III KK 490/21

Sąd Najwyższy2021-12-13
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjapostępowanie karneinicjatywa dowodowasąd najwyższyprawo procesowe karnedowodypokrzywdzonyobrońca z urzędu

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną z powodu braku wykazania istotnego wpływu rzekomych naruszeń prawa na treść orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego A. K. od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów procedury karnej poprzez brak inicjatywy dowodowej sądu w zakresie przesłuchania pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, podkreślając, że inicjatywa dowodowa należy przede wszystkim do stron, a sąd podejmuje ją jedynie w sytuacji niewystarczających działań stron. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby ewentualne naruszenia miały istotny wpływ na treść orzeczenia.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Jerzego Grubby rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego A. K. za czyny z art. 280§1 k.k. w zb. z art. 275§1 k.k. w zw. z art. 11§2 i 3 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w L., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w L. Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 458 k.p.k., art. 366§1 k.p.k. i art. 167 k.p.k., poprzez brak inicjatywy dowodowej sądu w zakresie uzupełnienia postępowania dowodowego, przesłuchania pokrzywdzonego oraz konfrontacji oskarżonego z pokrzywdzonym. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że inicjatywa dowodowa należy przede wszystkim do stron, a sąd podejmuje ją fakultatywnie, gdy działania stron są niewystarczające. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby rzekome naruszenia prawa miały istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, co jest wymogiem formalnym dla skuteczności kasacji. Sąd wskazał, że zeznania świadka można wykorzystać, gdy jego bezpośrednie przesłuchanie jest niemożliwe, a ocena dowodów dokonana przez sądy niższych instancji była prawidłowa. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a obrońcy z urzędu przyznano wynagrodzenie, jednocześnie zwalniając skazanego z kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak inicjatywy dowodowej sądu nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli strony nie wykazały się wystarczającą inicjatywą, a sąd nie miał obowiązku podejmowania takich działań z urzędu. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby takie naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że inicjatywa dowodowa należy przede wszystkim do stron procesu. Działania sądu w tym zakresie są fakultatywne i podejmowane jedynie w sytuacji, gdy działania stron są niewystarczające. Aby zarzut kasacyjny był skuteczny, konieczne jest wykazanie nie tylko naruszenia prawa, ale także jego istotnego wpływu na treść orzeczenia, czego skarżący nie uczynił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskazany
adw. P. M.inneobrońca z urzędu

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 280 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 275 § §1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § §2 i 3

Kodeks karny

k.k. art. 64 § §2

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § §1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego poprzez brak inicjatywy dowodowej sądu w zakresie przesłuchania pokrzywdzonego i konfrontacji oskarżonego z pokrzywdzonym.

Godne uwagi sformułowania

inicjatywa dowodowa będąca środkiem do tego celu przede wszystkim należy do stron procesu Działania sądu są tu nie tylko fakultatywne, ale przede wszystkim winny zaistnieć dopiero w sytuacji, gdy działania stron w tym obszarze są niewystarczające lub nieskuteczne nie można więc uznać, by takie postępowanie Sądu nosiło cechy uchybienia, a tym bardziej uchybienia o rażącym charakterze, które miało wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że inicjatywa dowodowa w postępowaniu karnym należy przede wszystkim do stron, a sąd podejmuje ją subsydiarnie. Wskazanie na wymogi formalne skargi kasacyjnej dotyczące wykazania istotnego wpływu naruszenia prawa na treść orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą inicjatywy dowodowej w procesie karnym, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych wniosków.

Kasacja oddalona: Kiedy sąd musi działać z urzędu w postępowaniu karnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III KK 490/21
POSTANOWIENIE
Dnia 13 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2021r.
sprawy
A. K.
skazanego za czyn z art. 280§1 k.k. w zb. z art. 275§1 k.k. w zw. z art. 11§2 i 3 k.k. w zw. z art. 64§2 k.k. i inne
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w L.  z dnia 24 marca 2021r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 19 sierpnia 2020r., sygn. akt IX K (…)
p o s t a n o w i ł:
1.
oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2.
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. M. – Kancelaria Adwokacka w L.  – kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia dla obrońcy wyznaczonego z urzędu, za sporządzenie i wniesienie kasacji,
3.
zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, obciążając nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym.
Jej autor
postawił zarzut rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 458 k.p.k. w zw. z art. 366§1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. poprzez brak inicjatywy dowodowej podejmowanej z urzędu, manifestujące się w zaniechaniu przedsięwzięcia jakiejkolwiek czynności dowodowej zmierzającej do uzupełnienia postępowania dowodowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym, zmierzającej do przeprowadzenia bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonego i rozważenie w miarę potrzeby konfrontacji oskarżonego z pokrzywdzonym, co skutkowało bezkrytycznym podzieleniem ustaleń faktycznych i oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy, a w dalszej konsekwencji niezasadnym utrzymaniem zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części w mocy.
Istotą podnoszonego problemu jest jednak to, że choć sąd winien zawsze dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej w rozpoznawanej sprawie, to inicjatywa dowodowa będąca środkiem do tego celu przede wszystkim należy do stron procesu. Działania sądu są tu nie tylko fakultatywne, ale przede wszystkim winny zaistnieć dopiero w sytuacji, gdy działania stron w tym obszarze są niewystarczające lub nieskuteczne.
Już to rodzi skutek w postaci bardzo ograniczonej możliwości zaistnienia podstawy kasacyjnej, jaką jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa po stronie sądu, przed którym prowadzone było postępowanie dowodowe, a tym bardziej przed sądem II instancji, przed którym sama strona nie wykazała się inicjatywą dowodową.
Co więcej, zgodnie z dyspozycją art. 523§1 k.p.k., dla skuteczności zarzutu kasacyjnego, wymagane jest nie tylko wskazanie naruszenia prawa, ale też wykazanie, że naruszenie to miało charakter istotny i co nie mniej ważne, że mogło ono mieć istotny wpływ na treść skarżonego orzeczenia. Tymczasem obrońca skazanego do tej kwestii w ogóle nie odniósł się.
Skoro skarżący takiej argumentacji nie przytacza, nie pozostaje nic innego, jak wskazać za Sądem Odwoławczym, że
przepisy procedury karnej pozwalają na wykorzystanie zeznań świadka w sytuacji, gdy niemożliwe jest jego bezpośrednie przesłuchanie, co miało miejsce w przedmiotowym postępowaniu. Zeznania takie podlegają ocenie jak każdy inny dowód.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w I instancji dokonał oceny zeznań A. D. w zgodzie z wymogami określonymi w art. 7 k.p.k., zaś Sąd II instancji dokonał kontroli instancyjnej tej oceny przez pryzmat postawionych w apelacji zarzutów. Skoro zaś Sąd Odwoławczy nie uznał ich za zasadne (co szeroko uzasadnił), brak powodów aby zarzucać, że nie podjął on z urzędu czynności w celu ustalenia miejsca pobytu pokrzywdzonego. W tym kontekście trudno też mówić o zasadności wniosku o dopuszczenie dowodu z bezpośredniego przesłuchania tego świadka, czy też konfrontacji z oskarżonymi. Nie można więc uznać, by takie postępowanie Sądu nosiło cechy uchybienia, a tym bardziej uchybienia o rażącym charakterze, które miało wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia.
Stąd nie sposób uznać zasadność tego zarzutu.
Podsumowując, skarżący nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia, tym bardziej zaś o takim charakterze, że winno ono skutkować orzeczeniem kasatoryjnym.
Powyższe skutkowało uznaniem kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym.
Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego,
a obrońcy wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie według norm przypisanych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI