Orzeczenie · 2014-05-06

III KK 462/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-05-06
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
ne bis in idempowaga rzeczy osądzonejzbieg realnyzamiarczynkodeks karnypostępowanie karnekasacja

Sąd Najwyższy rozpatrywał kasację obrońcy skazanego A. M. od wyroku Sądu Okręgowego w G., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. skazujący A. M. za czyn z art. 191 § 1 k.k. (zmuszanie do określonego działania poprzez przemoc) oraz za czyny z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. (znęcanie się i spowodowanie obrażeń ciała). Głównym zarzutem w kasacji było naruszenie zasady ne bis in idem (powagi rzeczy osądzonej), ponieważ obrońca twierdził, że czyn z art. 191 § 1 k.k. był już częścią wcześniej prawomocnie osądzonego przestępstwa znęcania. Sąd Najwyższy, analizując zagadnienie tożsamości czynu, podkreślił, że kluczowe znaczenie ma odmienność zamiarów sprawcy. W tej sprawie, mimo że czyn z art. 191 § 1 k.k. (wymuszenie podpisania deklaracji podatkowej) miał miejsce w okresie popełniania przestępstwa znęcania, Sąd Najwyższy uznał, że odmienny cel sprawcy (uzyskanie podpisu vs. zadanie cierpień fizycznych lub psychicznych) pozwala na odrębne traktowanie tych czynów. Sąd odwołał się do orzecznictwa i doktryny, wskazując, że przestępstwo znęcania jest przestępstwem kierunkowym, wymagającym zamiaru zadania cierpień. Ponieważ czyn z art. 191 § 1 k.k. miał inny cel, nie stanowił on części składowej przestępstwa znęcania w rozumieniu zasady ne bis in idem. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną, zasądzając od skazanego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście odmiennych zamiarów sprawcy przy popełnianiu przestępstw w tym samym okresie.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kluczowe jest ustalenie odmienności zamiarów sprawcy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy popełnienie czynu z art. 191 § 1 k.k. (zmuszanie) w okresie popełniania przestępstwa znęcania (art. 207 § 1 k.k.) narusza zasadę ne bis in idem, jeśli czyny te miały różne zamiary sprawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie narusza zasady ne bis in idem, jeśli czyny te miały różne zamiary sprawcy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że odmienność zamiarów sprawcy (wymuszenie podpisania deklaracji podatkowej vs. zadanie cierpień fizycznych lub psychicznych) pozwala na odrębne traktowanie czynów, nawet jeśli zostały popełnione w tym samym okresie. Przestępstwo znęcania jest przestępstwem kierunkowym, wymagającym zamiaru zadania cierpień, a czyn z art. 191 § 1 k.k. miał inny cel, przez co nie stanowił części składowej przestępstwa znęcania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala kasację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznaskazany
D. M.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 191 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zarzut naruszenia zasady ne bis in idem jako bezwzględna przyczyna uchylenia wyroku.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmienność zamiarów sprawcy pozwala na odrębne osądzenie czynów popełnionych w tym samym okresie. • Przestępstwo znęcania jest przestępstwem kierunkowym, wymagającym zamiaru zadania cierpień. • Czyn z art. 191 § 1 k.k. miał inny cel niż zadanie cierpień, przez co nie stanowił części składowej przestępstwa znęcania.

Odrzucone argumenty

Czyn z art. 191 § 1 k.k. był częścią czynu z art. 207 § 1 k.k. i jego osądzenie narusza zasadę ne bis in idem.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, że jej bezzasadność jawi się jako oczywista • nie budzi wątpliwości, tj. gdy opis czynu przypisanego wyrokiem skazującym jest taki sam lub bardzo zbliżony do opisu czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku, który wcześniej stał się prawomocny • opis przypisanego mu czynu znacząco różni się od opisu czynu zawartego we wcześniej wydanym wyroku • podniesione przez skarżącego zagadnienie sytuuje się raczej w kręgu ocen prawnych • nie myli się Sąd Okręgowy, gdy argumentuje, iż odmienność zamiarów sprawcy sprzeciwia się przyjęciu, że będące przedmiotem rozpoznania jego zachowanie wobec pokrzywdzonej jest fragmentem przestępstwa znęcania • nie jest wykluczone popełnienie w tym samym czasie przez sprawcę przestępstwa znęcania, polegającego m.in. na stosowaniu przemocy wobec osoby pokrzywdzonej oraz popełnienie na szkodę tej samej osoby innego przestępstwa znamiennego użyciem przemocy • prawo sztucznie „rozkawałkowuje” na dwa lub więcej stanów faktycznych to, co w odczuciu społecznym stanowi jedno zachowanie sprawcy

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący-sprawozdawca

Rafał Malarski

członek

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście odmiennych zamiarów sprawcy przy popełnianiu przestępstw w tym samym okresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie kluczowe jest ustalenie odmienności zamiarów sprawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii prawnej zasady ne bis in idem i jej zastosowania w praktyce, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym.

Czy dwa przestępstwa popełnione w tym samym czasie to zawsze jedno? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasadę ne bis in idem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst