2016 r. (k. 32 akt o sygn. XIV W …/16). Z kolei sprawa o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (pkt 3 wniosku o ukaranie) została zarejestrowana pod sygn. akt XIV W .../16. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt XIV W .../16, Sąd Rejonowy w B., obwinionego J.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. i art. 141 k.w. i za to, w myśl art. 9 § 2 k.w., wymierzył mu karę grzywny w kwocie 100 (stu) zł. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt XIV W .../16, wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku pomimo tego, że prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia 25 lutego 2016 r. o sygn. akt XI V W …/16 J. S. ukarany został już za popełnienie tych samych wykroczeń, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i podlega uwzględnieniu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że J. S. ponownie przypisano popełnienie wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 141 k.w., za które został już prawomocnie skazany w sprawie Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt XIV W …/16. Procedując w oparciu o materiały wyłączone ze sprawy o sygn. akt XIV W …/16, Sąd Rejonowy w B. uczynił jednak przedmiotem rozpoznania nie czyn z art. 94 § 1 k.w., co do którego nastąpiło wyłączenie, ale ponownie czyny z art. 97 k.w. i z art. 141 k.w., po czym wydał w dniu 27 kwietnia 2016 r. wyrok, na mocy którego uznał J.S. za winnego ich popełnienia, mimo iż prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 25 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt XIV W …/16, J. S. został już za nie ukarany. Zaznaczyć przy tym należy, że obydwa ww. wyroki, jak również postanowienie o wyłączeniu do odrębnego rozpoznania sprawy o czyn z art. 94 § 1 k.w., wydał ten sam Sąd w tym samym składzie. W tej zaś sytuacji zaskarżony wyrok należało uchylić, a skoro zaskarżone orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przesłanką odwoławczą wymienioną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s. w. – res iudicata – postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i art. 141 k.w. należało jednocześnie umorzyć. Niezależnie od powyższego wyeksponować należy – co trafnie podniósł w kasacji Prokurator Generalny – konieczność podjęcia przez Sąd Rejonowy w B. stosownych czynności celem rozpoznania wniosku o ukaranie J.S. o czyn z art. 94 § 1 k.w. W tym zaś zakresie przypomnieć chociażby należy, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie o przedłożeniu akt sędziemu celem wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI