III KK 465/25

Sąd Najwyższy2025-10-21
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaochrona zabytkówprawo karneSąd Najwyższyprawo procesowe karneprawo materialneprawo do obrony

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za przestępstwo dotyczące zabytków, uznając ją za oczywiście bezzasadną i obciążając skazanego kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 108 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną. Sąd wskazał, że zarzuty materialnoprawne powtarzały zarzuty apelacyjne i błędnie kwestionowały ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, który jedynie zmienił karę współoskarżonemu. Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym prawa do obrony, również został odrzucony, ponieważ ocena wyjaśnień skazanego przez sąd odwoławczy nie stanowi naruszenia tego prawa, a przyjęta linia obrony była niekonsekwentna. Skazany został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 października 2025 r. oddalił kasację obrońcy skazanego za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w związku z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Kasacja została uznana za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy odniósł się do trzech głównych zarzutów podniesionych w kasacji. Pierwsze dwa zarzuty, dotyczące naruszenia prawa materialnego, zostały uznane za powtórzenie zarzutów apelacyjnych. Sąd podkreślił, że zarzuty te powinny wskazywać na błąd w subsumpcji lub wykładni prawa i bazować na niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. W tej sprawie skarżący kwestionował ustalenia faktyczne, które zostały poczynione przez Sąd I instancji, a Sąd Okręgowy jedynie zmienił wymiar kary wobec współoskarżonego, nie czyniąc samodzielnych ustaleń faktycznych. Trzeci zarzut dotyczył rażącej obrazy przepisów postępowania, w tym prawa do obrony, poprzez nieuwzględnienie argumentu o usprawiedliwionym błędzie skazanego co do znamion czynu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ocena wyjaśnień skazanego przez sąd odwoławczy nie narusza prawa do obrony, a przyjęta przez skazanego linia obrony była niekonsekwentna i niezrozumiała. Sąd wskazał, że skazany miał prawo zmienić linię obrony, ale musiał liczyć się z tym, że może ona nie zostać uwzględniona. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 175 § 1 k.p.k., wskazując na ich błędne zastosowanie w kontekście niniejszej sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał kasację za bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego w kasacji musi bazować na niekwestionowanych ustaleniach faktycznych i wskazywać na błąd w subsumpcji lub wykładni prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty materialnoprawne w kasacji dotyczą błędów w zastosowaniu lub interpretacji prawa, a nie ustalania stanu faktycznego. W sytuacji, gdy sąd odwoławczy nie czynił samodzielnych ustaleń faktycznych, a jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, kwestionowanie ustaleń faktycznych w ramach zarzutu materialnoprawnego jest nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
D. B.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 278 § §1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa skazania za kradzież.

u.o.z.i.o.z. art. 108 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Podstawa skazania za czyn związany z zabytkami.

k.k. art. 11 § §2

Kodeks karny

Zasada kumulacji przepisów.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § §3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

k.p.k. art. 74 § §1

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada domniemania niewinności i inne zasady procesowe.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Prawo do obrony.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.k. art. 175 § §1

Kodeks postępowania karnego

Uprawnienia oskarżonego dotyczące wyjaśnień.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zarzuty materialnoprawne powtarzają zarzuty apelacyjne i błędnie kwestionują ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy nie czynił samodzielnych ustaleń faktycznych. Linia obrony skazanego była niekonsekwentna i niezrozumiała. Ocena wyjaśnień skazanego przez sąd nie narusza prawa do obrony. Zarzuty naruszenia przepisów procesowych (art. 4, 6, 7, 175 k.p.k.) są nieuzasadnione w kontekście sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym prawa do obrony. Argument o usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynu.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym zarzuty kasacji stanowią de facto powtórzenie zarzutów apelacyjnych nie dość, że konsekwentnie podważa się ustalenia faktyczne, to jeszcze nie dostrzega się, że zostały one poczynione przez Sąd I instancji nie można jednak traktować w kategorii naruszenia prawa do obrony przyjęta linia obrony skazanego była niekonsekwentna i niezrozumiała przyjęcie określonego stanowiska procesowego nie oznacza, że jest ono wyłączone spod oceny przez organy sądowe

Skład orzekający

Jerzy Grubba

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kasacji, w szczególności w zakresie zarzutów materialnoprawnych i procesowych, a także oceny linii obrony w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii procesowych w postępowaniu kasacyjnym, takich jak dopuszczalność zarzutów i prawo do obrony, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zarzutów i prawo do obrony.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III KK 465/25
POSTANOWIENIE
Dnia 21 października 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025r.
w sprawie
D. B.
skazanego za przestępstwo z art. 278§1 k.k. w zb. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 11§2 k.k.
z powodu kasacji obrońcy skazanego
wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 19 lutego 2025r., sygn. akt IV Ka 1764/24, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 25 czerwca 2024r., sygn. akt II K 666/23
postanowił:
1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną,
2.
obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie
jest bezzasadna w stopniu oczywistym.
Pierwsze dwa zarzuty kasacji stanowią
de facto
powtórzenie zarzutów apelacyjnych, a ich uzasadnienie nie pozwala na przyjęcie, że intencją skarżącego było w rzeczywistości wskazanie na uchybienia, których miał się dopuścić Sąd Odwoławczy. Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego, a takie podniesiono w pkt 1 i 2 kasacji, musi wskazywać na błąd w subsumpcji lub wykładni prawa. Zawsze zatem bazą dla niego są niekwestionowane ustalenia faktyczne. Tymczasem w sprawie nie dość, że konsekwentnie podważa się ustalenia faktyczne, to jeszcze nie dostrzega się, że zostały one poczynione przez Sąd I instancji, nie zaś Sąd II instancji. Orzeczenie tego drugiego sprowadza się bowiem do zmiany wymiaru kary w stosunku do współoskarżonego i utrzymaniu zaskarżonego wyroku w pozostałym zakresie. Tym samym uznać należy, że Sąd Okręgowy nie czynił żadnych odmiennych i samodzielnych ustaleń faktycznych, niż te poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W trzecim zarzucie kasacji wskazano na rażącą obrazę przepisów postępowania, tj. art. 74§1 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 6 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 175§1 k.p.k., poprzez wyprowadzenie niekorzystnych dla oskarżonego konsekwencji procesowych w postaci nieuwzględnienia zarzutów podnoszonych przez obrońcę a dotyczących działania oskarżonego w usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynów zabronionych z art. 278§1 k.k. i 108 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Choć zarzutu tego szerzej nie uzasadniono, można podejrzewać, że skarżącemu chodziło o wypowiedzi Sądu II instancji, w których stwierdził niewiarygodność obranej linii obrony dotyczącej działania skazanego w usprawiedliwionym błędzie co do znamion czynu zabronionego w oparciu m.in. o analizę wyjaśnień skazanego (str. 7 motywów pisemnych). Takiego działania Sądu nie można jednak traktować w kategorii naruszenia prawa do obrony. Wyjaśnienia skazanego, tak samo jak każdy inny dowód w sprawie, podlegają ocenie i weryfikacji. I choć skazany może też na każdym etapie postępowania obrać inną linię obrony, musi liczyć się z tym, że może się ona nie sprawdzić: może zostać uznana za spóźnioną lub sprzeczną z dotychczasowym stanowiskiem procesowym. W omawianej sytuacji rację ma Sąd, że przyjęta linia obrony skazanego była niekonsekwentna i niezrozumiała. Skazany na początku twierdził bowiem, że w ogóle nie było go na miejscu zdarzenia, a następnie zmienił wersję i przyznał, że był, ale działał będąc przekonanym, że R.W. posiadał zezwolenie na wycinkę drzew. Zgodne ze wskazaniami doświadczenia życiowego racjonalne byłoby jednak ujawnienie przez skazanego takiej informacji już na początku postępowania, aby ograniczyć swóją odpowiedzialność karną. Również argument o tym, że wersja skazanego nie znajduje potwierdzenia w wyjaśnieniach S. B. przekonuje.
Biorąc pod uwagę wszystko powyższe, nie sposób uznać, by Sąd przekroczył granice swobodnej oceny dowodów, czy też naruszył prawo skazanego do obrony. Skazany miał pełne prawo do złożenia wyjaśnień i zmiany linii obrony, co też uczynił. Przyjęcie określonego stanowiska procesowego nie oznacza, że jest ono wyłączone spod oceny przez organy sądowe w kontekście całokształtu materiału dowodowego i ujawnionych w toku postępowania okoliczności.
Jednocześnie trudno uznać, by Sąd Okręgowy mógł naruszyć w tej przestrzeni art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. czy też art. 175§1 k.p.k.
Art. 4 k.p.k. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż w tym przepisie sformułowano jedną z generalnych zasad rządzących procesem karnym, która to zasada znajduje następnie konkretyzację w części szczegółowej kodeksu. Zatem treścią zarzutu może stać się jedynie naruszenie tych konkretnych, szczegółowo wskazanych przepisów, nie zaś zasady generalnej. Zarzut naruszenia art. 7 k.p.k. podnoszony może być z kolei tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy czynił samodzielne ustalenia faktyczne, co w niniejszej sprawie nie miało to miejsca. Art. 175 k.p.k. formułuje natomiast uprawnienia oskarżonego do składania lub do odmowy składania wyjaśnień oraz do ustosunkowania się do przeprowadzanych w sprawie dowodów. Opisany w zarzucie z pkt 3 problem nie dotyka kwestii odebrania skazanemu tych uprawnień w toku niniejszego postępowania.
Konkludując należy więc uznać, że autor kasacji w żaden sposób nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia, tym bardziej zaś mającego  charakter rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
W tej sytuacji kasację należało ocenić jako bezzasadną w stopniu oczywistym.
Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę