IV KK 382/12

Sąd Najwyższy2013-02-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
pobiciewarunkowe umorzenieniekaralnośćkasacjaSąd Najwyższykodeks karnynaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu niższej instancji w części dotyczącej warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego D. J. z powodu niespełnienia przesłanki niekaralności.

Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść oskarżonego D. J., kwestionując warunkowe umorzenie postępowania przez Sąd Rejonowy. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., ponieważ oskarżony był już wcześniej karany za przestępstwo umyślne. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, wskazując, że brak wcześniejszej niekaralności za przestępstwo umyślne jest obiektywną przesłanką warunkowego umorzenia, a sąd niższej instancji nieprawidłowo zastosował tę instytucję.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego D. J. od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 10 lipca 2012 r., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego i R. O. za czyn z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. Kasacja dotyczyła części wyroku orzekającej warunkowe umorzenie wobec D. J., zarzucając rażące naruszenie art. 66 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie tej instytucji mimo wcześniejszej karalności oskarżonego za przestępstwo umyślne (wyrok Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II K …/11, za art. 280 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Podkreślono, że warunek niekaralności za przestępstwo umyślne jest obiektywny i nie zależy od wiedzy sądu orzekającego. Wskazano również, że oskarżony D. J. sam podał w postępowaniu przygotowawczym informację o swojej wcześniejszej karalności, co powinno było skłonić sąd do dokładniejszego wyjaśnienia tej kwestii. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej warunkowego umorzenia postępowania wobec D. J. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego nie może być zastosowane wobec sprawcy, który był już wcześniej karany za przestępstwo umyślne, gdyż jest to obiektywna przesłanka negatywna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że warunek niekaralności za przestępstwo umyślne jest obiektywny i musi być spełniony, aby można było zastosować instytucję warunkowego umorzenia postępowania. Brak tej przesłanki skutkuje wadliwością orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
D. J.osoba_fizycznaoskarżony
R. O.osoba_fizycznaoskarżony
Z. K.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyinna

Przepisy (14)

Główne

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Jedna z przesłanek umożliwiających zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego jest uprzednia niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne. Jest to obiektywny stan.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 158 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 57a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 72 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 7

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przesłanki niekaralności za przestępstwo umyślne przez oskarżonego D. J. przy warunkowym umorzeniu postępowania. Uprzednia karalność oskarżonego za przestępstwo umyślne (art. 280 § 1 k.k.) stanowi obiektywną przeszkodę do zastosowania art. 66 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

warunek wcześniejszej niekaralności za przestępstwo umyślne należy „do stanu obiektywnego”

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Wróbel

członek

Dorota Wróblewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymogu niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie rozważane jest warunkowe umorzenie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne sprawdzenie przeszłości karnej oskarżonego, nawet jeśli sam oskarżony podaje informacje, które mogą sugerować możliwość zastosowania łagodniejszej formy zakończenia postępowania.

Czy wcześniejsza kara pozbawienia wolności z zawieszeniem uniemożliwia warunkowe umorzenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KK 382/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel SSA del. do SN Dorota Wróblewska Protokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Mieczysława Tabora w sprawie D. J. oskarżonego z art. 158 § 1 kk w zw. z art. 57a § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 10 lipca 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego D. J. i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 24 maja 2012 r., wpłynął do Sądu Rejonowego w J. akt oskarżenia, w którym R. O. i D. J. zarzucono, że w dniu 4 marca 2012 r. w J., działając wspólnie i w porozumieniu, publicznie, z oczywiście błahego powodu, okazując przez to 2 lekceważenie porządku prawnego, poprzez uderzenie pięścią w twarz i butelką w głowę, dokonali pobicia Z. K., czym narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k., tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. (k. 42 – 43). Na posiedzeniu w dniu 30 maja 2012 r. (k. 50) Sąd Rejonowy skierował sprawę do postępowania mediacyjnego (k. 51), które zakończyło się podpisaniem ugody (k. 54). Na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2012 r. (k. 71) tenże Sąd Rejonowy wydanym w tym dniu wyrokiem, sygn. akt II K …/12: 1) na podstawie art. 66 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył wobec R. O. i D. J., oskarżonych o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. postępowanie karne na okres próby wynoszący po 2 lata, 2) na zasadzie art. 67 § 2 k.k. oddał obu oskarżonych w okresie próby pod dozór kuratora sądowego, 3) na mocy art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonych do informowania kuratora o przebiegu okresu próby, 4) na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 66 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonych do naprawienia szkody w sposób uzgodniony w ugodzie zawartej przed mediatorem w dniu 6 czerwca 2012 r. na rzecz pokrzywdzonego Z. K., 5) na zasadzie art. 629 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. oraz art. 7 ustawy o opłatach w sprawach karnych zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa wydatki w kwocie po 135 zł i obciążył ich opłatą w wysokości po 60 zł (k. 72). Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 18 lipca 2012 r. (k. 76). Od w/w wyroku kasację, w dniu 3 grudnia 2012 r., złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył to orzeczenie w części dotyczącej warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego D. J., na niekorzyść tego oskarżonego i zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko D. J. pomimo niespełnienia określonej w przywołanym przepisie przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, gdyż oskarżony był już wcześniej karany wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II K …/11, 3 za czyn z art. 280 § 1 k.k., wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego zasługuje na uwzględnienie. Rację ma skarżący, gdy podnosi, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego jest wadliwy, bowiem zapadł z rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego, wskazanym zarzucie kasacji. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k. jedną z przesłanek umożliwiających zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego jest uprzednia niekaralność sprawcy za przestępstwo umyślne. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż D. J. wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 20 lutego 2012 r. (prawomocnym od dnia 28 lutego 2012 r.), sygn. II K …/11, został skazany za czyn określony w art. 280 § 1 k.k., a więc za przestępstwo umyślne, na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby (k. 85). Trafnie zauważa Prokurator Generalny, że bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji okoliczność, iż sąd orzekający nie dysponował danymi o uprzedniej karalności oskarżonego (dane z k. 16 nie zawierały informacji o wyroku w sprawie II K …/11), albowiem warunek wcześniejszej niekaralności za przestępstwo umyślne należy „do stanu obiektywnego” (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2008 r., sygn. V KK 238/08, LEX Nr 457948 i z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. IV KK 461/06, LEX Nr 231929). Podnieść przy tym jednak należy, iż przesłuchany w postępowaniu przygotowawczym D. J. podał, że był skazany przez Sąd Rejonowy w lutym 2012 r. za przestępstwo rozboju na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby (k. 19). Informacja ta powinna była skutkować dokładnym wyjaśnieniem kwestii ewentualnej uprzedniej karalności oskarżonego. Wskazane powyżej uchybienie Sądu Rejonowego miało istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż doprowadziło do warunkowego umorzenia postępowania karnego wobec oskarżonego D. J., pomimo braku ku temu ustawowych przesłanek. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy z mocy art. 537 § 2 k.p.k. orzekł jak w wyroku. 4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI