III KK 485/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść J. P., obwinionego o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień). Sąd Rejonowy w Bochni wyrokiem zaocznym uznał J. P. za winnego i wymierzył mu karę grzywny, odstępując od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, argumentując, że prawo jazdy obwinionego zostało jedynie zatrzymane administracyjnie na okres trzech miesięcy, a po jego upływie, mimo braku fizycznego dokumentu i nieuiszczenia opłaty ewidencyjnej, obwiniony nadal posiadał uprawnienia. Sąd Najwyższy nie podzielił tej argumentacji. Wskazał, że zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 2a Prawa o ruchu drogowym, prawo jazdy zostało zatrzymane z powodu przekroczenia prędkości. Zgodnie z art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania i uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Kluczowe znaczenie ma art. 104a ust. 5 tej ustawy, który stanowi, że osoby, których uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone, są uznawane za nieposiadające uprawnień w okresie zawieszenia. W związku z tym, do momentu fizycznego zwrotu prawa jazdy, uprawnienia J. P. były zawieszone, co oznaczało, że w dniu zdarzenia był on traktowany jako osoba nieposiadająca uprawnień. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyrok Sądu Rejonowego znajduje oparcie w obowiązujących przepisach, a późniejsze zmiany legislacyjne nie wpływają na ocenę stanu prawnego w dacie czynu i orzekania. W konsekwencji, kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretację pojęcia 'brak wymaganych uprawnień' w kontekście czasowego zatrzymania prawa jazdy i zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie czynu i orzekania, choć wspomina o późniejszych zmianach legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy kierowanie pojazdem po upływie terminu administracyjnego zatrzymania prawa jazdy, ale przed fizycznym zwrotem dokumentu i uiszczeniem opłaty ewidencyjnej, stanowi wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (kierowanie pojazdem bez wymaganych uprawnień)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi wykroczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 104a ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami), osoby, których uprawnienia do kierowania pojazdami zostały zawieszone, są uznawane za nieposiadające uprawnień w okresie zawieszenia. Zawieszenie uprawnień ustaje z dniem zwrotu zatrzymanego dokumentu. Brak fizycznego zwrotu prawa jazdy i nieuiszczenie opłaty ewidencyjnej oznacza, że uprawnienia pozostają zawieszone, a kierujący jest traktowany jako osoba nieposiadająca uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (11)
Główne
k.w. art. 94 § § 1
Kodeks wykroczeń
u.k.p. art. 104a § ust. 5
Ustawa o kierujących pojazdami
Pomocnicze
p.r.d. art. 135 § ust. 1 pkt 2a
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 135 § ust. 1b
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.k.p. art. 102 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 102 § ust. 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 104a § ust. 1 i 2
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 104a § ust. 3
Ustawa o kierujących pojazdami
k.p.w. art. 119 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
u.k.p. art. 102 § ust. 2b
Ustawa o kierujących pojazdami
Dodany po nowelizacji z maja 2023 r., potwierdza automatyczny zwrot prawa jazdy po upływie okresu zatrzymania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawnienia do kierowania pojazdami są zawieszone do momentu fizycznego zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy i uiszczenia opłaty ewidencyjnej. • Osoba, której uprawnienia są zawieszone, jest traktowana jako nieposiadająca uprawnień w rozumieniu art. 94 § 1 k.w. • Zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2a Prawa o ruchu drogowym, skutkujące zawieszeniem uprawnień, jest odrębne od samego posiadania uprawnień.
Odrzucone argumenty
Po upływie terminu administracyjnego zatrzymania prawa jazdy, obwiniony nadal posiadał uprawnienia, mimo braku fizycznego dokumentu i nieuiszczenia opłaty ewidencyjnej. • Fizyczny brak dokumentu i nieuiszczenie opłaty ewidencyjnej nie realizują znamienia 'braku ustawowych uprawnień' w rozumieniu art. 94 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
przez brak wymaganych uprawnień w rozumieniu art. 94 § 1 k.w. należy rozumieć zarówno sytuację, gdy dana osoba w ogóle nie uzyskała uprawnień [...], utraciła je w wyniku cofnięcia [...], lub posiadając de facto takie uprawnienia nie może w danej chwili ich realizować i z nich korzystać z uwagi np. na czasowe ich zawieszenie, nie powodujące jednak ich definitywnej utraty. • Oznacza to, że w odniesieniu do J. P. doszło nie tylko do zatrzymania prawa jazdy, ale także do zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami. • Zatem do momentu zwrotu prawa jazdy uprawnienia J. P. do kierowania pojazdami były zawieszone. • W realiach rozważanej sprawy J. P. , z mocy ustawy uważany był za osobę, która w dniu zdarzenia nie posiadała uprawnień do kierowania pojazdami, co przesądza w realiach sprawy o zrealizowaniu znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Zbigniew Puszkarski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretację pojęcia 'brak wymaganych uprawnień' w kontekście czasowego zatrzymania prawa jazdy i zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie czynu i orzekania, choć wspomina o późniejszych zmianach legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kierowania pojazdami i interpretacji przepisów dotyczących prawa jazdy, co jest istotne dla wielu kierowców i prawników. Wyjaśnia subtelne różnice między zatrzymaniem dokumentu a posiadaniem uprawnień.
“Czy po upływie 3 miesięcy od zatrzymania prawa jazdy można już jeździć? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.