III KK 459/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Rejonowego w R. od wyroku Sądu Okręgowego w L., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w R. w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego P. K. od popełnienia czynu z 12 sierpnia 2015 r. (fałszywe zeznania i fałszywe oskarżenie) i warunkowo umorzył postępowanie karne w pozostałym zakresie. Kasacja dotyczyła części uniewinniającej, a zarzutem było rażące naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych poprzez błędną wykładnię i uznanie przesłuchania P. K. w charakterze świadka przez funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej za dokonane bez umocowania prawnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że czynność przesłuchania świadka P. K. przez podoficera Żandarmerii Wojskowej była prawnie dopuszczalna, znajdując oparcie w przepisach k.p.k. (art. 311 § 2, art. 312 pkt 1) oraz w art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o Żandarmerii Wojskowej, który stanowi, że Żandarmeria Wojskowa jest właściwa wobec osób niebędących żołnierzami, jeżeli współdziałają m.in. z żołnierzami w popełnieniu czynu zabronionego. W związku z tym, że sprawa dotyczyła udzielenia przez osobę cywilną żołnierzowi amfetaminy, przesłuchanie świadka P. K. leżało w kompetencji Żandarmerii Wojskowej. Sąd Najwyższy podkreślił również, że nawet gdyby art. 233 § 2 k.k. stał na przeszkodzie przypisaniu występku fałszywych zeznań, to sąd odwoławczy nie mógł pominąć kwalifikacji z art. 234 k.k. (fałszywe oskarżenie), który nie wymaga, aby zostało złożone bezpośrednio przed organem właściwym do ścigania. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części uniewinniającej i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja właściwości Żandarmerii Wojskowej w kontekście prowadzenia postępowań dotyczących współdziałania cywilów z żołnierzami, a także zasady kwalifikacji prawnej czynu po wyeliminowaniu części przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Żandarmerią Wojskową i jej kompetencjami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przesłuchanie świadka przez funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej, w sytuacji gdy śledztwo zostało powierzone tej jednostce, jest czynnością procesową prawnie dopuszczalną, nawet jeśli późniejsza zmiana zarządzenia prokuratora wskazuje na niewłaściwość Żandarmerii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przesłuchanie świadka przez funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej było prawnie dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czynność przesłuchania świadka przez podoficera Żandarmerii Wojskowej była prawnie dopuszczalna na mocy art. 311 § 2 k.p.k., art. 312 pkt 1 k.p.k. oraz art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o Żandarmerii Wojskowej, który przewiduje właściwość ŻW wobec osób niebędących żołnierzami, gdy współdziałają z żołnierzami w popełnieniu czynu zabronionego. W tej sprawie dotyczyło to udzielenia żołnierzowi amfetaminy przez osobę cywilną.
Jakie są konsekwencje prawne dla kwalifikacji czynu, gdy jeden z przepisów wchodzących w skład kumulatywnej kwalifikacji prawnej zostaje wyeliminowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Eliminacja jednego z przepisów oznacza konieczność usunięcia z opisu czynu zachowań charakteryzujących to przestępstwo, ale nie może prowadzić do uniewinnienia, a jedynie do przypisania czynu odzwierciedlającego znamiona pozostałego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że skutkiem wyeliminowania jednego z przepisów z kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu nie może być uniewinnienie, lecz przypisanie sprawcy czynu odzwierciedlającego znamiona pozostałego przepisu ustawy karnej.
Czy fałszywe oskarżenie złożone organowi ogólnie właściwemu do ścigania przestępstw, a nie bezpośrednio organowi właściwemu w konkretnej sprawie, wypełnia znamiona art. 234 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wystarczające jest, aby zawiadomienie było skierowane do organu ogólnie właściwego do ścigania przestępstw lub do orzekania w sprawach o przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 234 k.k. nie wymaga, aby fałszywe oskarżenie zostało złożone bezpośrednio przed organem właściwym do ścigania lub orzekania w konkretnej sprawie; wystarczy skierowanie go do organu ogólnie właściwego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżony w innej sprawie |
| Prokurator Rejonowy w R. | organ_państwowy | skarżący (kasacja) |
| Prokurator Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | strona w postępowaniu kasacyjnym |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 311 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający uprawnienia Policji, które przysługują także Żandarmerii Wojskowej w zakresie jej właściwości.
k.p.k. art. 312 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający uprawnienia Policji, które przysługują także Żandarmerii Wojskowej w zakresie jej właściwości.
u.ŻW. art. 3 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych
Żandarmeria Wojskowa jest właściwa wobec osób niebędących żołnierzami, jeżeli współdziałają m.in. z żołnierzami pełniącymi czynną służbę wojskową w popełnieniu czynu zabronionego przez ustawę pod groźbą kary.
k.k. art. 233 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący fałszywych zeznań.
k.k. art. 234
Kodeks karny
Przepis dotyczący fałszywego oskarżenia.
Pomocnicze
k.k. art. 233 § § 2
Kodeks karny
Wskazany jako potencjalnie ograniczający możliwość przypisania występku fałszywych zeznań w tej konkretnej sytuacji, ale nie wyłączający odpowiedzialności z art. 234 k.k.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wydania orzeczenia kasatoryjnego.
k.p.k. art. 442 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Nakaz stosowania się do wskazań instancji kasacyjnej w ponownym postępowaniu.
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przesłuchanie świadka przez funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej było prawnie dopuszczalne na mocy przepisów k.p.k. i ustawy o Żandarmerii Wojskowej. • Fałszywe oskarżenie złożone organowi ogólnie właściwemu do ścigania przestępstw wypełnia znamiona art. 234 k.k. • Eliminacja jednego z przepisów z kwalifikacji prawnej czynu nie prowadzi do uniewinnienia, lecz do przypisania czynu na podstawie pozostałych przepisów.
Odrzucone argumenty
Argument sądu odwoławczego o dokonaniu przesłuchania przez funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej poza granicami uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
czynność polegająca na przesłuchaniu przez podoficera ŻW w roli świadka P. K. była prawnie dopuszczalna • nie tylko znajdowała oparcie w dyspozycji art. 311 § 2 k.p.k. i art. 312 pkt 1 k.p.k. (...), ale przede wszystkim (...) w unormowaniu zawartym w art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych • le non distinguente – aby zawiadomienie skierowane było do organu ogólnie właściwego do ścigania przestępstw lub do orzekania w sprawach o przestępstwa • skutkiem takiego zabiegu – co oczywiste – nie może być jednak uniewinnienie, ale przypisanie sprawcy czynu odzwierciedlającego znamiona pozostawionego w kwalifikacji prawnej przepisu ustawy karnej.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Rafał Malarski
sprawozdawca
Piotr Mirek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja właściwości Żandarmerii Wojskowej w kontekście prowadzenia postępowań dotyczących współdziałania cywilów z żołnierzami, a także zasady kwalifikacji prawnej czynu po wyeliminowaniu części przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Żandarmerią Wojskową i jej kompetencjami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ciekawej kwestii proceduralnej związanej z kompetencjami Żandarmerii Wojskowej i prawidłowością czynności procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy Żandarmeria Wojskowa mogła przesłuchać świadka? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię procesową.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.