III KK 475/24

Sąd Najwyższy2024-11-27
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
medycynaprawo karneodpowiedzialność lekarzabłąd medycznyopieka nad pacjentemdiagnostykaleczeniekasacjaSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasacje lekarzy oskarżonych o narażenie pacjentki na niebezpieczeństwo utraty życia, uznając je za oczywiście bezzasadne.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców lekarzy W. K. i T. S., skazanych za narażenie pacjentki P. D. na niebezpieczeństwo utraty życia (art. 160 § 2 k.k.). Obrońcy zarzucali m.in. obrazę przepisów postępowania, błędy w ustaleniach faktycznych oraz przedawnienie karalności. Sąd Najwyższy uznał kasacje za oczywiście bezzasadne, oddalając je i obciążając skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców lekarzy W. K. i T. S., którzy zostali skazani za narażenie pacjentki P. D. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 § 2 k.k.). Sprawa dotyczyła nieprawidłowego postępowania diagnostycznego i leczniczego w okresie od marca 2007 r. Sąd Rejonowy w Gryfinie wymierzył obu oskarżonym kary po roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania oraz grzywny. Sąd Okręgowy w Szczecinie utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońcy w kasacjach podnosili zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia karalności (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.) oraz nienależytej obsady sądu apelacyjnego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 29 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację obrońcy W. K. za oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzut przedawnienia był powtórzeniem argumentacji z apelacji i nie zasługiwał na uwzględnienie w kontekście ustaleń faktycznych. Kasację obrońcy T. S. również uznano za bezzasadną, odrzucając zarzut nienależytej obsady sądu apelacyjnego, powołując się na przepisy ustawy COVID-19 (art. 14fa k.p.k.) regulujące skład sądu w okresie pandemii. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił obie kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut przedawnienia był oczywiście bezzasadny, ponieważ powtórzenie argumentacji z apelacji nie było skuteczne w sytuacji, gdy sąd odwoławczy odniósł się do tych kwestii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut przedawnienia, podniesiony w kasacji jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, był de facto powtórzeniem zarzutów apelacyjnych. Sąd Okręgowy szczegółowo odniósł się do tych kwestii w uzasadnieniu, a Sąd Najwyższy nie dostrzegł potrzeby powielania argumentów. Analiza materiału dowodowego i opinii biegłych nie pozwalała na uznanie, że lekarze działali nieumyślnie, co byłoby warunkiem zastosowania art. 160 § 3 k.k. i potencjalnego rozważania przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznaskazany
W. K.osoba_fizycznaskazany
P. D.osoba_fizycznapacjentka

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 160 § § 2

Kodeks karny

Sąd uznał, że zachowanie lekarzy polegające na nieprawidłowym postępowaniu diagnostycznym i leczniczym naraziło pacjentkę na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Pomocnicze

k.k. art. 160 § § 3

Kodeks karny

Rozważany w kontekście zarzutu przedawnienia, jednak sąd uznał, że nieumyślne działanie nie zostało wykazane.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w tym pkt 9 (przedawnienie) i pkt 2 (nienależyta obsada sądu).

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy umorzenia postępowania, w tym pkt 6 (przedawnienie).

ustawa COVID-19 art. 14fa

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Reguluje skład sądu w postępowaniu apelacyjnym w sprawach karnych w okresie pandemii.

k.p.k. art. 29 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ogólny przepis dotyczący składu sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 449 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym.

k.k. art. 85

Kodeks karny

Dotyczy łączenia kar.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.

k.k. art. 71 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru grzywny.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.k. art. 438 § pkt 2 i 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy podstaw apelacji.

k.p.k. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy opinii biegłych.

k.p.k. art. 170 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy dopuszczania dowodów.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 14fa ustawy COVID-19 uzasadnia rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego w postępowaniu apelacyjnym. Zarzuty apelacyjne dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych zostały już rozpatrzone przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Przedawnienie karalności czynu z art. 160 § 3 k.k. Nienależyta obsada sądu apelacyjnego (rozpoznanie sprawy w składzie jednego sędziego mimo prowadzenia śledztwa).

Godne uwagi sformułowania

kasacje jako oczywiście bezzasadne nie dostrzega potrzeby powielania w tym miejscu tych samych argumentów kasacja ta pozostaje w istocie na granicy dopuszczalności nie sposób automatycznie przyjmować, że wprowadzenie art. 14fa ustawy z dnia 2 marca 2020 r. [...] w analogiczny sposób rzutuje na sprawy karne, co art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy na sprawy cywilne

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w sprawach karnych w okresie pandemii (art. 14fa ustawy COVID-19) oraz zasady rozpoznawania kasacji w Sądzie Najwyższym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności lekarzy i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście specustawy COVID-19, co może być interesujące dla prawników i środowiska medycznego.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy pandemia zmieniła zasady składu sądu w sprawach karnych?

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KK 475/24
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 listopada 2024 r.,
sprawy
T. S.
i
W. K.
skazanych z art. 160 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionych przez obrońców skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt IV Ka 1/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gryfinie
z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt VI K 46/19,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne,
2. obciążyć obu skazanych kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego w częściach na nich przypadających.
UZASADNIENIE
T. S. i W. K. oskarżono o to, że:
„I. w okresie od 11 marca 2007 r. do 16 marca 2007 r. w D., W. K. jako ordynator Oddziału Wewnętrznego Szpitala Powiatowego w D. , a T. S. jako lekarz Oddziału Wewnętrznego Szpitala Powiatowego w D. , będąc zobowiązanymi do opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, to jest pacjentką P. D. , poprzez nieprawidłowe postępowanie diagnostyczne w stosunku do wyżej wymienionej, polegające na braku diagnostyki różnicowej w celu dokonania pełnej oceny jej stanu zdrowia, zaniechali przeprowadzenia badań obrazowych klatki piersiowej, badań bakteriologicznych, badań gazometrycznych, badań pulsometrycznych, oraz nie zlecili takich badań w celu określenia wydolności oddechowej pokrzywdzonej, nie monitorowali jej stanu, nie wykonali badań kontrolnych P. D. przed wypisaniem ze szpitala w dniu 16 marca 2007 r. i podjęli decyzję o braku wskazań do dalszej hospitalizacji, zwalniając pokrzywdzoną do domu, czym narazili ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, to jest o czyn z art. 160 § 2 k.k.,
II. w okresie od 20 marca 2007 r. do 31 marca 2007 r. w D. , W. K. jako ordynator Oddziału Wewnętrznego Szpitala Powiatowego w D. , a T. S. jako lekarz Oddziału Wewnętrznego Szpitala Powiatowego w D. , będąc zobowiązanymi do opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, narazili pacjentkę P. D. , na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, poprzez przeniesienie pokrzywdzonej ze stanu niebezpiecznego, w którym się znajdowała, w stan bardziej niebezpieczny, w wyniku nieprawidłowego postępowania diagnostycznego w związku z nieskutecznym leczeniem pokrzywdzonej w tym stosowaną antybiokoteriapią, poprzez nieprzeprowadzenie diagnostyki różnicowej i zaniechanie przeprowadzenia badań obrazowych klatki piersiowej, badań bakteriologicznych, morfologii krwi obwodowej z rozmazem, badań biochemicznych, oznaczenia stężenia CRP we krwi, niewykonanie pulsoksymetrii, nieoznaczenie koagulacji, nieprzeprowadzenie bilansów płynów, co doprowadziło do pogorszenia stanu zdrowia wyżej wymienionej to jest o czyn z art. 160 § 2 k.k.”.
Sąd Rejonowy w Gryfinie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt VI K 46/19:
I. uznał oskarżonych T. S. i W. K. za winnych popełnienia pierwszego z zarzuconych im czynów, tj. występku z art. 160 § 2 k.k. i za ten czyn podstawie art. 160 § 2 k.k. wymierzył obu oskarżonym kary 10 miesięcy pozbawienia wolności,
II. uznał oskarżonych T. S. i W. K. za winnych popełnienia drugiego z zarzuconych im czynów tj. występku z art. 160 § 2 k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 160 § 2 k.k. wymierzył oskarżonym T. S. i W. K. kary 10 miesięcy pozbawienia wolności,
III. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonych i wymierzył im kary łączne roku pozbawienia wolności,
IV. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie wobec oskarżonych T. S. i W. K. kar łącznych pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat,
V. na podstawie art. 71 § 1 k.k. wymierzył oskarżonym kary po 200 stawek dziennych grzywny, ustalając wymiar jednej stawki dziennej grzywny na 50 złotych.
Obrońca oskarżonego T. K. zaskarżył opisany wyrok w całości i zarzucił w apelacji:
„I. Odnośnie rozstrzygnięcia dotyczącego czynu z pkt I, na podstawie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.:
1) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku tj. art 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny opinii sporządzonych przez biegłych, jak również dokumentacji medycznej z okresu od 11 marca 2007 r. do 16 marca 2007 r., a dotyczącej hospitalizacji P. D. i bezpodstawne uznanie, że nieprawidłowe działanie i jednocześnie zaniechanie lekarzy w tym okresie, doprowadziło do znacznego pogorszenia stanu zdrowia pacjentki, podczas gdy w tym czasie nastąpiła znacząca poprawa jej stanu zdrowia,
2) powyższe skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na ustaleniu przez Sąd I instancji, że:
a) działanie oskarżonego W. K. w trakcie pobytu pokrzywdzonej w szpitalu w D.  w dniach od 11 marca 2007 r. do dnia 16 marca 2007 r. było nieprawidłowe, podczas gdy z opinii biegłych wynika, że zastosowane leczenie w postaci podania antybiotyku o szerokim spectrum działania było konieczne i doprowadziło do poprawy stanu zdrowia pacjentki i zbicia gorączki,
b) zaniechanie W. K. polegające na nieprzeprowadzeniu diagnostyki różnicowej, niewykonaniu RTG, badań bakteriologicznych, badań gazometrycznych, badań pulsometrycznych, nieokreślenie wydolności oddechowej pacjentki w trakcie hospitalizacji od 11 marca 2007 r. do dnia 16 marca 2007 r. stało w związku przyczynowo — skutkowym ze znacznym pogorszeniem stanu zdrowia pacjentki, podczas gdy stan zdrowia pacjentki w tym czasie uległ znaczącej poprawie,
c) zaniechanie W. K. polegające na nieprzeprowadzeniu diagnostyki różnicowej, niewykonaniu RTG, badań bakteriologicznych, badań gazometrycznych, badań pulsometrycznych, nieokreślenie wydolności oddechowej pacjentki w trakcie hospitalizacji od 11 marca 2007 r. do dnia 16 marca 2007 r. skutkowało bezpośrednim narażeniem na utratę zdrowia lub życia pacjentki, podczas gdy biegli nie wskazali, aby w wyżej wskazanym czasie wystąpił stan zagrożenia zdrowia lub życia u P. D. ,
3) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu przez Sąd I instancji, że oskarżony działał i jednocześnie dopuścił się zaniechania w zamiarze bezpośredniego narażenia pacjentki na utratę zdrowia lub życia, podczas gdy żaden dowód zgromadzony w niniejszym postępowaniu, jak również żadne wnioski poczynione przez biegłych nie dają podstaw do zaaprobowania takiego stanowiska,
4) obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art 17 § 1 pkt 6 k.p.k., polegającą na wszczęciu i prowadzeniu postępowania karnego i jego dalszego prowadzenia pomimo przedawnienia karalności, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
II. Odnośnie rozstrzygnięcia dotyczącego czynu z pkt II, na podstawie art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k.:
5) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. art 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny treści zeznań złożonych przez świadka W. G. i uznaniu przez Sąd I instancji tych zeznań za spójne i logiczne, korespondujące jednocześnie z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, podczas gdy zeznania te są sprzeczne same w sobie, w zakresie:
a) w jakim najpierw świadek wskazywał, że w szpitalu w D.  na oddziale wewnętrznym panował system feudalny i lekarze byli traktowani jak asystenci, a następnie w zeznaniach uzupełniających z dnia 1 czerwca 2021 r. wskazywał, że lekarze specjaliści mogli samodzielnie podejmować decyzje dotyczące leczenia pacjenta, w szczególności gdy odbywali dyżury,
b) w jakim najpierw świadek ten wskazywał, że lekarze specjaliści powinni konsultować z ordynatorem zmiany zaleceń, a następnie wskazywał, że mogli ale nie musieli i jednocześnie powinni jedynie w trudnych przypadkach,
c) w jakim najpierw świadek ten stwierdza, że panował układ feudalny, a następnie wskazuje, że nie wie jakie panowały układy na oddziale wewnętrznym,
d) w zakresie w jakim wskazuje, że z tego co mu wiadomo nie było ścisłego podziału pacjentów, jednocześnie nie mając żadnej informacji w zakresie układów jakie były ustalone na wewnętrznym oddziale w szpitala w D. ,
6) powyższe skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że w oddziale wewnętrznym szpitala w D.  nie było pacjentów przypisanych danemu lekarzowi, a lekarzem decyzyjnym był jedynie ordynator oddziału, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym również dokumentacja medyczna wprost wskazują, że lekarzem prowadzącym pacjentkę P. D.  był T. S. i mógł jako lekarz o równym stopniu specjalizacji, samodzielnie podejmować decyzję dotyczącą procesu jej leczenia, na co wskazuje brak adnotacji w dokumentacji medycznej o jakiejkolwiek konsultacji z ordynatorem w tym zakresie,
7) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. art 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny treści zeznań złożonych przez świadka J. M. , w zakresie w jakim świadek ten wskazuje, że ordynator decyduje o wszystkim, podczas gdy on i reszta lekarzy robią co on im każe, następnie podając, że w czasie tym nie było podziałów żeby dany lekarz odpowiadał za określonych pacjentów, podczas gdy dalej podaje, że lekarz który nie był ordynatorem, czyli dyżurny, odpowiada za tego kogo przyjmuje i za pacjentów na oddziale,
8) powyższe skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych, polegających na przyjęciu, że w oddziale wewnętrznym szpitala w D.  nie było pacjentów przypisanych danemu lekarzowi, a lekarzem decyzyjnym był jedynie ordynator oddziału, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym również dokumentacja medyczna wprost wskazują, że lekarzem prowadzącym pacjentkę P. D.  był T. S. i mógł jako lekarz o równym stopniu specjalizacji jako lekarz dyżurny i przyjmujący pacjentkę, samodzielnie podejmować decyzję dotyczącą procesu jej leczenia, na co wskazuje brak adnotacji w dokumentacji medycznej o jakiejkolwiek konsultacji z ordynatorem w tym zakresie,
9) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że zaniechanie lekarzy w okresie hospitalizacji pacjentki tj. od dnia 20 marca do 31 marca 2007 r. doprowadziło do pogłębienia stanu zagrożenia życia i zdrowia, podczas gdy w sprawie brak jest określenia przez biegłych kiedy faktycznie na gruncie zgromadzonych dowodów można było przyjąć, że u pacjentki wystąpił stan bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia,
10) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. art 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnień oskarżonego W. K. i odmowę wiarygodności tym wyjaśnieniom, w zakresie w jakim wskazywał on, że to T. S. samodzielnie prowadził pacjentkę i on był odpowiedzialny za przebieg leczenia jak również zleconą diagnostykę, podczas gdy zarówno dokumentacja medyczna zgromadzona w sprawie, brak jakiekolwiek adnotacji o konsultacji T. S. z W. K. w zakresie leczenia P. D. , w tym również analiza kompetencji T. S. jako lekarza o równym stopniu specjalizacji i zbliżonym doświadczeniu - powinna doprowadzić Sąd I instancji do wniosku, że lekarzem odpowiedzialnym za proces leczenia był wyłącznie T. S. ,
11) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. art 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny wyjaśnień złożonych przez oskarżonego T. S. i uznaniu ich za spójne logiczne i wiarygodne, podczas gdy zeznania te pozostają w sprzeczności z resztą zgromadzonego w sprawie materiał dowodowego, w tym dokumentacją medyczną pacjentki.”
Odwołując się do stawianych zarzutów obrońca wniósł:
I. w zakresie czynu I:
1) uniewinnienie oskarżonego,
ewentualnie
2) zmianę kwalifikacji prawnej czynu z art. 160 § 2 k.k. na czyn z art. 160 § 3 k.k. i przyjęcie w opisie czynu, że oskarżony W. K. działał nieumyślnie,
3) o umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
II. w zakresie czynu II:
4) uniewinnienie oskarżonego,
ewentualnie
5) zmianę kwalifikacji prawnej czynu z art. 160 § 2 k.k. na czyn z art. 160 § 3 k.k.
i przyjęcie w opisie czynu, że oskarżony W. K. działał nieumyślnie,
6) o umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Osobistą apelację wniósł oskarżony T. S. , który zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
„1. bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego o powołanie biegłych w celu wyjaśnienia, czy w czasie, gdy sprawował osobistą i samodzielną opiekę nad P. D.  wystąpiły w stanie jej zdrowia zmiany wymagające natychmiastowej interwencji, co uzasadniałoby podjęciem przez niego decyzji w zakresie leczenia bez uprzedniej zgody kierownika oddziału,
2. niezasadne uznanie, że naraził pokrzywdzoną na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, pomimo że to nie on prowadził leczenie poszkodowanej i nie on był odpowiedzialny za przebieg leczenia,
3. niezasadne uznanie, że jego zachowanie miało charakter umyślny”.
Oskarżony wniósł o uniewinnienie w całości od zarzucanych mu czynów.
Z kolei obrońca tego oskarżonego, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji podniósł zarzuty:
„1. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mającego wpływ na jego treść, poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego sprawy błędnego wniosku, że oskarżony T. S. naraził pokrzywdzoną P. D.  na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, pomimo że z przeprowadzonych dowodów nie wynika, aby w okresie, gdy oskarżony ten sprawował osobistą opiekę nad pokrzywdzoną i był gwarantem nienastąpienia skutku w postaci narażenia jej na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, w przebiegu choroby u pokrzywdzonej wystąpiły zmiany wymagające natychmiastowej interwencji, która to okoliczność jest warunkiem koniecznym możliwości skutecznego przypisania oskarżonemu popełnienia zarzucanych mu czynów zabronionych,
w przypadku nieuwzględnienia tego zarzutu:
2. obrazy przepisu art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 k.p.k. mającej wpływ na treść orzeczenia, poprzez oddalenie wniosku obrońcy oskarżonego T. S. o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłych z dziedziny medycyny sądowej na okoliczność, czy w przebiegu choroby P. D. podczas dyżuru pełnionego przez T. S. wystąpiły zmiany wymagające natychmiastowej interwencji, pomimo że w myśl treści dokumentów załączonych do akt sprawy określających zakres obowiązków lekarza udzielającego świadczeń zdrowotnych, a także zgodnie z treścią zeznań świadków R. G. i J. M. , lekarz udzielający świadczenia zdrowotnego nie ma prawa zmieniać sposobu leczenia zaleconego przez kierującego oddziałem z wyjątkiem wypadku, gdy w przebiegu choroby wystąpiły zmiany wymagające natychmiastowej interwencji,
ewentualnie,
3. obrazy przepisu art. 160 § 2 k.k. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a w szczególności poprzez uznanie, że ustalone działanie oskarżonego T. S. miało postać umyślnego narażenia P. D. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, pomimo że oskarżonemu z uwagi na formalne i faktyczne podporządkowanie kierownikowi oddziału oraz ograniczone kompetencje do zmiany sposobu leczenia oznaczonego przez kierownika oddziału, można przypisać co najwyżej postępowanie polegające na niezachowaniu ostrożności wymaganej od niego w danych okolicznościach, wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 160 § 3 k.k.”.
Apelujący wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego T. S. od popełnienia zarzucanych mu czynów w całości,
ewentualnie:
2. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Gryfinie do ponownego rozpoznania,
3. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k.
Nadto wniósł o dopuszczenie w postępowaniu apelacyjnym dowodu z uzupełniającej opinii biegłych z dziedziny medycyny sądowej na okoliczność, czy w przebiegu choroby P. D. podczas dyżuru pełnionego przez T. S. wystąpiły zmiany wymagające natychmiastowej interwencji.
Po rozpoznaniu wywiedzionych apelacji, Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z  dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt IV Ka 1/24, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
We wniesionej kasacji, zaskarżając wyrok Sądu odwoławczego w całości, obrońca skazanego W. K. zarzucił „rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na jego treść tj. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd okoliczności, iż doszło do przedawnienia karalności czynu przypisanego oskarżonemu poprzez niezastosowanie kwalifikacji prawnej czynu z art. 160 § 3 k.k., co skutkowało zaniechaniem wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.” i wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Kasację wniósł także obrońca skazanego T. S. . Zaskarżając wyrok w całości,  zarzucił obrazę art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. poprzez  nienależytą obsadę Sądu w postaci obrazy przepisów art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k. prowadzącej do rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym w składzie jednego sędziego, pomimo że postępowanie przygotowawcze prowadzono i zakończono w formie śledztwa, w związku z czym sprawa winna zostać rozpoznana w postępowaniu apelacyjnym w składzie trzech sędziów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Szczecinie.
Odpowiadając pisemnie na obie kasacje prokurator wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych.
Obrońca skazanego T. S. odpowiadając pisemnie na stanowisko prokuratora, podtrzymał zarzuty i stanowisko wyrażone w kasacji. Dodatkowo, powołując się m.in. na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. wydaną w sprawie III PZP 6/22, w której Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (jednolity tekst: Dz.U. z         2021 r., poz. 2095 ze zm.) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.), postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalił że przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązuje od dnia jej podjęcia, obrońca stwierdził, że powołane przez niego argumenty wynikające z rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej „tym bardziej winny znaleźć zastosowanie w procesie karnym, a funkcja gwarancyjna przepisów postępowania karnego w sposób szczególny uzasadnia odstąpienie od literalnych zapisów art. 14fa ustawy z dnia 2 marca 2020 r.”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesiona przez obrońcę skazanego W. K. kasacja, mimo podniesienia zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 §1 pkt 9 k.p.k., jest oczywiście bezzasadna.
Podzielić należy stanowisko przedstawione przez prokuratora w pisemnej odpowiedzi na kasację, iż stawiany w kasacji zarzut jest
de facto
powtórzeniem zarzutów i argumentacji zaprezentowanej przez skarżącego w apelacji. Sąd Najwyższy niejednokrotnie już podkreślał, że powtórzenie w kasacji zarzutów apelacyjnych może być skuteczne jedynie wtedy, gdy Sąd odwoławczy nie rozpozna ich w ogóle, bądź rozpozna nienależycie i nie odniesie się do nich w uzasadnieniu orzeczenia. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca, na co wprost wskazuje uzasadnienie Sądu Okręgowego w Szczecinie, który na k. 6-8 odniósł się w sposób szczegółowy i wyczerpujący w kwestii oceny zachowania skazanego W. K. w kontekście znamion występku z art. 160 § 2 k.k., wypowiadając się co do poszczególnych zarzutów apelacyjnych w tym przedmiocie. Zainteresowane strony w tym zakresie odesłać wypada do uzasadnienia Sądu odwoławczego, albowiem Sąd Najwyższy nie dostrzega potrzeby powielania w tym miejscu tych samych argumentów. Jedynie skrótowo za Sądem Okręgowym powtórzyć należy, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności krytyczna dla obu skazanych opinia biegłych, nie pozwala uznać, że m.in. W. K. działał nieumyślnie. Wraz ze współskazanym w sprawie nie podjął wystarczających czynności, aby zmniejszyć stan istniejącego niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia pokrzywdzonej, zaniechał prawidłowej diagnostyki i wdrożenia prawidłowego leczenia, nie reagowali na to, że jej stan zdrowia nie ulega poprawie, a wręcz ulega pogorszeniu. Pomimo, iż pokrzywdzona w szpitalu była dwukrotnie, to m.in. W. K. , poprzez zaniechanie prawidłowej diagnostyki i podjęcie jedynie leczenia zachowawczego, tj. podawania antybiotyków o szerokim spektrum działania, które jedynie do pewnego etapu okazały się skuteczne, sami pozbawili się możliwości postawienia prawidłowej  diagnozy i podjęcia skutecznego leczenia pokrzywdzonej. Brak możliwości uznania zachowania W. K. jako nieumyślnego także w kontekście braku wykonania badań, których wynik pozwoliłby ocenić skuteczność stosowanego przez kilka dni leczenia, czy pomimo dalszego pogarszania się stanu zdrowia pokrzywdzonej zaniechania podjęcia decyzji o wykonaniu badań zaliczanych do kategorii podstawowych u osób z zapaleniem płuc, takich jak m.in. badanie RTG czy badanie gazometryczne, których wynik pozwoliłby określić stan pokrzywdzonej.
Lektura uzasadnienia orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie wprost pozwala na uznanie, że podniesiony zarzut kasacyjny posłużył obrońcy do obejścia ustawowego ograniczenia jakim jest możliwość wniesienia kasacji na korzyść w sytuacji wymierzenia skazanemu kary wolnościowej (art. 523 § 2 k.p.k.). Ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Podniesienie przez obrońcę skazanego W. K. zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., umożliwiło mu
de facto
wniesienie kasacji, w sytuacji gdy Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gryfinie, który wobec W. K. orzekł karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Analiza podniesionego zarzutu kasacyjnego w kontekście treści uzasadnienia wyroku pozwala na stwierdzenie, że obrońca potraktował kasację instrumentalnie i wniósł ją w celu ponownego przedstawienia swojego stanowiska w zakresie błędnego przyjęcie przez orzekające Sądy kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu z art. 160 § 2 k.k., a nie jak oczekiwał z art. 160 § 3 k.k. Oznacza to, że kasacja ta pozostaje w istocie na granicy dopuszczalności. Kwestię przedawnienia, a ta przecież stanowi istotę postawionego zarzutu, można byłoby rozważać jedynie przy przyjęciu kwalifikacji z   art. 160 § 3 k.k. To jednak wiązałoby się z koniecznością kontrolowania w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych, związanych m.in. z zamiarem, co przecież – stosownie do art. 523 k.p.k. – jest w tym postępowaniu niedopuszczalne.
Niezasadny jest także zarzut podniesiony przez obrońcę skazanego T. S. . Wbrew twierdzeniom obrońcy, w sprawie nie doszło do obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez nienależytą obsadę Sądu Okręgowego w Szczecinie i obrazy
art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k.
w związku z rozpoznaniem sprawy w postępowaniu apelacyjnym w składzie jednego sędziego, pomimo że postępowanie przygotowawcze prowadzono w formie śledztwa, co winno skutkować rozpoznaniem apelacji w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 14fa ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego o przestępstwa zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w  takim samym składzie. Sąd orzeka na rozprawie apelacyjnej w składzie jednego sędziego również po upływie okresu o którym mowa w ust. 1, jeżeli przewód sądowy na tej rozprawie rozpoczęto przed upływem tego okresu. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w sprawie I KK 77/24, przepis art. 14fa ust. 1 ustawy COVID-19 ma charakter obligatoryjny i w okolicznościach zakreślonych jego hipotezą nie pozwala na przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej w składzie kolegialnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2024 r.). Przepis art. 14fa ustawy COVID-19 jest przepisem szczególnym wobec ogólnych przepisów określających skład sądu odwoławczego na rozprawie apelacyjnej – art. 29 § 1 k.p.k. Rozpoznanie więc omawianej sprawy przez Sąd Okręgowy w Szczecinie w składzie jednoosobowym nie naruszało, w związku z treścią art. 14fa ustawy COVID-19, art. 439 § 1 pkt 2 w związku z art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 449 § 2 k.p.k.
Odnosząc się do argumentów obrońcy podniesionych w pisemnej odpowiedzi na stanowisko prokuratora, Sąd Najwyższy w tym składzie w pełni podziela pogląd, iż „nie sposób automatycznie przyjmować, że wprowadzenie art. 14fa ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w analogiczny sposób rzutuje na sprawy karne, co art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy na sprawy cywilne, a zatem że art. 14fa omawianej ustawy w analogiczny sposób ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) co drugi z przywołanych przepisów” (zob. obszerne wywody zawarte w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2023 r., II KS 33/23, czy z dnia 7 marca 2024 r., IV KK 397/23).
Mając powyższe na uwadze, kasacje obrońców skazanych uznać należało za oczywiście bezzasadne i oddalić je na posiedzeniu w trybie przepisu art. 535 § 3 k.p.k.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI