III KK 471/24

SN
III KK 471/24
POSTANOWIENIE
Dnia 3 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
M. M.
skazanego z art. 190a § 1 kk i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 3 grudnia 2024 r.,
‎
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
kasacji obrońcy skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. IX Ka 109/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach
z dnia 24 października 2022 r., sygn. IX K 1761/20,
p o s t a n o w i ł
1)
oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2)
obciążyć skazanego M.M. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia
24 października 2022 r., w sprawie IX K 1761/20, Sąd Rejonowy w Kielcach skazał M. M. za przestępstwa z
art. 190a §
1 k
.k., art. 189 § 1 k.k. i art. 191 § 1 k.k. Po orzeczeniu kar za poszczególne przestępstwa sąd orzekł karę łączną w wysokości roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności. Sąd orzekł również na podstawie art. 41a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 43 §
1 k
.k. środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania się do pokrzywdzonej K. W.  na odległość bliższą niż 50 (pięćdziesiąt) metr
ó
w na okres 10 (dziesię
ciu) lat
oraz na podstawie art. 46 § 1 kk zasądził od oskarżonego M. M. na rzecz pokrzywdzonej K. W.  kwotę 8.000 (osiem tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Sąd Okręgowy w Kielcach po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcę oskarżonego wyrokiem z dnia 13 grudnia 2023 r., w sprawie IX Ka 109/23, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasacj
ę od całego wyroku Sądu II instancji wni
ó
sł obrońca skazanego. Wyrokowi zarzucił rażące naruszenie przepis
ó
w prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia polegające na nieprawidłowym rozpoznaniu zarzut
ó
w apelacji dotyczących zarzut
ó
w naruszenia przez Sąd I instancji przepis
ó
w art. 170 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 k.p.k. oraz art. 374 k.p.k. oraz art. 378a k.p.k., co doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach.
W zwi
ązku z tymi zarzutami skarżący wni
ó
sł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach i przekazanie sprawy właściwemu sądowi celem ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasacj
ę prokurator wni
ó
sł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
We wniesionym przez pe
łnomocnika oskarżycielki posiłkowej piś
mie sformu
łowano stanowisko, zgodnie z kt
ó
rym kasacja jest oczywiście bezzasadna. Pełnomocnik nie sformułował wniosku o zasądzenie koszt
ó
w.
S
ąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna.
Zarzut w niej sformułowany nie spełnia wymogów które karna ustawa procesowa przewiduje dla – jedynie dopuszczalnych – podstaw kasacji. Nadto tak sam ten zarzut z uwagi na zaniechanie wskazania w nim jego podstawy prawnej, a także odnoszące się do niego uzasadnienie, jak też jego pozostała część nie uwzględniają ani samej funkcji kasacji jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jak też regulacji z art. 519 k.p.k. która określa przedmiot zaskarżenia kasacji. Skarżący najwyraźniej przeoczył, że wniesienie kasacji nie inicjuje kolejnej kontroli instancyjnej wyroku Sądu
meriti,
ani też stwarza Sądowi Najwyższemu możliwości jej ponowienia. Tymczasem w uzasadnieniu kasacji odnosi się (nieomal wyłącznie) do postępowania pierwszoinstancyjnego i podejmowanych w jego toku przez Sąd Rejonowy czynności procesowych.Tym samym autor kasacji w tych swoich rozważaniach pominął to, że jej przedmiotem  -
in concreto
– mógł być tylko prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postepowanie i to tego orzeczenia powinny dotyczyć zarzuty w niej podniesione. Można – co oczywiste – i w kasacji podnosić uchybienia którymi jest dotknięty wyrok Sądu i instancji, ale aby były one procesowo skuteczne należy jednocześnie zarzucić Sądowi odwoławczemu naruszenie – i to rażące oraz mające istotny wpływ nas treść zaskarżonego wyroku – określonych przepisów prawa, które doprowadziło do takiego efektu „przeniesienia uchybienia” do orzeczenia sądu odwoławczego mogącego być wyłącznie przedmiotem zaskarżenia kasacji. Tego jednak skarżący nie dopełnił, skoro owego przepisu nie wskazał, co więcej nawet w ogóle nie określił w zarzucie jego podstawy prawnej. Wadliwość ta ma pierwszorzędne znaczenie skoro Sąd Najwyższy – co do zasady – z mocy art. 536 k.p.k. rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Trzy przewidziane w tym przepisie wyjątki od tej reguły w niniejszej sprawie nie zaistniały co sprawia, że Sądowi Najwyższemu pozostało rozpoznanie owego zarzutu kasacji tylko w takiej formule prawnej i opisowej, w jakiej go sformułowano. A ta czyni ten zarzut oczywiście bezzasadny.
Niezależnie od powyższego
te same zarzuty, kt
ó
re obrońca powołał w kasacji jako jeden zarzut, zostały podniesione w apelacji. Podobnie jak to miało miejsce w apelacji, także i  w kasacji obrońca nie wskazał na konkretną
dat
ę rozprawy, kt
ó
rej dotyczył ten zarzut.Co więcej, obrońca apelacji w ogóle nie uzasadnił, poprzestając na sformułowaniu samych zarzutów. Takie powtórzenie w kasacji zarzutu z apelacji może być skuteczne, ale tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy w ogóle tego zarzutu nie rozpozna lub uczyni to w sposób tak dalece sprzeczny z wymogami wskazanymi w art. 433
§ 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., iż nie sposób jej nie uznać  za nierzetelną i li tylko pozorną. Tego rodzaju sytuacja w ocenianym przypadku nie zaistniała i to niezależnie od tego, że skarżący przecież nie zarzucił sądowi odwoławczemu rażącej obrazy wspomnianych przepisów regulujących zasady kontroli odwoławczej.
Sąd Okręgowy bowiem odniósł się do tych zarzutów prawidłowo wykazując ich bezzasadność (por. k. 653). Autor kasacji w ogóle do tych argumentów Sądu Okręgowego się nie odniósł, przedstawiając własną ocenę tych kwestii, ale tylko w kontekście odnoszącym się do Sądu I instancji i prowadzonego przez niego postępowania.
To wszystko skutkuje oceną o bezzasadności owego zarzutu kasacji.
Dodać
nale
ży, że zarzut ten także oceniany w kontekście merytorycznej słuszności, uwarunkowanej danymi realiami sprawy z którymi jest związany jest całkowicie chybiony. Skazany M. M. nie stawiał się na kolejne terminy rozprawy wyznaczone przez Sąd Rejonowy (k.216, 254, 282, 304,338,361,488, 522), nie stawił się na żaden z terminów rozprawy. Sąd dokonał sprawdzenia termin
ó
w rozpraw przed Sądem I instancji po to by ustalić którego z tych terminów dotyczy ów zarzut i stwierdził, że chodzi o rozprawę z dnia 24.11.2021 r., podczas kt
ó
rej Sąd I instancji skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 378a §
1 k
.p.k.
Z protoko
łu rozprawy z dnia 24.11.2021 r. (k. 283) wynika, że Sąd I instancji wydał postanowienie na podstawie art. 378a §
1 k
.p.k., w kt
ó
rym w zakresie szczeg
ó
lnie uzasadnionego wypadku podał, że korzysta z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia. Przemawiał za tym fakt, że stawili się wszyscy świadkowie, dotychczasowy przebieg postępowania oraz czas złożenia przez oskarżonego usprawiedliwienia jego nieobecności i wniosku o odroczenie rozprawy.
Obrońca pismem które nadał 8 grudnia 2021 r. wniósł o „ponowne przesłuchanie na kolejnym terminie rozprawy świadków wskazanych w akcie oskarżenia, a którzy zostali przesłuchani przed Sądem pod usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego” (k.300). Na kolejny termin rozprawy wyznaczony na dzień 7 lutego 2022 r. skazany, mimo prawidłowego zawiadomienia, także się nie stawił.
Wnioskuj
ąc o ponowne przesłuchanie świadk
ó
w przesłuchanych w czasie nieobecności skazanego obrońca nie podał wymaganych okolicznoś
ci
świadczących o naruszeniu gwarancji procesowych wskutek skorzystania przez sąd z art. 378a k.p.k. Nie uczynił tego tak w samym piśmie, jak i na rozprawie w dniu 7 lutego 2022, ograniczając się tylko do „podtrzymania wniosku o ponowne przesłuchanie świadków” (k.305). Nie wskazał, przykładowo, żadnej konkretnej okoliczności, kt
ó
ra nie została wyjaśniona w związku z przeprowadzeniem dowodu pod jego nieobecność. Dlatego decyzję sądu o odmowie ponownego przeprowadzenia tych dowod
ó
w podjętą na rozprawie w dniu 7 lutego 2021 r. (k. 305) uznać
nale
ży za trafną, tak jak i dokonaną w zakresie kwestionującą ją zarzutu apelacji obrońcy za prawidłową. Brak jest też jakichkolwiek powodów do tego aby kwestionować zasadność podejmowanych przez Sąd Rejonowy decyzji odnośnie składanych przez obrońcę skazanego wniosków dowodowych. Również i w tym zakresie nie sposób stwierdzić nierzetelności dokonanej przez Sąd odwoławczy kontroli instancyjnej.
Maj
ąc powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzeł jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
‎