III KK 473/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania za szkodę wynikłą z decyzji o internowaniu, wydanej wobec wnioskodawcy J. C. na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził kwotę 221.887,06 zł tytułem odszkodowania za utracone wynagrodzenie, wraz z odsetkami, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 361 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy represyjnej. Zarzut dotyczył niewłaściwego zastosowania przepisów poprzez odliczenie 22% wartości należnego odszkodowania, które obejmowało utracone zwaloryzowane wynagrodzenie, jako „kosztów utrzymania wnioskodawcy” w okresie ukrywania się przed zatrzymaniem. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że sposób ustalenia wysokości odszkodowania, który opiera się na kryterium oszczędności i pomniejsza utracone zarobki o koszty utrzymania, jest niesprawiedliwy. Sąd Najwyższy podkreślił, że odszkodowanie powinno odpowiadać wysokości doznanej szkody, rozumianej jako strata dochodów, bez umniejszania jej o hipotetyczne koszty utrzymania. Wskazał na potrzebę uwzględnienia wytycznych Sądu Najwyższego z przywołanych orzeczeń (IV KK 75/20 i II KK 295/19) i uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej odszkodowania ponad zasądzoną kwotę, przekazując sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odszkodowania za represje polityczne, w szczególności w zakresie sposobu ustalania jego wysokości i nieuwzględniania kosztów utrzymania represjonowanego.
Dotyczy specyficznej ustawy represyjnej z 1991 r. i sytuacji internowania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy koszty utrzymania osoby represjonowanej w okresie ukrywania się przed internowaniem mogą być odliczone od należnego jej odszkodowania za utracone zarobki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty utrzymania nie mogą być odliczone od należnego odszkodowania, ponieważ odszkodowanie ma na celu wyrównanie straty, a nie uwzględnienie oszczędności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odliczenie kosztów utrzymania od należnego odszkodowania jest niesprawiedliwe i narusza przepisy prawa materialnego. Odszkodowanie powinno odpowiadać wysokości doznanej szkody (straty dochodów), a nie uwzględniać hipotetycznych kosztów utrzymania czy potencjalnych oszczędności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (2)
Główne
ustawa represyjna art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Odszkodowanie powinno wyrównywać szkodę (utratę dochodów), a nie uwzględniać kosztów utrzymania represjonowanego.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zakresu odszkodowania, zastosowane w kontekście ustawy represyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego poprzez odliczenie kosztów utrzymania wnioskodawcy od należnego odszkodowania. • Odszkodowanie powinno wyrównywać szkodę (utratę dochodów), a nie uwzględniać oszczędności czy kosztów utrzymania.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego dotyczące możliwości odliczenia kosztów utrzymania od odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
zasady słuszności i sprawiedliwości społecznej • orzekanie odszkodowania w granicach tego, co osoba represjonowana utraciła, a nie tego czego w wyniku represji nie zaoszczędziła • sposób ustalenia wysokości odszkodowania, który opiera się na kryterium oszczędności, polegającym między innymi także, jak w niniejszej sprawie, na pomniejszeniu utraconych zarobków o koszty utrzymania działacza niepodległościowego w okresie ukrywania się przed internowaniem, jest niesprawiedliwy
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Paweł Wiliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowania za represje polityczne, w szczególności w zakresie sposobu ustalania jego wysokości i nieuwzględniania kosztów utrzymania represjonowanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy represyjnej z 1991 r. i sytuacji internowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odszkodowania za represje komunistyczne i porusza kwestie sprawiedliwości społecznej oraz interpretacji prawa w kontekście historycznym, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych historią.
“Czy koszty utrzymania można odliczyć od odszkodowania za internowanie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 23 006,02 PLN
odszkodowanie: 221 887,06 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.