III KK 460/24

Sąd Najwyższy2025-03-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwakonstytucyjnośćpraworządnośćskład sądu

Sąd Najwyższy wyłączył sędziów od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na ich powołanie w następstwie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r., zgodnie z uchwałą połączonych izb SN.

Skazany D.M. złożył wniosek o wyłączenie sędziów SN A.R., A.B. i M.B. od udziału w sprawie rozpoznania jego kasacji. Jako podstawę wniosku wskazał okoliczności związane z powołaniem tych sędziów w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA 1-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.

Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego A.R., A.B. i M.B. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D.M. został złożony w związku z rozpoznaniem kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2023 r. (sygn. akt II AKa 230/23), który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II K 63/22). Skazany uzasadnił wniosek powołując się na okoliczności związane z powołaniem wskazanych sędziów w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, która została ukształtowana ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 6 marca 2025 r., uznał go za zasadny. Podstawą rozstrzygnięcia była uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA 1-4110-1/20). Zgodnie z tą uchwałą, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego. W konsekwencji, postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanych sędziów byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza, co uniemożliwia dopuszczenie do takiej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA 1-4110-1/20), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi również wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Taka sytuacja stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziów

Strona wygrywająca

skazany D.M.

Strony

NazwaTypRola
D.M.osoba_fizycznaskazany
obrońca D.M.inneobrońca
A.R.innesędzia SN
A.B.innesędzia SN
M.B.innesędzia SN

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powołanie sędziów SN na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

A.R.

sędzia

A.B.

sędzia

M.B.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego powołanych po zmianach w KRS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziów SN na podstawie przepisów wprowadzonych ustawą z 2017 r. i uchwały połączonych izb SN z 2020 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a konkretnie statusu sędziów powołanych w nowym trybie. Jest to temat budzący duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziów. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 460/24
POSTANOWIENIE
Dnia 6 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie wniosku skazanego
D.M.
o wyłączenie sędziów SN A.R., A.B. i M.B. od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2023r. o sygn. akt II AKa 230/23
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 6 marca 2025r.
na podstawie art. 41 §1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego A.R., A.B. i M.B. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D.M., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 460/24.
UZASADNIENIE
W dniu 17 września 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy D.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2023r. w sprawie o sygn. akt II AKa 230/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 63/22.
Następnie, po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, skazany złożył wniosek o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie sędziów Sądu Najwyższego A.R., A.B. i M.B.
Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Złożony przez skazanego wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym Sędziów SN A.R., A.B. i M.B. jest zasadny.
Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA 1-4110-1/20
„nienależyta obsada sądu
w
rozumieniu art. 439§1 pkt
2
k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)".
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK2021, z. 10, poz. 41).
Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie za zasadny złożony przez skazanego wniosek, gdyż postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanych Sędziów byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI