Orzeczenie · 2022-11-08

III KK 484/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-11-08
SNinnepostępowanie lustracyjneŚrednianajwyższy
lustracjaIPNkasacjapostępowanie karneustawa lustracyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę lustrowanego G.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który z kolei utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku. Podstawą prawną rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, a także odpowiednio stosowane przepisy Kodeksu postępowania karnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja wniesiona na korzyść w postępowaniu lustracyjnym jest dopuszczalna jedynie w przypadku skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia. W przypadku orzeczenia umarzającego postępowanie na podstawie ujemnej przesłanki procesowej, kasacja jest niedopuszczalna, chyba że autor podnosi zarzut oparty na bezwzględnej przyczynie odwoławczej. W niniejszej sprawie, kasacja została uznana za niedopuszczalną z mocy ustawy i pozostawiono ją bez rozpoznania, a kosztami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność kasacji w postępowaniu lustracyjnym i interpretacja przepisów k.p.k. w kontekście ustawy lustracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (lustracyjnego) i konkretnej sytuacji procesowej (umorzenie z powodu ujemnej przesłanki).

Zagadnienia prawne (1)

Czy kasacja wniesiona na korzyść w postępowaniu lustracyjnym jest dopuszczalna, gdy dotyczy orzeczenia umarzającego postępowanie na podstawie ujemnej przesłanki procesowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona na korzyść w postępowaniu lustracyjnym jest niedopuszczalna z mocy ustawy w przypadku orzeczenia umarzającego postępowanie na podstawie ujemnej przesłanki procesowej, jeśli autor nie podnosi zarzutu opartego na jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do art. 19 ustawy lustracyjnej i art. 523 § 2 k.p.k., wskazując na konieczność odpowiedniego przełożenia kategorii rozstrzygnięć z postępowania karnego na postępowanie lustracyjne. Skoro kasacja na korzyść w procesie karnym jest dopuszczalna tylko w razie skazania na karę bez warunkowego zawieszenia, to w postępowaniu lustracyjnym jej odpowiednikiem jest orzeczenie stwierdzające złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. W.osoba_fizycznalustrowany
Instytut Pamięci Narodowejinstytucjainna

Przepisy (5)

Główne

ustawa lustracyjna art. 19

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Do postępowania lustracyjnego, w tym odwoławczego oraz kasacyjnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego w zakresie nieuregulowanym przepisami tej ustawy.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy dopuszczalności kasacji.

Pomocnicze

ustawa lustracyjna art. 21 § 1

Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów

Do osoby poddanej postępowaniu lustracyjnemu mają zastosowanie przepisy dotyczące oskarżonego w postępowaniu karnym.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia ujemne przesłanki procesowe skutkujące umorzeniem postępowania.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona na korzyść w postępowaniu lustracyjnym jest niedopuszczalna, gdy dotyczy orzeczenia umarzającego postępowanie na podstawie ujemnej przesłanki procesowej, chyba że podniesiono zarzut oparty na bezwzględnej przyczynie odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

procesowym ekwiwalentem tego rozstrzygnięcia w postępowaniu, toczącym się na podstawie ustawy z dnia 18 października 2006 r. [...] jest wydanie orzeczenia stwierdzającego złożenie przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w postępowaniu lustracyjnym i interpretacja przepisów k.p.k. w kontekście ustawy lustracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania (lustracyjnego) i konkretnej sytuacji procesowej (umorzenie z powodu ujemnej przesłanki).

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury lustracyjnej i dopuszczalności środków zaskarżenia, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 484/21
WYCIĄG Z PROTOKOŁU
Dnia 8 listopada 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
‎
SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
Protokolant Katarzyna Gajewska
Sprawę wywołano o godzinie 11:22
‎
/.../
W imieniu Instytutu Pamięci Narodowej stawił się prokurator Jacek Czarnecki.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Sąd Najwyższy postanowił
na podstawie art. 19 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów w związku z art. 523 § 2 kodeksu postępowania karnego kasację obrońcy lustrowanego G. W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 298/20 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2020 r., sygn. akt IV K 174/19, pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalną z mocy ustawy, a kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Zgodnie z przepisem art. 19 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów w zakresie nieuregulowanym przepisami tej ustawy do postępowania lustracyjnego, w tym odwoławczego oraz kasacyjnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.  W myśl art. 21 ust. 1 ustawy do osoby poddanej postępowaniu lustracyjnemu mają zastosowanie przepisy dotyczące oskarżonego w postępowaniu karnym. Odpowiednie zastosowanie przepisów normujących dopuszczalność wnoszenia nadzwyczajnych środków zaskarżenia oznacza konieczność adekwatnego „przełożenia” kategorii rozstrzygnięć zapadających w postępowaniu lustracyjnym na kategorie rozstrzygnięć zapadających w procesie karnym, do których odwołuje się Rozdział 55
Kasacja
Kodeksu postępowania karnego. Skoro kasacja na korzyść  w postępowaniu karnym może być w wniesiona tylko w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, to poszukując korelatów tego rodzaju rozstrzygnięć w postępowaniu lustracyjnym należy przyjąć, że procesowym ekwiwalentem tego rozstrzygnięcia w postępowaniu, toczącym się na podstawie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów jest wydanie orzeczenia stwierdzającego złożenie przez osobę lustrowaną niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego. Tym samym niedopuszczalna jest kasacja wniesiona na korzyść od wydanego w postępowaniu lustracyjnym orzeczenia umarzającego postępowanie na podstawie ujemnej przesłanki procesowej wymienionej w przepisie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli jej autor nie podnosi zarzutu opartego na jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy kasację obrońcy osoby lustrowanej G. W. pozostawił bez rozpoznania.
[as]