III KK 472/18

Sąd Najwyższy2019-03-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.kasacjaSąd Najwyższypostępowanie karnenaruszenie prawa procesowegoocena dowodów

Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżycielki prywatnej jako oczywiście bezzasadną, obciążając ją kosztami postępowania kasacyjnego.

Sprawa dotyczyła oskarżenia L. J. o zniesławienie H. B. poprzez pisma skierowane do PINB i Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego, a Sąd Okręgowy uchylił wyrok w części dotyczącej jednego z czynów i przekazał do ponownego rozpoznania, w pozostałej części utrzymując wyrok w mocy. Pełnomocnik oskarżycielki prywatnej wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, uznając, że sądy niższych instancji nie dopuściły się rażących naruszeń prawa procesowego.

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej H. B. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który z kolei zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w T. L. J. był oskarżony o dwa czyny zniesławienia H. B. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego od obu zarzutów. Sąd Okręgowy uchylił wyrok w części dotyczącej drugiego zarzutu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części utrzymał wyrok w mocy. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w związku z art. 458 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał, że w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne kwestionowanie ustaleń faktycznych, a kontroli podlega jedynie sposób ich dokonania pod kątem rażących naruszeń prawa procesowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji nie dopuściły się takich naruszeń, a ocena dowodów i ustalenia faktyczne były prawidłowe. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację i obciążył oskarżycielkę prywatną kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja w tym zakresie jest oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do ponownej oceny dowodów i ustaleń faktycznych, a sądy niższych instancji nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola kasacyjna dotyczy sposobu dokonania ustaleń faktycznych, a nie samych ustaleń. Wskazał, że sądy niższych instancji nie naruszyły rażąco art. 433 § 2 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

oskarżony L. J.

Strony

NazwaTypRola
L. J.osoba_fizycznaoskarżony
H. B.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
D. O.osoba_fizycznaświadkowa (w kontekście zarzutu)
S. W.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
J. J.osoba_fizycznaświadkowa (w kontekście zarzutu)
H. E. B.osoba_fizycznaświadkowa

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. W postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne kwestionowanie ustaleń faktycznych. Sądy niższych instancji nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania. Naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. nie mogło mieć istotnego wpływu na treść orzeczenia. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił ustalenia Sądu Rejonowego co do zarzutu z pkt I aktu oskarżenia.

Odrzucone argumenty

Rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. przez nierozpoznanie zarzutu apelacji. Rażące naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. przez powierzchowne rozpoznanie zarzutu apelacji. Rażące naruszenie art. 7 k.p.k. w związku z art. 458 k.p.k. przez odmienną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne kwestionowanie zasadności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do dokonywania, po raz kolejny, oceny dowodów kontrolowane są nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania podnoszone w kasacji zarzuty muszą wskazywać na rażące naruszenie prawa jest bowiem logicznym niepodobieństwem, aby samodzielnie naruszenie unormowania art. 457 § 3 k.p.k. mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego wcześniej orzeczenia sądu odwoławczego

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad kontroli kasacyjnej w zakresie ustaleń faktycznych i naruszeń prawa procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy typowych zarzutów kasacyjnych związanych z naruszeniem prawa procesowego, bez szczególnych wątków faktycznych czy społecznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 472/18
POSTANOWIENIE
Dnia 26 marca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 26 marca 2019 r.,
sprawy
L. J.
oskarżonego z art. 212 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika
oskarżyciela prywatnego H. B.
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt V Ka
[…]
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w T.
z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt II K
[…]
oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, a kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża oskarżycielkę prywatną
UZASADNIENIE
L. J. został oskarżony o to, że:
1.
poprzez zawarte w piśmie z dnia 10 września 2015 r. stwierdzenie, skierowane i złożone w dniu 17 września 2015 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T., iż „stan budynku po byłej oborze jest wynikiem celowego działania H. B. w celu wyłudzenia odszkodowania z firmy ubezpieczeniowej”, pomówił H. B. o takie zachowanie, które może ją poniżyć w opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego dla sprawowania funkcji zarządcy nieruchomości, na której posadowiony jest przedmiotowy budynek po oborze, tj. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k.
2.
poprzez zawarte w piśmie z dnia 5 października 2015 r. stwierdzenie, skierowane do Sądu Rejonowego w T., iż „D. O. jest pracownikiem H. B. i to na jej polecenie fałszuje dokumentację”, pomówił H. B. o takie zachowanie, które może ją poniżyć w opinii publicznej oraz narazić na utratę zaufania potrzebnego dla sprawowania funkcji zarządcy nieruchomości, na której posadowiony jest przedmiotowy budynek po oborze, tj. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w T., wyrokiem z dnia 16 października 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K
[…]
:
1.
oskarżonego L. J. uniewinnił od popełnienia obu zarzucanych mu oskarżeniem czynów;
2.
zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata S. W. kwotę 929 zł i 88 gr. tytułem pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu przez obrońcę ustanowionego z urzędu, w tym 173 zł. i 88 gr. tytułem podatku od towarów i usług;
3.
na mocy art. 626 § 1 k.p.k., art. 632 pkt 1 k.p.k. kosztami procesu obciążył oskarżycielkę prywatną.
Pełnomocnicy oskarżycielki prywatnej H. B. złożyli apelacje od tego wyroku.
Po rozpoznaniu tych apelacji, Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 29 marca 2018 r., sygn. akt V Ka
[…]
, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w T. w ten sposób, że uchylił wyrok w części dotyczącej czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt. II aktu oskarżenia i w tej części sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w T. do ponownego rozpoznania, a koszty należne od oskarżycielki prywatnej ustalił w wysokości
1
/
2
, zaś w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Od wyżej wymienionego wyroku Sądu Okręgowego w G. kasację złożył pełnomocnik oskarżycielki prywatnej H. B..
Zarzucił
w niej:
1. rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nierozpoznaniu zarzutu apelacji oskarżycielki prywatnej, w części kwestionującej ustalenie faktyczne Sądu I instancji, że oskarżony bronił swoich interesów, w sytuacji gdy zniesławiające wypowiedzi pod adresem oskarżycielki prywatnej zawarł on w piśmie, które sporządził jako przedstawiciel strony, podczas gdy na wyłączenie odpowiedzialności karnej może liczyć jedynie osoba działająca w obronie własnych praw, w granicach potrzeb wynikających z zagrożenia własnego prawa i konieczności wykazania niebezpieczeństwa dla własnych praw ze strony postępowania innej osoby, co doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy wyroku uniewinniającego oskarżonego;
2. rażące naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. polegające na powierzchownym i nierzetelnym rozpoznaniu zarzutu apelacji oskarżycielki prywatnej, w części kwestionującej ustalenie faktyczne Sądu I instancji, że oskarżony był przekonany o prawdziwości kierowanych pod jej adresem zarzutów, nie wyjaśniając jak rzekoma troska o stan sprawowania zarządu nad nieruchomością mogła być rzeczywista w sytuacji świadomej rezygnacji z uprawnień do czynnego udziału w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w T. i ograniczenie swojej aktywności jedynie do złożenia wniosku o wyłączenie pracownika prowadzącego postępowanie administracyjne oraz pisma zawierającego zniesławiające oskarżycielkę prywatną treści, co doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy wyroku uniewinniającego oskarżonego;
3. rażące naruszenie
art.
7 k.p.k. w związku z
art.
458 k.p.k. polegające na dokonaniu w postępowaniu odwoławczym, bez powołania się na treść
art.
433 § 2 k.p.k. odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie:
a.
że oskarżycielka prywatna pełniła obowiązki kuratora J. J. pomimo tego, iż takie ustalenie odmienne od poczynionego przez Sąd Rejonowy w T., stoją w sprzeczności z bezspornymi w sprawie okolicznościami wskazywanymi zarówno przez oskarżonego, świadka J. J. oraz H. E. B., a także wynikającymi z dokumentów w postaci decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.;
b.
że oskarżycielka prywatna nie zadbała o zabezpieczenie i naprawę uszkodzonego budynku, jak również nie podejmowała działań aby ich stan przywrócić do stanu poprzedniego, przez co budynki w sposób znaczący niszczały, nie odnosząc się jednak zupełnie do ujawnionych dowodów w postaci opinii biegłego sądowego W. J. P. sporządzonej na potrzeby sprawy I Ns
[…]
Sądu Rejonowego w T., z której wynika właściwa przyczyna złego stanu technicznego cielętnika i obory, jak również do zeznań w charakterze świadka H. E. B. złożonych na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r., w którym wskazane zostały przyczyny dla których wobec budynków po uszkodzeniach spowodowanych huraganem w czerwcu 2012 r. nie były podejmowane inne niż zabezpieczające przed dostępem osób trzecich działania, a którym to dowodom nie odmówiono przymiotu wiarygodności;
co spowodowało, iż dokonane ustalenie faktyczne przez Sąd odwoławczy było niezgodne z zasadami prawidłowego rozumowania, a w konsekwencji nie mogły korzystać z ochrony wynikającej z zasady swobodnej oceny dowodów, gdyż ocena ta jawi się jako dowolna, nie dająca podstaw do przyjęcia korzystniejszych dla oskarżonego ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do podzielenia stanowiska Sądu I instancji o braku zawinienia oskarżonego i utrzymania w mocy wyroku uniewinniającego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Odnośnie zarzutu z pkt. 1 kasacji. To wskazać należy, iż w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne kwestionowanie zasadności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do dokonywania, po raz kolejny, oceny dowodów i w oparciu o tak przeprowadzoną własną ocenę, sprawdzać poprawność dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zdaniem sądu kasacyjnego jest jedynie rozważenie tego, czy orzekające sądy w obydwu instancjach dokonując ustaleń faktycznych, nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogło mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku, zatem kontroli podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania. Nie budzi też wątpliwości, że podnoszone w kasacji zarzuty muszą wskazywać na rażące naruszenie prawa,
do którego doszło w postępowaniu odwoławczym
, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego. Tymczasem w realiach sprawy, nie można zasadnie wywodzić, iż Sąd Okręgowy w G., w zakresie w którym nie podzielił zarzutów apelacji, rozpoznał sprawę z naruszeniem, i to rażącym, przepisu art. 433 § 2 k.p.k.
Co do zarzutu z pkt 2 Również i ten zarzut jest oczywiście bezzasadny. Jest bowiem logicznym niepodobieństwem, aby samodzielnie naruszenie unormowania art. 457 § 3 k.p.k. mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego wcześniej orzeczenia sądu odwoławczego. Przecież pisemne uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego sporządzane jest zawsze po wydaniu wyroku.
Również bezzasadny jest zarzut z pkt 3 kasacji. Poza sporem jest, iż Sąd Okręgowy w G., dokonał tylko z perspektywy zarzutów sformułowanych w obu apelacjach pełnomocników oskarżycielki prywatnej H. B., prawidłowości oceny ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy w T., co do zarzutu ujętego w pkt I aktu oskarżenia. Sąd Okręgowy w G., w pisemnym uzasadnieniu swojego wyroku (por. strony 6 – 8), przekonywująco wywiódł dlaczego uznał za trafne uniewinnienie przez Sąd Rejonowy w T. - L. J. od zarzutu z pkt I aktu oskarżenia. W żadnym wypadku nie można uznać, aby utrzymując w tym zakresie zaskarżony wyrok Sąd Okręgowy w G., naruszył rażąco, przepisy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w postanowieniu.
a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI