III KK 482/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora jako oczywiście bezzasadną, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 230 § 1 k.k.
Prokurator wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego Z. T. S. od zarzutu przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za pośrednictwo w zmianie planu zagospodarowania przestrzennego. Głównym zarzutem kasacji była rzekoma obraza przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, w szczególności nierozważenie zastosowania nowo wprowadzonego art. 168a k.k. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że sąd odwoławczy nie miał obowiązku rozważać zastosowania art. 168a k.k. z urzędu, gdyż nie było takiego zarzutu w apelacji, a ponadto sąd ten był związany zakazem reformationis in peius.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w L. na niekorzyść oskarżonego Z. T. S., który został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 230 § 1 k.k. (przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za pośrednictwo w załatwianiu spraw). Sąd Rejonowy w P. uniewinnił oskarżonego, a Sąd Okręgowy w L. utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji prokuratora. Prokurator w kasacji zarzucił Sądowi Okręgowemu rażącą obrazę przepisów postępowania (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.) polegającą na nienależytym rozważeniu zarzutów apelacyjnych, w szczególności dotyczących niezastosowania art. 168a k.k. w nowym brzmieniu. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał ją za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że sąd odwoławczy nie miał obowiązku rozważać zastosowania art. 168a k.k. z urzędu, ponieważ nie było takiego zarzutu w apelacji, a ponadto był związany zakazem reformationis in peius. Sąd odwoławczy prawidłowo ograniczył się do stwierdzenia, że przepis ten nie obowiązywał w dacie wyrokowania przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie zawierała konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., a jedynie wskazywała na niezastosowanie art. 168a k.k., co nie stanowiło podstawy do uwzględnienia środka odwoławczego. W konsekwencji, kasacja została oddalona, a Skarb Państwa obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie miał takiego obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy był związany zakazem reformationis in peius i nie było zarzutu naruszenia tego przepisu w apelacji.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy jest związany zakazem reformationis in peius, co oznacza, że nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, jeśli apelację wniósł tylko prokurator. Ponadto, jeśli strona nie podniosła zarzutu naruszenia konkretnego przepisu w apelacji, sąd nie ma obowiązku rozważać go z urzędu, chyba że zachodzą szczególne okoliczności (np. rażąca niesprawiedliwość). W tej sprawie sąd odwoławczy prawidłowo ograniczył się do oceny zarzutów apelacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. T. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 230 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za pośrednictwo w załatwianiu spraw.
k.p.k. art. 168a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakazu wykorzystywania dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa lub w okolicznościach wskazujących na prowokację.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 92
Kodeks postępowania karnego
u.CBA art. 19
Ustawa o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Dotyczy materiałów uzyskanych w trybie czynności operacyjnych.
Dz.U. z 2016 r. poz. 437 art. 25 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy wejścia w życie zmian, w tym art. 168a k.k.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku rozpoznania zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku ustosunkowania się do zarzutów apelacji w uzasadnieniu wyroku.
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości uwzględnienia apelacji na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości uchylenia wyroku z urzędu w razie rażącej niesprawiedliwości.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dopuszczalności kasacji.
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości skrótowego uzasadnienia oddalenia kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy nie miał obowiązku rozważać zastosowania art. 168a k.k. z urzędu, gdyż nie było takiego zarzutu w apelacji. Sąd odwoławczy był związany zakazem reformationis in peius. Kasacja nie zawierała konkretnych zarzutów naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania przez sąd odwoławczy (nierozważenie art. 168a k.k.). Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (kwestia prowokacji).
Godne uwagi sformułowania
kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w L. - na niekorzyść oddala kasację jako oczywiście bezzasadną obrazę przepisów prawa karnego procesowego, mającą wpływ na treść wyroku błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia rażącą obrazę przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. zakaz reformationis in peius nie aktualizowała się
Skład orzekający
Krzysztof Cesarz
przewodniczący, sprawozdawca
Henryk Gradzik
członek
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązków sądu odwoławczego w zakresie stosowania przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 168a k.k., oraz zasady reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zarzuty kasacyjne były wadliwie sformułowane, a sąd odwoławczy nie miał obowiązku badać z urzędu zastosowania nowego przepisu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z nowelizacją przepisów i obowiązkami sądu, co jest istotne dla praktyków prawa karnego, choć stan faktyczny nie jest szczególnie złożony.
“Czy sąd musi stosować nowe prawo z urzędu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice obowiązków sądu odwoławczego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KK 482/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Henryk Gradzik SSN Marek Pietruszyński Protokolant Łukasz Biernacki przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Barbary Nowińskiej w sprawie Z. T. S. oskarżonego z art. 230 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w L.- na niekorzyść od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt XI Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K (…), 1) oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. akt II K (…), uniewinnił Z. T. S. od zarzucanego czynu wypełniającego dyspozycję art. 230 § 1 k.k., polegającego na tym, ze oskarżony w dniu 14 grudnia 2011 r. w P., woj. (…) powołując się na wpływ w instytucji samorządowej – Radzie Miasta K., podjął się pośrednictwa w załatwianiu sprawy zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K., polegającej na przekształceniu przeznaczenia działki w miejscowości W. z nieruchomości rolnej na inwestycyjną, w zamian za co przyjął korzyść majątkową w kwocie 10.000,00 zł. Apelację od tego wyroku złożył prokurator, który zarzucił: „ 1. obrazę przepisów prawa karnego procesowego, mającą wpływ na treść wyroku, mianowicie art. 7 kpk i art. 92 kpk, polegającą na ukształtowaniu przekonania o niewinności oskarżonego na podstawie niepełnego materiału dowodowego i odrzuceniu jako dowodów winy materiałów uzyskanych w trybie art. 19 ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym; 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, co w konsekwencji skutkowało uniewinnieniem oskarżonego (…), wyrażający się w błędnym i bezzasadnym przekonaniu o braku podstaw do uznania, iż ujawnione na podstawie czynności operacyjnych prowadzonych wobec oskarżonego, przestępstwo było potwierdzone wiarygodnymi informacjami, iż oskarżony miał dokonywać podobnych przestępstw wcześniej, a wszczęte wobec oskarżonego czynności operacyjne dotyczyły innych czynów, niż ten, który stał się ostatecznie przedmiotem aktu oskarżenia, co zdaniem Sądu implikowało stwierdzenie, że czyn zarzucony oskarżonemu Z. T. S. to efekt prowadzonych wobec niego czynności, a w szczególności prowokacji połączonej z wręczeniem korzyści majątkowej, zaś przeprowadzone czynności operacyjne i kontrola operacyjna nie doprowadziły do wykazania popełnienia przez oskarżonego innych przestępstw, które miałyby stać się podstawą do zainteresowania osobą oskarżonego przez służby specjalne.” Skarżący się wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt XI Ka (…), Sąd Okręgowy w L. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego Prokurator Okręgowy w L. zarzucił „rażącą obrazę przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 168 a k.p.k. w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw z dnia 11 marca 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 437) w zw. z art. 92 k.p.k. wskutek nienależytego i niepełnego rozważenia wszystkich zarzutów apelacyjnych podniesionych w środku odwoławczym wywiedzionym przez oskarżyciela publicznego oraz niepełnego odniesienia się do nich w uzasadnieniu zapadłego wyroku, a w konsekwencji wyrażenia rażąco niesłusznego poglądu, że skoro w dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w P. w dniu 7 kwietnia 2016 roku nie obowiązywała zmiana w zakresie treści art. 168 a k.p.k. wprowadzona ustawą j. w., to nie wiąże ona także sądu odwoławczego orzekającego po dacie wejścia jej w życie, w rezultacie czego sąd odwoławczy rażąco naruszył treść przepisu art. 168 a k.p.k. w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. w zw. z art. 92 k.p.k., co w konsekwencji miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, powodując niesłuszne utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku opartego na niepełnym materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie”, po czym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej upoważnia do skrótowego uzasadnienia tej decyzji procesowej (argument z art. 535 § 3 k.p.k.). Uwzględnienie apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego jest możliwe tylko w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w tym środku odwoławczym (art. 434 § 1 k.p.k.). Sąd Okręgowy nie stwierdził zarzucanej obrazy przepisów postępowania ani podnoszonego błędu w ustaleniach faktycznych. Mimo złożenia apelacji po wejściu w życie art. 168a k.p.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeksu postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 1 kwietnia 2016 r., poz. 437), skarga ta nie zawierała procesowego zarzutu uchybienia temu przepisowi przez jego nierozważenie i niezastosowanie. Zatem Sąd odwoławczy, ze względu na obowiązujący go zakaz reformationis in peius, ewentualnego uchybienia art. 168a k.p.k. nie mógł brać pod uwagę. Sąd ten słusznie ograniczył się tylko do konstatacji, że w czasie wyrokowania przez Sąd I instancji przepis ten jeszcze nie obowiązywał, więc nie mógł być w polu widzenia. Wobec tego mija się z prawdą stwierdzenie wyrażone w zarzucie kasacji, jakoby Sąd odwoławczy wyraził pogląd, że nowa treść art. 168a k.p.k. nie wiąże również tego Sądu. Sąd ów, jak wspomniano, byłby obowiązany rozważyć kwestię zastosowania zmienionego art. 168a k.p.k. w razie podniesienia zarzutu jego pominięcia (pomimo, iż nie obowiązał w czasie wydania wyroku przez Sąd Rejonowy). W apelacji nie tylko nie wskazano na obrazę art. 168a k.p.k., ale później, w szczególności na rozprawie apelacyjnej prokurator nie sygnalizował potrzeby rozważenia przez Sąd Okręgowy z urzędu zastosowania art. 440 k.p.k. po stwierdzeniu, że utrzymanie wyroku w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe na skutek pominięcia dyspozycji art. 168a k.p.k. Co więcej, w kasacji, która nie kwestionowała powodu uniewinnienia oskarżonego (zob. s 4 in princ. ) ograniczono się do zarzutu rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. z art. 457 § 3 k.p.k. „wskutek nienależytego i niepełnego rozważenia wszystkich zarzutów apelacyjnych”, nie podając, na czym te uchybienia polegały, a jedynie wskazując, że chodzi o niezastosowanie art. 168a k.p.k. W ten sposób kasacja przyznała, iż Sąd odwoławczy nie uchybił dyspozycji art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., a tylko nie rozważył zastosowania art. 168a k.p.k. w nowym brzmieniu, chociaż takiego zarzutu nie było. Wreszcie, w kasacji nie zarzucono Sądowi odwoławczemu naruszenia art. 440 k.p.k., pomimo że zarzut taki od dnia 15 kwietnia 2016 r., to jest od wejścia w życie wspomnianej noweli znów przysługuje stronie (zob. art. 523 § 1 k.p.k.). Z przytoczonych względów oddalono kasację jako oczywiście bezzasadną. Kwestia wykładni i ewentualnego zastosowania dyspozycji art. 168a k.p.k. po jego nowelizacji z oczywistych powodów w niniejszym postępowaniu kasacyjnym nie aktualizowała się. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI