III KK 493/22

Sąd Najwyższy2022-12-21
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczeniekradzieżkara ograniczenia wolnościkara łącznakodeks wykroczeńSąd Najwyższykasacja

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary za wykroczenie, wskazując na naruszenie przepisu o wymierzaniu łącznej kary za zbiegające się wykroczenia.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionego R. I. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, który wymierzył mu odrębne kary ograniczenia wolności za dwa wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 9 § 2 k.w. zgodnie z którym za zbiegające się wykroczenia sąd wymierza łącznie karę w granicach najsurowszej z nich. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego R. I. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu. Sąd Rejonowy uznał R. I. za winnego popełnienia dwóch wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. (kradzież alkoholu ze sklepu) i wymierzył mu za każde z nich odrębną karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Kasacja zarzuciła naruszenie art. 9 § 2 Kodeksu wykroczeń, który stanowi, że w przypadku orzekania za dwa lub więcej wykroczeń, sąd wymierza łącznie karę w granicach zagrożenia przewidzianego przepisem przewidującym najsurowszą karę. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście zasadny. Stwierdził, że Sąd Rejonowy błędnie wymierzył odrębne kary za każde z wykroczeń, zamiast wymierzyć jedną karę łączną. Podkreślono, że Kodeks wykroczeń nie przewiduje mechanizmu łączenia kar, jak w Kodeksie karnym, a wymierzenie dwóch odrębnych kar ograniczenia wolności mogło istotnie pogorszyć sytuację obwinionego. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien wymierzyć łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że wymierzenie odrębnych kar za każde z dwóch wykroczeń narusza art. 9 § 2 k.w., który nakazuje orzeczenie kary łącznej. Brak mechanizmu łączenia kar w Kodeksie wykroczeń nie oznacza możliwości wymierzania odrębnych kar, a takie rozstrzygnięcie może pogorszyć sytuację obwinionego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

R. I.

Strony

NazwaTypRola
R. I.osoba_fizycznaobwiniony
K. K.osoba_fizycznaobwiniony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (3)

Główne

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej.

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

Przepis regulujący zasady orzekania kary łącznej za zbiegające się wykroczenia.

Pomocnicze

k.w. art. 20 § § 1

Kodeks wykroczeń

Określa, że kara ograniczenia wolności trwa miesiąc.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 9 § 2 k.w. przez wymierzenie odrębnych kar za dwa wykroczenia zamiast kary łącznej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się oczywiście zasadna takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z treścią artykułu 9 § 2 k.w. Kodeks wykroczeń nie przewiduje bowiem mechanizmu łączenia kar, na podobieństwo tego, który opisano w art. 85 k.k. uchybienie nie miało charakteru jedynie formalnego

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 9 § 2 k.w. w kontekście wymierzania kar za zbiegające się wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wykroczeń i specyfiki Kodeksu wykroczeń, nie przenosi się bezpośrednio na prawo karne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wykroczeniowego, jakim jest prawidłowe wymierzanie kar za zbiegające się czyny. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych zasad proceduralnych, nawet w sprawach o mniejszej wadze.

Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego: Jak prawidłowo karać za dwa wykroczenia?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 493/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie
R. I.
ukaranego z art. 119 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 21 grudnia 2022 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu
z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II W 230/20,
uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do obwinionego R. I. w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu, wyrokiem nakazowym z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II W 230/20, uznał R. I. i K. K. za winnych tego, że w dniu 27 lutego 2020 r. około godz. 16:02 w S., województwa
[…]
, przy ul.
[…]
, w sklepie „B.”, działając wspólnie i w porozumieniu dokonali zaboru w celu przywłaszczenia alkoholu w postaci 1 butelki o pojemności 1 litra whisky marki „J.” i 1 butelki o pojemności 1 litra whisky marki „G.”, o łącznej wartości 126.98 zł na szkodę w/w sklepu „B.”,  tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za które wymierzył im kary po miesiąc ograniczenia wolności polegające na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin.
Ponadto, uznał R. I. za winnego tego, że w dniu 21 lutego 2020 r. około godz. 18:17 w S., województwa
[…]
, przy ul.
[…]
, w sklepie „B.”, działając wspólnie i w porozumieniu z innym ustalonym sprawcą dokonał zaboru w celu przywłaszczenia alkoholu w postaci 1 butelki o pojemności 0,7 litra whisky marki „B.” o łącznej wartości 52,99 zł, działając na szkodę w/w sklepu „B.”, tj. wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., za które wymierzył mu karę miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin.
Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 13 lutego
2021 r.
Kasację nadzwyczajną od tego rozstrzygnięcia wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając je na korzyść obwinionego R. I., w części dotyczącej orzeczenia o karze. Skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 9 § 2 k.w., polegające na wymierzeniu obwinionemu R. I. za popełnienie dwóch wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. odrębnych kar 1 miesiąca ograniczenia wolności, w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin, w sytuacji gdy stosownie do brzmienia art. 9 § 2 k.w., orzekając o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, sąd wymierza łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę.
Mając na względzie powyższe uchybienie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna i jako taką należało ją uwzględnić.
Obwiniony dwukrotnie dopuścił się realizacji znamion wykroczenia opisanego w art. 119 § 1 k.w. Został za nie skazany jednym wyrokiem, w którym wymierzono mu odrębne kary za każde z przypisanych wykroczeń. Takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z treścią artykułu 9 § 2 k.w., zgodnie z którym: „Jeżeli jednocześnie orzeka się o ukaraniu za dwa lub więcej wykroczeń, wymierza się łącznie karę w granicach zagrożenia określonych w przepisie przewidującym najsurowszą karę, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu środków karnych na podstawie innych naruszonych przepisów”. Jak trafnie wskazuje skarżący, w realiach niniejszej sprawy Sąd winien wymierzyć obwinionemu jedną karę, w granicach przewidzianych art. 119 § 1 k.w. Mógł zastosować zatem karę aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Kodeks wykroczeń nie przewiduje bowiem mechanizmu łączenia kar, na podobieństwo tego, który opisano w art. 85 k.k.
Zgodnie z art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności trwa miesiąc. Wymierzając dwukrotnie karę ograniczenia wolności Sąd dopuścił się zatem naruszenia prawa, które musi skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Na marginesie należy wskazać, że uchybienie nie miało charakteru jedynie formalnego. Wobec braku możliwości zastosowania konstrukcji kary łącznej, tak sformułowane rozstrzygnięcie oznaczałoby w istocie konieczność sekwencyjnego wykonania obu orzeczonych kar. To zaś istotnie pogorszyłoby sytuację obwinionego.
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w stosunku do R. I.  w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Międzyrzeczu.
[as]
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI