III KK 505/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu kasację wniesioną przez obrońcę skazanej L.D. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II AKa 197/24, który z kolei zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 14 marca 2024 r., sygn. akt III K 228/23. Wyrokiem Sądu Okręgowego L.D. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 162 § 1 k.k. (nieudzielenie pomocy), za co wymierzono jej karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, uznając skazaną za winną zbrodni z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k. (spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu), działając w zamiarze ewentualnym, i wymierzył karę 5 lat pozbawienia wolności. Obrońca skazanej w kasacji zarzucił m.in. nienależytą obsadę sądu II instancji (z uwagi na sposób powołania sędziego), rażące naruszenie prawa procesowego (zasad swobodnej oceny dowodów) oraz prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.). Sąd Najwyższy uznał wszystkie zarzuty za bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu nienależytej obsady sądu, Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma automatyzmu w uznawaniu sędziów powołanych po zmianach w KRS za niespełniających standardu bezstronności i że skarżący nie wykazał konkretnych okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędzi. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd II instancji dokonał odmiennych ustaleń faktycznych, które układały się w logiczną całość, skutecznie eliminując wątpliwości co do sprawstwa skazanej. Sąd uznał, że proces poszlakowy przeprowadzony przez sąd II instancji był wnikliwy i nie pozostawiał miejsca na alternatywne wersje zdarzeń, a zarzuty kasacyjne stanowiły jedynie próbę podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny bezwzględnych przyczyn odwoławczych związanych z powołaniem sędziów w kontekście zmian w KRS oraz dopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych sądu odwoławczego w kasacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podnoszonych w kasacji. Interpretacja dotycząca bezstronności sędziego może ewoluować wraz z dalszym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sędzia powołany do orzekania w sądzie powszechnym w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, spełnia minimalny standard bezstronności, a sąd z jego udziałem jest prawidłowo obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie ma automatyzmu w uznawaniu sędziów powołanych w opisany sposób za niespełniających standardu bezstronności. Należy wykazać konkretne okoliczności podważające niezawisłość i bezstronność sędziego, czego skarżący nie uczynił. Brak było również wniosków o wyłączenie sędziego w trakcie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do swojego orzecznictwa, zgodnie z którym nie można a priori negować powołania sędziego w następstwie rekomendacji KRS po 17 stycznia 2018 r. i czynić z tego podstawy do kwestionowania prawidłowości obsadzenia sądu. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności podważających bezstronność.
Czy sąd odwoławczy, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, może dokonywać odmiennej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, a zarzuty dotyczące tej oceny mogą stanowić podstawę kasacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy może dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych, a zarzuty dotyczące oceny dowodów w kasacji mogą obejmować jedynie rażące i istotne naruszenie prawa, a nie błąd w ustaleniach faktycznych. Próba podważenia ustaleń faktycznych sądu odwoławczego nie jest dopuszczalna w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że podstawy kasacyjne dotyczące oceny dowodów ograniczają się do rażących naruszeń prawa procesowego, a nie błędów w ustaleniach faktycznych. Sąd II instancji dokonał odmiennych, logicznych ustaleń, które nie stwarzały pola do alternatywnych wersji zdarzeń.
Czy zgromadzony materiał dowodowy, w tym dowody poszlakowe, pozwala na przypisanie skazanej popełnienia zbrodni z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd II instancji skutecznie wyeliminował wątpliwości co do sprawstwa skazanej, a wszystkie fakty uboczne składały się w logiczną i niepodważalną całość (łańcuch poszlak), w której nie było miejsca dla wątpliwości co do sprawstwa skazanej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy wnikliwie przeanalizował sekwencję zdarzeń, dowody i wyjaśnienia skazanej, co pozwoliło na wyeliminowanie alternatywnych wersji zdarzeń i zbudowanie spójnego łańcucha poszlak potwierdzającego sprawstwo skazanej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. D. | osoba_fizyczna | skazana |
| R. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| W. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej bezzasadności.
k.k. art. 156 § 1
Kodeks karny
Ciężki uszczerbek na zdrowiu.
k.k. art. 156 § 3
Kodeks karny
Spowodowanie śmierci w wyniku ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze (w tym nienależyta obsada sądu).
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi formalne kasacji (istotny wpływ na treść wyroku).
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Koszty postępowania w razie uwzględnienia lub oddalenia środka zaskarżenia.
Pomocnicze
k.k. art. 162 § 1
Kodeks karny
Nieudzielenie pomocy osobie znajdującej się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady prawidłowego rozumowania i wskazania wiedzy lub nauki przy ocenie dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice oceny dowodów (całość ujawnionego materiału).
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Koszty sądowe w sprawach karnych.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zwrot dowodów rzeczowych.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej (w kontekście zmiany kwalifikacji czynu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego konkretnych okoliczności podważających bezstronność sędziego powołanego w następstwie rekomendacji KRS po 17 stycznia 2018 r. • Sąd II instancji dokonał logicznej i spójnej oceny materiału dowodowego, eliminując wątpliwości co do sprawstwa skazanej. • Zarzuty kasacyjne dotyczące oceny dowodów stanowiły próbę podważenia ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu II instancji z uwagi na sposób powołania sędziego. • Rażące naruszenie prawa procesowego (zasad swobodnej oceny dowodów) poprzez błędne ustalenia faktyczne. • Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 156 § 3 k.k.) z uwagi na nieprawidłowe przypisanie popełnienia czynu.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym • nie może być tu być mowy o jakimkolwiek automatyzmie • nie wykazał ich natomiast skarżący • kwestia bezstronności sądu traktowana jest li tylko instrumentalnie • nie modyfikuje to podstaw kasacyjnych, które nadal spełniać muszą wymogi art. 523 § 1 k.p.k. • nie zaś dotyczyć błędu w ustaleniach faktycznych • wszystkie fakty uboczne składały się w logiczną i niepodważalną całość (łańcuch poszlak)
Skład orzekający
Igor Zgoliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny bezwzględnych przyczyn odwoławczych związanych z powołaniem sędziów w kontekście zmian w KRS oraz dopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych sądu odwoławczego w kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podnoszonych w kasacji. Interpretacja dotycząca bezstronności sędziego może ewoluować wraz z dalszym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do rzetelnego procesu i niezależnością sądownictwa, a także kontrowersyjnych zagadnień dotyczących powoływania sędziów. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w tej materii ma istotne znaczenie praktyczne.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sędzia powołany po zmianach w KRS zawsze budzi wątpliwości co do bezstronności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.