Orzeczenie · 2024-02-27

III KK 48/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-02-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
nękaniestalkingchoroba psychicznaśrodek zabezpieczającykasacjaprawo karnenaruszenie prywatnościznieważeniezniszczenie mienia

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę E. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania karnego wobec E. R. oraz orzeczeniu wobec niej środka zabezpieczającego w postaci terapii. E. R. była podejrzana o uporczywe nękanie i uszkodzenie mienia. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie karne, uznając, że podejrzana działała z przyczyn chorobowych w warunkach zniesionej zdolności rozpoznania znaczenia czynów i pokierowania swoim postępowaniem (art. 31 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy utrzymał to postanowienie w mocy. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. (naruszenie zasady skargowości poprzez modyfikację ram czasowych czynu) oraz art. 440 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. (rażąca niesprawiedliwość postanowienia poprzez naruszenie prawa do obrony). Sąd Najwyższy uznał oba zarzuty za bezzasadne. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd Najwyższy podkreślił, że przestępstwo uporczywego nękania ma charakter wieloczynowy i dopuszczalna jest modyfikacja ram czasowych czynu, o ile zachowana jest tożsamość czynu i materiał dowodowy na to pozwala. W tej sprawie sąd orzekający miał prawo przyjąć inną datę końcową czynu. Odnosząc się do drugiego zarzutu, Sąd Najwyższy stwierdził, że ewentualne uchybienie Sądu Rejonowego w zakresie niezawiadomienia o możliwości rozszerzenia opisu czynu zostało skonsolidowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż podejrzana miała możliwość zakwestionowania tej kwestii w zażaleniu i przed Sądem Okręgowym, czego nie uczyniła. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądzając od Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących modyfikacji ram czasowych czynów wieloczynowych w postępowaniu karnym oraz konwalidacji uchybień proceduralnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki przestępstwa uporczywego nękania i procedury karnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd może modyfikować ramy czasowe czynu przypisanego podejrzanemu, jeśli materiał dowodowy na to wskazuje, nawet jeśli przekracza to datę wskazaną we wniosku prokuratora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może modyfikować ramy czasowe czynu, w tym datę końcową, jeśli materiał dowodowy na to pozwala i nie narusza to tożsamości czynu.

Uzasadnienie

Przestępstwo uporczywego nękania ma charakter wieloczynowy i rozciągnięte w czasie, co uzasadnia modyfikację ram czasowych czynu, o ile zachowana jest tożsamość podmiotu i przedmiotu ochrony, a wyniki przewodu sądowego upoważniają do takiej modyfikacji.

Czy uchybienie sądu pierwszej instancji polegające na braku poinformowania stron o możliwości rozszerzenia opisu czynu może być konwalidowane w postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli strona miała możliwość zakwestionowania tej kwestii w zażaleniu lub przed sądem odwoławczym i tego nie uczyniła.

Uzasadnienie

Choć sąd powinien informować o możliwości poważniejszych zmian w opisie czynu, uchybienie to nie miało wpływu na treść postanowienia Sądu Okręgowego, ponieważ podejrzana miała możliwość zakwestionowania rozszerzenia czasookresu czynu w zażaleniu, czego nie uczyniła.

Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, nie uchylając postanowienia sądu pierwszej instancji z powodu rzekomej rażącej niesprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut rażącej niesprawiedliwości nie został podniesiony w apelacji lub nie wykazano, że uchybienie sądu odwoławczego miało charakter rażący i istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Rażąca niesprawiedliwość oznacza sytuację, która godzi w społeczne poczucie sprawiedliwości. W tej sprawie sąd odwoławczy nie popełnił rażącego naruszenia, gdyż zarzuty podniesione w kasacji nie spełniały wymogów określonych w art. 440 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
E. R.osoba_fizycznapodejrzana
M. K.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. S.osoba_fizycznapokrzywdzona
D. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S.instytucjapokrzywdzona
Prokurator Prokuratury Rejonowej Szczecin – Niebuszewoorgan_państwowyoskarżyciel publiczny
adwokat R. S.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
adwokat J. W.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (27)

Główne

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 31 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 14

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 367 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 16

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 93a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 93b § § 1-5

Kodeks karny

k.k. art. 93c § pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 93f § § 1 i § 2

Kodeks karny

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 17 § ust 1 pkt 1, ust 2 pkt 4 w zw. z § 5, § 20, § 4 ust 3

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność modyfikacji ram czasowych czynu uporczywego nękania przez sąd. • Konwalidacja uchybienia sądu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie zasady skargowości poprzez modyfikację ram czasowych czynu. • Rażąca niesprawiedliwość postanowienia sądu pierwszej instancji i naruszenie prawa do obrony.

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo uporczywego nękania z art. 190 a § 1 kk, tak zresztą jak i inne przestępstwa o charakterze wieloczynowym, charakteryzując się rozciągnięciem w czasie okresu jego dokonania, niejednokrotnie wymaga modyfikacji ram czasowych tego czynu • zachowana została tożsamość podmiotu czynów i przedmiotu ochrony, zaś wyniki przewodu sądowego upoważniły sąd orzekający do dokonania modyfikacji co do daty końcowej popełnienia przypisanego podejrzanej E. R. czynu • uchybienie Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie, nie miało wpływu na treść zaskarżonego kasacją postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie. W toku postępowania odwoławczego nastąpiła bowiem ,,niejako konwalidacja” tego uchybienia. • Przez rażącą niesprawiedliwość orzeczenia, o jakiej mowa w art. 440 k.p.k., należy rozumieć taką sytuację, gdy orzeczenie to z uwagi na zaistniałe uchybienia godzi w społeczne poczucie sprawiedliwości, a przez to i w zasadę rzetelnego procesu.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących modyfikacji ram czasowych czynów wieloczynowych w postępowaniu karnym oraz konwalidacji uchybień proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przestępstwa uporczywego nękania i procedury karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie karnym, takich jak możliwość modyfikacji opisu czynu przez sąd i prawo do obrony, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Czy sąd może rozszerzyć zarzuty? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice modyfikacji czynu w procesie karnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst