III KK 482/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A.P. o wyłączenie sędziego P.K. od rozpoznania sprawy kasacyjnej III KK 482/24. Obrońca podniósł, że udział sędziego P.K. w składzie Sądu Najwyższego prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ sędzia został powołany na stanowisko w procedurze, która budzi wątpliwości co do gwarancji niezawisłości i bezstronności. Argumentowano, że rozpoznanie kasacji przez taki skład stanowiłoby przejaw orzekania we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua). Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując na uchwały Sądu Najwyższego dotyczące wadliwości procedury powoływania sędziów w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Podkreślono, że sędzia, którego prawidłowość powołania może być kwestionowana, musi sam dokonać oceny stosunku prawnoprocesowego, co czyni go wyłączonym jako iudex in sua causa. Wyłączenie sędziego P.K. jest konieczne, aby uniknąć naruszenia zasady nemo iudex in causa sua oraz zapewnić brak negatywnego odbioru społecznego orzeczenia, zgodnie z orzecznictwem ETPCz.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na wadliwość procedury powołania oraz naruszenie zasady nemo iudex in causa sua i art. 6 EKPC.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy udział sędziego, którego sposób powołania na stanowisko budzi wątpliwości co do gwarancji niezawisłości i bezstronności, prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i narusza zasadę nemo iudex in causa sua?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział takiego sędziego prowadzi do nienależytej obsady sądu i narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa podlega wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ ocena zasadności wniosku o wyłączenie dotyczy jego własnego statusu zawodowego, co stanowi przejaw orzekania we własnej sprawie.
Czy orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołuje się do orzecznictwa ETPCz (Reczkowicz, Wałęsa), wskazując, że rozpoznanie sprawy przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze może wywołać u stron i w opinii publicznej przekonanie o braku instytucjonalnej bezstronności sądu, co jest istotne z punktu widzenia art. 6 ust. 1 EKPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.P. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | wnioskodawca |
| P.K. | inne | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obejmuje przypadki, gdy wynik postępowania ma znaczenie dla samego sędziego, wpływając na jego prawa i obowiązki.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu, w tym przypadku wynikającej z wadliwej procedury powołania sędziego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego P.K. w składzie Sądu Najwyższego prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sędzia P.K. został powołany na stanowisko w procedurze powodującej domniemanie braku gwarancji niezawisłości i bezstronności. • Rozpoznanie kasacji przez Sąd Najwyższy w tak ukształtowanym składzie stanowiłoby przejaw orzekania we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua). • Wadliwość procedury powołania sędziego SN z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. została wykazana w uchwałach SN. • Orzeczenie wydane przez skład z udziałem osób powołanych w wadliwej procedurze narusza art. 6 ust. 1 EKPC.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • przejaw orzekania we własnej sprawie, z naruszeniem zasady nemo iudex in causa sua • wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. podlega sędzia w sytuacji, w której miałby on dokonać oceny stosunku prawnoprocesowego (którego podmiotem, obok stron, jest także sędzia rozpoznający sprawę), wywierającego zarazem wpływ na jego własne prawa i obowiązki. • eo ipso oceny zachodzącego między nim a stronami stosunku prawnoprocesowego, to jest z mocy ustawy wyłączony jako iudex in sua causa • nie ulega wątpliwości, że oceniając zasadność wystąpienia obrońcy skazanego, sędzia miałby w polu widzenia własny status zawodowy • orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., będzie stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności • Rozpoznanie przez sędziego P.K. przedmiotowej sprawy mogłoby wywołać u stron oraz w opinii publicznej przekonanie o braku instytucjonalnej bezstronności sądu.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
P.K.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na wadliwość procedury powołania oraz naruszenie zasady nemo iudex in causa sua i art. 6 EKPC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN z udziałem KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i praworządności w Polsce, odwołując się do orzecznictwa ETPCz i SN, co czyni ją bardzo istotną dla prawników i opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Czy polskie sądy są niezależne?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.