III KK 506/18

Sąd Najwyższy2019-10-09
SNKarnekara łącznaWysokanajwyższy
kara łącznawyrok łącznykasacjaSąd Najwyższyprawo karnenowelizacja prawazasada względności prawa

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny Sądu Okręgowego, uznając błąd w zastosowaniu przepisów prawa materialnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Z. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 4 § 1 k.k. w zw. z przepisami dotyczącymi kary łącznej. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy obowiązujące przed 1 lipca 2015 r., podczas gdy przepisy nowsze stwarzały korzystniejszą sytuację prawną dla skazanego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, wniesioną na korzyść skazanego G.J.S., od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Z. z dnia 27 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy połączył kary orzeczone wobec skazanego prawomocnymi wyrokami, wymierzając karę łączną 2 lat pozbawienia wolności. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 4 § 1 k.k. w zw. z przepisami dotyczącymi kary łącznej, wskazując na błąd w zastosowaniu przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2015 r. zamiast korzystniejszych przepisów wprowadzonych od tej daty. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie oparł wyrok łączny na regulacjach prawnych obowiązujących przed 1 lipca 2015 r., podczas gdy nowe przepisy stwarzały dla skazanego korzystniejszą sytuację prawną, zwłaszcza w zakresie granic wymiaru kary łącznej. Sąd Najwyższy podkreślił, że sama teoretyczna możliwość stosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary nie była wystarczającym powodem do zastosowania starszych przepisów, zwłaszcza gdy Sąd Okręgowy ustalił brak pozytywnej prognozy kryminologicznej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy prawa materialnego, stosując stan prawny obowiązujący przed 1 lipca 2015 r., podczas gdy przepisy nowsze stwarzały korzystniejszą sytuację prawną dla skazanego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy powinien był zastosować przepisy obowiązujące od 1 lipca 2015 r., które przewidywały korzystniejsze granice wymiaru kary łącznej. Sama możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary nie uzasadniała stosowania starszych, mniej korzystnych przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku łącznego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
G.J.S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (21)

Główne

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy stosowania przepisów względniejszych dla sprawcy w przypadku nowelizacji prawa. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy obowiązujące od 1 lipca 2015 r. były względniejsze dla skazanego.

Pomocnicze

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 87

Kodeks karny

u.SN art. 92

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 424 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 252 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 282

Kodeks karny

k.k. art. 209 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 89 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 89 § § 1a

Kodeks karny

k.k. art. 69 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 20 marca 2015 r., poz. 396 art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 4 § 1 k.k. poprzez zastosowanie przepisów obowiązujących przed 1 lipca 2015 r. zamiast korzystniejszych przepisów obowiązujących od tej daty. Naruszenie art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 1 k.k. i art. 89 § 1a k.k. poprzez możliwość orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, gdy obowiązywała ustawa względniejsza wykluczająca taką możliwość.

Godne uwagi sformułowania

oparciu w niniejszej sprawie wyroku łącznego o regulacje prawne obowiązujące przed 1 lipca 2015 r. było postąpieniem ewidentnie błędnym, sprzecznym z treścią art. 4 § 1 k.k. Względniejszą wszak sytuację prawną dla skazanego stwarzało sięgnięcie tu po unormowania nowe, obowiązujące od 1 lipca 2015 r. sama teoretyczna możliwość stosowania pod rządami dawnej ustawy instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stanowiła dostatecznego powodu do zaakceptowania przyjętej przez Sąd Okręgowy w Z. koncepcji, skoro Sąd ten ustalił, że w odniesienie do skazanego nie istniała pozytywna prognoza kryminologiczna

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Artymiuk

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady względności prawa karnego (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących kary łącznej i konieczności stosowania przepisów korzystniejszych dla sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nowelizacji przepisów prawa karnego i stosowania kary łącznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawa karnego materialnego - zasady względności prawa, która ma kluczowe znaczenie przy nowelizacjach przepisów. Pokazuje, jak błąd w interpretacji może prowadzić do uchylenia wyroku.

Błąd w interpretacji prawa karnego: Sąd Najwyższy uchyla wyrok łączny z powodu niezastosowania korzystniejszych przepisów.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 506/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Tomasz Artymiuk
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
Protokolant Dorota Szczerbiak
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego,
‎
w sprawie
G.J.S.
‎
w przedmiocie wyroku łącznego
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 9 października 2019 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na korzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Z.
‎
z dnia 27 lipca 2017 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Z.  do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Z., wyrokiem łącznym z 27 lipca 2017 r., połączył - na podstawie art. 85, 86 § 1 i 87 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed 1 lipca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. – kary orzeczone wobec G.J.S.  prawomocnymi wyrokami, a mianowicie:
1)
wyrokiem Sądu Okręgowego w Z.  z 24 stycznia 2014 r. (II K (…)), którym wymierzono dwie kary jednostkowe pozbawienia wolności – 8 miesięcy za czyn z art. 158 § 1 k.k. oraz roku i 8 miesięcy za czyn z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k., a karę łączną ukształtowano na zasadzie pełnej absorpcji;
2)
wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z 14 grudnia 2015 r. (IV K (…)), którym wymierzono dwie kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny – po 6 miesięcy i po 200 stawek dziennych, każda w wysokości 60 zł, za dwa przestępstwa skarbowe popełnione w okresach do listopada 2008 r. i do listopada 2011 r., natomiast karę łączną orzeczono w rozmiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat, a grzywnę w ilości 300 stawek dziennych, każda w wysokości 300 zł;
3)
wyrokiem Sądu Rejonowego w T.  z 18 maja 2016 r., którym wymierzono karę 10 miesięcy ograniczenia wolności za czyn z art. 209 § 1 k.k. popełniony w okresie od 17 kwietnia do 31 sierpnia 2013 r.
- i wymierzył skazanemu jako karę łączną 2 lata pozbawienia wolności.
Tymże wyrokiem łącznym umorzył postępowanie co do objęcia nim wyroku Sądu Rejonowego w Ś.  z 19 kwietnia 2016 r. (II K (…)), którym wymierzono G.J.S.  samoistną grzywnę w ilości 30 stawek dziennych, każda w wysokości 50 zł, za czyn z art. 270 § 1 k.k. popełniony 14 grudnia 2015 r.
Kasację od wskazanego wyroku łącznego, który uprawomocnił się 4 sierpnia 2017 r., złożył na korzyść skazanego, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 4 § 1 k.k. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 20 marca 2015 r., poz. 396), jako że w sprawie nie zaistniały przeszkody do orzekania w oparciu o przepisy obowiązujące od 1 lipca 2015 r., według których granice wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności były dla skazanego korzystniejsze; 2) art. 4 § 1 k.k. w zw. Z art. 89 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym przed 8 czerwca 2010 r.) i art. 89 § 1a k.k., jako że w czasie popełnienia jednego z przestępstw obowiązywała ustawa względniejsza dla skazanego, wykluczająca możliwość orzeczenia w danej sytuacji kary łącznej pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W konsekwencji autor kasacji zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku łącznego i przekazania sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna.
Odstępując od powtarzania niespornych ustaleń dotyczących treści poszczególnych wyroków jednostkowych objętych zaskarżonym wyrokiem łącznym, co w jakimś sensie stanowiło realizację skierowanego również do instancji kasacyjnej postulatu zwięzłości uzasadnień orzeczeń sądowych (art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), należało stwierdzić, że oparcie w niniejszej sprawie wyroku łącznego o regulacje prawne obowiązujące przed 1 lipca 2015 r. było postąpieniem ewidentnie błędnym, sprzecznym z treścią art. 4 § 1 k.k. Względniejszą wszak sytuację prawną dla skazanego stwarzało sięgnięcie tu po unormowania nowe, obowiązujące od 1 lipca 2015 r. W istocie sam Sąd Okręgowy w Z.  w motywacyjnej części wyroku (sporządzonej na żądanie Sądu Najwyższego zgłoszone w trybie art. 92 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym) przyznał – co zresztą wcześniej zauważył autor kasacji – że w świetle dawnego stanu prawnego kara łączna pozbawienia wolności w stosunku do G.J.S.  mogła oscylować w granicach od roku i 8 miesięcy do 3 lat i 3 miesięcy, a według późniejszej regulacji, obowiązującej w dacie wyrokowania, mogła zostać ukształtowana w rozmiarze od roku do roku i 5 miesięcy.
Trzeba silnie podkreślić, że sama teoretyczna możliwość stosowania pod rządami dawnej ustawy instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stanowiła dostatecznego powodu do zaakceptowania przyjętej przez Sąd Okręgowy w Z.  koncepcji, skoro Sąd ten ustalił, że w odniesienie do skazanego nie istniała pozytywna prognoza kryminologiczna, stanowiąca nieodzowną przesłankę skorzystania z dobrodziejstwa, o którym mowa w art. 69 § 1 k.k.
W tym stanie rzeczy, uznając, że rozpoznanie kasacji w przedstawionym zakresie było wystarczające do wydania wyroku (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok łączny i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania (art. 537 § 2 k.p.k.).
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI