III KK 51/17

Sąd Najwyższy2017-03-21
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczenieres iudicatakasacjaSąd Najwyższyprawo o ruchu drogowymnieprzyzwoite słowaumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w sprawie wykroczeń, za które obwiniony został już prawomocnie ukarany.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B., który ponownie ukarał J.S. za wykroczenia z art. 97 k.w. i art. 141 k.w., mimo że obwiniony został już prawomocnie skazany za te same czyny wyrokiem nakazowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. (res iudicata).

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 kwietnia 2016 r., który uznał J.S. za winnego popełnienia wykroczeń z art. 97 k.w. (parkowanie w strefie zamieszkania w miejscu niedozwolonym) i art. 141 k.w. (używanie słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku pomimo tego, że J.S. został już prawomocnie ukarany za te same czyny wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy, procedując w oparciu o materiały wyłączone do odrębnego rozpoznania (dotyczące czynu z art. 94 § 1 k.w.), ponownie rozpoznał czyny z art. 97 k.w. i art. 141 k.w., za które obwiniony był już prawomocnie skazany. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał zaskarżony wyrok za dotknięty bezwzględną przesłanką odwoławczą (res iudicata) i uchylił go, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie tych wykroczeń. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na konieczność rozpoznania przez Sąd Rejonowy wniosku o ukaranie za czyn z art. 94 § 1 k.w.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne ukaranie za czyn, za który osoba została już prawomocnie skazana, jest niedopuszczalne i stanowi bezwzględną przesłankę uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku w sytuacji, gdy sprawca został już prawomocnie ukarany za te same czyny, narusza zasadę res iudicata (powaga rzeczy osądzonej) i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

J. S.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (11)

Główne

k.w. art. 97

Kodeks wykroczeń

k.w. art. 141

Kodeks wykroczeń

k.p.s.w. art. 5 § 1 pkt 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

res iudicata - powaga rzeczy osądzonej

Pomocnicze

p.r.d. art. 49 § 2 pkt 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

k.w. art. 94 § 1

Kodeks wykroczeń

u.k.p. art. 3 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 4 § 1 i 3

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 6 § 1

Ustawa o kierujących pojazdami

k.p.s.w. art. 104 § 1 pkt 7

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 9 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne przypisanie J.S. popełnienia wykroczeń, za które został już prawomocnie skazany. Naruszenie zasady res iudicata przez Sąd Rejonowy.

Godne uwagi sformułowania

zaskarżony wyrok należało uchylić, a skoro zaskarżone orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przesłanką odwoławczą wymienioną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s. w. – res iudicata – postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i art. 141 k.w. należało jednocześnie umorzyć.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Grubba

członek

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady res iudicata w postępowaniu o wykroczenia, konieczność prawidłowego wyłączania spraw i rozpoznawania wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego ukarania za te same wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje błąd proceduralny sądu niższej instancji, który doprowadził do próby podwójnego ukarania obywatela za te same czyny, co jest istotne z punktu widzenia gwarancji procesowych.

Czy można zostać ukaranym dwa razy za to samo wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 51/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 marca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Jolanta Włostowska
w sprawie
J. S.,
ukaranego z art. 97 k.w. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 21 marca 2017 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść ukaranego,
od wyroku Sądu Rejonowego w B.,
z dnia 27 kwietnia 2016 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok i
na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w. umarza postępowanie o czyny z art. 97 k.w. i z art. 141 k.w.;
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W dniu 28 stycznia 2016 r. Straż Miejska w B. skierowała do Sądu Rejonowego w B. wniosek o ukaranie J.S., obwinionego o to, że:
1)
w dniu 9.11.2015 r. o godz. 10:25 na ul. P. w B. parkował pojazd samochodowy marki Mitsubishi  w strefie zamieszkania w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu,
tj. o czyn z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
2)
w dniu 09.11.2015 r. o godz. 10:25 na ul. P. w B. używał słów nieprzyzwoitych w miejscu publicznym,
tj. o czyn z art. 141 k.w.;
3)
w dniu 9.11.2015 r. ok. godz.10:25 na ul. P. w B. prowadził na drodze publicznej pojazd samochodowy marki Mitsubishi  nie mając do tego uprawnienia,
tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r.,   Sąd Rejonowy w B. wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę o czyn opisany w pkt 3 wniosku o ukaranie tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Po wyłączeniu do odrębnego rozpoznania sprawy o wskazany wyżej czyn z art. 94 § 1 k.w.
w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami Sąd Rejonowy w B. w dniu 25 lutego 2016 r. wydał wyrok nakazowy pod sygn. akt XIV W …/16, mocą którego obwinionego J.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i art. 141 k.w. i za to, w myśl art. 9 § 2 k.k. na podstawie art. 141 k.w., wymierzył mu karę grzywny w kwocie 200 (dwustu) zł.
Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 26 marca 2016 r. (k. 32 akt o sygn. XIV W …/16).
Z kolei sprawa o czyn z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (pkt 3 wniosku o ukaranie) została zarejestrowana pod sygn. akt XIV W .../16.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt XIV W .../16, Sąd Rejonowy w B., obwinionego J.S. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. i art. 141 k.w. i za to, w myśl art. 9 § 2 k.w., wymierzył mu karę grzywny w kwocie 100 (stu) zł.
Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt XIV W .../16, wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy i wydaniu wyroku pomimo tego, że prawomocnym wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. z dnia 25 lutego 2016 r. o sygn. akt XI V W …/16 J. S. ukarany został już za popełnienie tych samych wykroczeń, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. i podlega uwzględnieniu.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że J. S. ponownie przypisano popełnienie wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 141 k.w., za które został już prawomocnie skazany w sprawie Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt XIV W …/16. Procedując w oparciu o materiały wyłączone ze sprawy o sygn. akt XIV W …/16, Sąd Rejonowy w B. uczynił jednak przedmiotem rozpoznania nie czyn z art. 94 § 1 k.w., co do którego nastąpiło wyłączenie, ale ponownie czyny z art. 97 k.w. i z art. 141 k.w., po czym wydał w dniu 27 kwietnia 2016 r. wyrok, na mocy którego uznał J.S. za winnego ich popełnienia, mimo iż prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia 25 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt XIV W …/16, J. S. został już za nie ukarany. Zaznaczyć przy tym należy, że obydwa ww. wyroki, jak również postanowienie o wyłączeniu do odrębnego rozpoznania sprawy o czyn z art. 94 § 1 k.w., wydał ten sam Sąd w tym samym składzie.
W tej zaś sytuacji zaskarżony wyrok należało uchylić, a skoro zaskarżone orzeczenie dotknięte jest bezwzględną przesłanką odwoławczą wymienioną w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s. w. –
res iudicata
– postępowanie o czyny
z art. 97 k.w. i art. 141 k.w. należało jednocześnie umorzyć.
Niezależnie od powyższego wyeksponować należy – co trafnie podniósł w kasacji Prokurator Generalny – konieczność podjęcia przez Sąd Rejonowy w B. stosownych czynności celem rozpoznania wniosku o ukaranie J.S. o czyn z art. 94 § 1 k.w. W tym zaś zakresie przypomnieć chociażby należy, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie o przedłożeniu akt sędziemu celem wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI