III KK 497/17

Sąd Najwyższy2017-11-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
oszustwokasacjaSąd Najwyższyprawo karnefałszywe zeznaniapełnomocnictwoszkoda znacznej wartościprawo do obronynaruszenie przepisów procesowych

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego za oszustwo i składanie fałszywych zeznań, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego C.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego, którym skazano go za oszustwa telekomunikacyjne i składanie fałszywych zeznań. Kasacja podnosiła zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym wadliwej oceny dowodów i naruszenia prawa do obrony. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mieszczą się w podstawach kasacji, a zarzut naruszenia prawa do obrony był nieuzasadniony z uwagi na brak wymaganego przez prawo zaświadczenia lekarskiego.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 listopada 2017 r. oddalił kasację wniesioną przez obrońcę skazanego C.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 28 kwietnia 2017 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 30 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy skazał C.A. za 65 czynów oszustwa telekomunikacyjnego, polegających na zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych i pobieraniu aparatów telefonicznych poprzez wprowadzenie w błąd pracowników salonów, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i wyrządzając szkodę znacznej wartości w łącznej wysokości 232.205 zł. Dodatkowo skazano go za składanie fałszywych zeznań w postępowaniu kontrolnym. Sąd Okręgowy wymierzył karę łączną 4 lat pozbawienia wolności i zobowiązał do naprawienia szkody. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońca w kasacji zarzucał rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym wadliwą ocenę materiału dowodowego, naruszenie prawa do obrony przez prowadzenie rozprawy apelacyjnej bez udziału skazanego, nierzetelne rozpoznanie zarzutów apelacji oraz nieuwzględnienie wniosku o uniewinnienie. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że kasacja nie podlega kontroli oceny dowodów, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony były nieuzasadnione z uwagi na brak wymaganego przez art. 117 § 2a k.p.k. zaświadczenia lekarskiego. Zarzut niewspółmierności kary nie mieścił się w podstawach kasacji. W konsekwencji kasację oddalono, zasądzono wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolniono skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych nie mieszczą się w podstawach kasacji określonych w art. 523 § 1 k.p.k., ponieważ kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a nie kolejną instancją oceny dowodów.

Uzasadnienie

Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia służy kontroli prawidłowości stosowania prawa materialnego i procesowego, a nie ponownej ocenie dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
C.A.osoba_fizycznaskazany
A.B.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (18)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za oszustwo.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania za składanie fałszywych zeznań.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy kasacji.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Podstawa do przyjęcia popełnienia czynów w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Podstawa do zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozważenia zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasad oceny dowodów.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy prawa do obrony.

k.p.k. art. 374 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obecności oskarżonego na rozprawie.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sposobu sporządzania uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego jako podstawy kasacji.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady domniemania niewinności.

k.p.k. art. 117 § § 2a

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi usprawiedliwienia niestawiennictwa z powodu choroby.

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

Podstawa do przyznania wynagrodzenia obrońcy z urzędu.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia skazanego od ponoszenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie podlega kontroli oceny dowodów. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa do obrony są nieuzasadnione z powodu braku wymaganego zaświadczenia lekarskiego. Zarzut niewspółmierności kary nie jest podstawą kasacji.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego przez wadliwą ocenę materiału dowodowego. Naruszenie prawa do obrony przez prowadzenie rozprawy apelacyjnej bez udziału skazanego. Nierzetelne rozpoznanie zarzutów apelacji. Nieuwzględnienie wniosku o uniewinnienie. Rażąco niewspółmierna kara.

Godne uwagi sformułowania

kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, przysługuje stronie od wyroku prawomocnego, z którym jest związane domniemanie zgodności z prawem i walor powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu kasacyjnym nie podlega kontroli rezultat oceny dowodów, czyli ustalenia faktyczne zarzuty z tym związane nie mieszczą się w podstawach kasacji określonych w art. 523 § 1 k.p.k. usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby oskarżonego jako osoby uprawnionej do wzięcia udziału w rozprawie, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie, wystawionego przez lekarza sądowego zarzut niewspółmierności kary w ogóle nie mieści się w podstawach procesowych kasacji i jako taki nie podlegał rozpoznaniu

Skład orzekający

Henryk Gradzik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do zakresu kontroli kasacyjnej, w szczególności wyłączenia kontroli oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a także wymogów formalnych usprawiedliwiania niestawiennictwa z powodu choroby."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania karnego i nadzwyczajnych środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie ma charakter proceduralny i utrwala utrwalone już zasady postępowania kasacyjnego, co czyni je mniej interesującym dla szerszego grona odbiorców niż sprawy o przełomowym charakterze prawnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 497/17
POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 kpk,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 listopada 2017 r.,
sprawy C.A.
skazanego z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II AKa (…),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O.
z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. akt II K (…)
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A.B.  – Kancelaria Adwokacka w O. , jako obrońcy z urzędu, kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) zł tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji;
3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w O. w wyroku z dnia 30 grudnia 2016 r., sygn. II K (…)  skazał C.A. za 65 czynów popełnionych w pierwszej połowie 2013 r., z których każdy polegał na tym, że oskarżony, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, posługując się pełnomocnictwem do reprezentowania […] Stowarzyszenia […] w O., zawierał w salonach O.,T. i P. w O. umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych i otrzymywał aparat telefoniczny, wprowadzając w błąd pracowników salonu co do zakresu pełnomocnictwa oraz co do zamiaru wywiązania się z warunków umowy, czym doprowadzał do niekorzystnego rozporządzenia mieniem o ściśle ustalonej wartości przez operatorów telefonii komórkowej. Sąd przyjął w wyroku, że wszystkie  te zachowania zostały popełnione w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, a oskarżony wyrządził szkodę znacznej wartości w łącznej wysokości 232.205 zł. Kwalifikując  to przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd wymierzył oskarżonemu karę 4 lat pozbawienia wolności.
Nadto tym samym wyrokiem Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo kwalifikowane z art. 233 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 13 września 2013 r. w Okręgowym Inspektoracie Pracy w O., w toku postępowania kontrolnego, złożył fałszywe zeznania co do okoliczności związanych z formą zatrudnienia w wymienionym wyżej Stowarzyszeniu i osiąganego stąd dochodu.
Karę łączną wymierzył Sąd Rejonowy w wysokości 4 lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązano oskarżonego do naprawienia  w całości wyrządzonej przestępstwem szkody przez zapłatę na rzecz wymienionych operatorów telefonii komórkowej stosownych kwot wyrównujących poniesione przez nich szkody.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. II AKa (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Od prawomocnego wyroku obrońca C.A. złożył kasację. Podniósł w niej zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w drugiej instancji:
1.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., polegającego na zaakceptowaniu wadliwej, lakonicznej oceny materiału dowodowego, uznanie jej za kompleksową i wnikliwą, podczas gdy opierała się ona na wątpliwych zeznaniach świadków, niepotwierdzonych innymi dowodami, a także na oddaleniu wniosków dowodowych obrony, w konsekwencji na oparciu rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym;
2.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., przez brak wnikliwego rozważenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa do obrony oraz art. 374 § 1 k.p.k., przez niezasadne uznanie, iż nieobecność skazanego na rozprawie apelacyjnej nie była usprawiedliwiona i prowadzenie rozprawy odwoławczej bez jego udziału, w konsekwencji naruszenie prawa do obrony;
3.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegającego na nierzetelnym i zbyt ogólnikowym rozpoznaniu zarzutów apelacji i pominięcie wątpliwości, które powinny być, zgodnie z art. 5 § 2 k.p.k., rozstrzygane na korzyść skazanego;
4.
art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., przez nieuwzględnienie wniosku o uniewinnienie skazanego, ewentualnie uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji, co spowodowało, że nie została ustalona prawda obiektywna.
W ostatniej kolejności obrońca skazanego zamieścił w kasacji zarzut rażąco niewspółmiernej  kary.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w O. wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył:
W procedurze karnej funkcjonuje system dwóch instancji. Natomiast kasacja, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, przysługuje stronie od wyroku prawomocnego, z którym jest związane domniemanie zgodności z prawem i walor powagi rzeczy osądzonej. Stąd też w postępowaniu kasacyjnym nie podlega kontroli rezultat oceny dowodów, czyli ustalenia faktyczne. Zarzuty z tym związane nie mieszczą się w podstawach kasacji określonych w art. 523 § 1 k.p.k. Materię kasacji stanowią tylko zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogło wywrzeć istotny wpływ na treść prawomocnego rozstrzygnięcia.
W świetle tych oczywistych uwag kasacja wywiedziona na korzyść skazanego C.A.  jawi się jako bezzasadna w oczywistym stopniu. Sformułowane w niej zarzuty mają pozornie tylko kasacyjny charakter. Wynika to z samej ich treści. Jeśli skonfrontować je  z zawartością uzasadnienia wyroku Sądu drugiej instancji, to okazuje się, że niemal wszystkie kwestie podnoszone przez obrońcę w kasacji, były wcześniej przedmiotem zarzutów apelacji. Wbrew stanowisku skarżącego zarzuty te zostały rozpoznane wnikliwie i wyczerpująco przez Sąd Apelacyjny, który uznał je za bezzasadne. Odnosi się to zwłaszcza do instancyjnej kontroli oceny wiarygodności dowodów obciążających skazanego. Dowolne i wręcz niezrozumiałe jest więc formułowanie w kasacji twierdzeń, jakoby w procesie tym nie ustalono prawdy materialnej i błędnie uznano skazanego za sprawcę oszustw, które wyrządziły szkodę znacznej wartości. Podtrzymując przytoczone stanowisko  i powielając w kasacji zarzuty podnoszone wcześniej w zwykłym środku odwoławczym, skarżący zmierza do ponowienia postępowania apelacyjnego, co jest proceduralnie niedopuszczalne.
Jedynym zarzutem związanym z procedowaniem przed Sądem drugiej instancji jest ten, w którym obrońca wytknął, że nie uznano za usprawiedliwioną nieobecności oskarżonego na rozprawie apelacyjnej, co miałoby naruszać jego prawo do obrony. Bezzasadność zarzutu wynika jednak stąd, że zgodnie z art. 117 § 2a k.p.k., usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby oskarżonego jako osoby uprawnionej do wzięcia udziału w rozprawie, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie, wystawionego przez lekarza sądowego.
Zarzut niewspółmierności kary w ogóle nie mieści się w podstawach procesowych kasacji i jako taki nie podlegał rozpoznaniu.
Z wszystkich tych względów Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną (art. 535 § 3 k.p.k.).
O przyznaniu wynagrodzenia obrońcy z urzędu za sporządzenie kasacji orzeczono na podstawie art. 29 ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, a o zwolnieniu skazanego od ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego – na podstawie art. 624 § 1 k.p.k.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI