III KK 485/15

Sąd Najwyższy2016-05-17
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
znęcanie sięwarunkowe umorzeniekasacjaniekaralnośćrecydywaSąd Najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne z powodu nieprawidłowego zastosowania tej instytucji przez sąd niższej instancji, który nie uwzględnił uprzedniej karalności oskarżonego za umyślne przestępstwo.

Sąd Rejonowy w B. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec P. M. oskarżonego o znęcanie się nad konkubiną. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, ponieważ oskarżony był już wcześniej karany za umyślne przestępstwa, co wyklucza warunkowe umorzenie. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na bezwzględny wymóg niekaralności za umyślne przestępstwo przy stosowaniu warunkowego umorzenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego P. M., który został oskarżony o znęcanie się psychiczne i fizyczne nad konkubiną. Sąd Rejonowy w B. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego na okres próby wynoszący 2 lata, uznając, że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Sąd ten nie uwzględnił jednak faktu, że oskarżony był już wcześniej karany za umyślne przestępstwa. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa karnego materialnego, w szczególności art. 66 § 1 k.k., wskazując, że warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, podkreślając, że wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne ma charakter bezwzględny i jego niespełnienie wyklucza możliwość zastosowania instytucji warunkowego umorzenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., nakazując uwzględnienie uprzedniej karalności oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego nie może zostać zastosowane wobec sprawcy, który był już wcześniej karany za umyślne przestępstwo.

Uzasadnienie

Warunek niekaralności za przestępstwo umyślne jest bezwzględny i jego niespełnienie wyklucza możliwość zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznaoskarżony
K. W.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyinna

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne.

Pomocnicze

k.k. art. 66 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 524 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 5

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

k.k. art. 275 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez warunkowe umorzenie postępowania wobec osoby karanej za umyślne przestępstwo.

Godne uwagi sformułowania

Wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne ma bowiem charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość orzeczenia o takim umorzeniu.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Dołhy

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków stosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymogu niekaralności za przestępstwo umyślne."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, w których rozważane jest warunkowe umorzenie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny sądu niższej instancji, który może mieć poważne konsekwencje dla oskarżonego. Podkreśla znaczenie dokładnego sprawdzania karalności.

Sąd Najwyższy: Warunkowe umorzenie nie dla każdego – kluczowa jest niekaralność!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 485/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Dołhy SSA del. do SN Stanisław Stankiewicz Protokolant Łukasz Biernacki przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga w sprawie P. M. oskarżonego z art. 207 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 7 października 2015 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE P. M. stanął pod zarzutem tego, że: - w bliżej nieustalonym czasie od stycznia 2009r. do 13 czerwca 2015r. w B. w miejscu zamieszkania znęcał się psychicznie i fizycznie nad konkubiną K. W., w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, w trakcie których poniżał ją, wyzywał słowami uznanymi powszechnie za obelżywe, 2 szarpał, uderzał rękoma po całym ciele oraz zmuszał do obcowania seksualnego i izolował od rodziny i znajomych; tj. popełnienia czynu z art. 207§1 k.k. Sąd Rejonowy wyrokiem w dniu 7 października 2015r. na podstawie art. 66§1 i 3 k.k., art. 67§1 i 2 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. postępowanie karne przeciwko oskarżonemu warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 2 lata. Wyrok, nie będąc zaskarżony przez żadną ze stron uprawomocnił się 15 października 2015 r. (k.96). W dniu 21 grudnia 2015r. kasację od tego orzeczenia na niekorzyść oskarżonego wywiódł Prokurator Generalny. Podniósł w niej zarzut: - rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegającego na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko P. M., pomimo braku określonej w tym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, w sytuacji gdy wymieniony oskarżony był już wcześniej karany za umyślne przestępstwa z art. 278 § 1 i 5 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zb. Z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z 11 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasację należy ocenić jako oczywiście zasadną. Wywiedziona został też przed upływem terminu z art. 524 § 3 k.p.k. Bezsprzecznie zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania jest możliwe tylko wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostaną następujące warunki: 1. wina sprawcy i społeczna szkodliwość przypisanego czynu nie są znaczne, 2. okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, 3. sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne, 4. istnieje pozytywna prognoza co do jego osoby uzasadniająca przypuszczenie, że nie popełni już przestępstwa, 3 5. przypisany czyn zagrożony jest karą do 3 (obecnie 5) lat pozbawienia wolności. Spośród wymienionych warunków pozwalających sądowi na zastosowanie omawianej instytucji, w niniejszej sprawie z pewnością nie za zaistniał ten, wymieniony w pkt 4. Jak wynika bowiem z informacji dołączonej do kasacji przez Prokuratora, P. M. wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie VII K …/14 został skazany za popełnienie przestępstwa zakwalifikowanego między innymi z art. 278 § 1 i 5 k.k. – a więc za popełnienie przestępstwa umyślnego. Okoliczność, czy Sąd orzekający w sprawie VII KK …/15 dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego, a nawet, czy obiektywnie mógł takimi danymi dysponować, dla możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania nie ma żadnego znaczenia. Wymóg niekaralności za przestępstwo umyślne ma bowiem charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość orzeczenia o takim umorzeniu. W tej sytuacji, wobec zasadności podniesionego w kasacji zarzutu, zaskarżony wyrok należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd winien mieć na uwadze również okoliczności związane z uprzednią karalnością oskarżonego. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI