III KK 453/19

Sąd Najwyższy2020-02-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i przeciwko prywatności, przestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
nękaniestalkingzniszczenie mieniaśrodki karnezakaz kontaktowaniakasacjaSąd Najwyższyprawo karnewyrok nakazowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w części dotyczącej zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną z powodu braku określenia jego okresu obowiązywania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B. w sprawie M. P., skazanego za nękanie i zniszczenie mienia. Kasacja dotyczyła orzeczonego środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną, który został orzeczony bez wskazania okresu jego obowiązywania. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok w tej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść M. P., skazanego wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w B. za popełnienie przestępstw z art. 288 § 1 k.k. (zniszczenie mienia) i art. 190a § 1 k.k. (nękanie). Wyrok nakazowy, który uprawomocnił się z powodu braku sprzeciwu, orzekał kary ograniczenia wolności oraz zobowiązywał do naprawienia szkody i zakazywał kontaktowania się z pokrzywdzoną M. N. Ł. na podstawie art. 41a § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu zakazu kontaktowania się bez wskazania jego okresu, podczas gdy przepisy (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.) przewidują okres od 1 roku do 15 lat. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście zasadny, stwierdzając, że brak określenia okresu obowiązywania zakazu jest rażącym błędem, który uniemożliwia stosowanie tego środka karnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz kontaktowania się z określoną osobą musi mieć wskazany okres obowiązywania, zgodny z art. 43 § 1 k.k. (od 1 roku do 15 lat).

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy orzekając zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną nie wskazał okresu jego obowiązywania, co stanowi rażące naruszenie przepisów art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., które przewidują maksymalny okres 15 lat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej środka karnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

M. P. (w zakresie środka karnego)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaoskarżony/skazany
M. N. Ł.osoba_fizycznapokrzywdzona
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 288 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 41a § § 1

Kodeks karny

Przepis regulujący orzekanie zakazu kontaktowania się.

k.k. art. 43 § § 1

Kodeks karny

Określa okres, na jaki może być orzeczony zakaz kontaktowania się (od 1 roku do 15 lat).

Pomocnicze

k.k. art. 39 § pkt 2b

Kodeks karny

Wymienia zakaz kontaktowania się jako środek karny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie zakazu kontaktowania się bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k.).

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu oczywistym rażący błąd zasadniczy charakter uchybienia

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Michał Laskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność precyzyjnego określania okresu obowiązywania środków karnych, w szczególności zakazu kontaktowania się."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii formalnych związanych z orzekaniem środków karnych w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w prawie karnym dotyczącą prawidłowego orzekania środków karnych, co jest istotne dla praktyków.

Brak okresu obowiązywania zakazu kontaktów? Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KK 453/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
Protokolant Marta Brylińska
w sprawie
M. P.
‎
skazanego z art. 288 § 1 k.k. i art. 190a § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 19 lutego 2020 r.,
‎
kasacji na korzyść
wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym (pkt V) i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
M. P. został oskarżony o to, że:
1. w okresie od 1 października 2017 r. do 3 listopada 2017 r. w B., uporczywie nękał M. N. Ł., wysyłając do niej liczne wiadomości tekstowe SMS, jak również wielokrotnie nawiązywał połączenia i rozmowy telefoniczne, czym wzbudził w niej uzasadnione poczucie zagrożenia oraz istotnie naruszył jej prywatność – tj. o czyn określony w art. 190a § 1 k.k.;
2. w nocy 5 listopada 2017 r. przy ulicy E. w B. dokonał zniszczenia mienia poprzez wybicie szyby w oknie mieszkania, skutkiem czego M. N. Ł. poniosła szkodę w wysokości 550 zł – tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w B., wyrokiem nakazowym z dnia 16 marca 2018 r., uznał M. P. za winnego zarzucanych mu czynów, za przestępstwo z art. 190a§ 1 k.k. wymierzając mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, zaś za przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Połączywszy orzeczone kary jednostkowe, Sąd wymierzył M. P. karę łączną 11 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. Ponadto, zobowiązał oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej M. N. Ł. kwoty 550 zł i, na podstawie art. 41a § 1 k.k., orzekł wobec M. P. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną M. N. Ł.. Ponieważ od wyroku nakazowego nie wniesiono sprzeciwu, wyrok ten uprawomocnił się.
Minister Sprawiedliwosci – Prokurator Generalny 14 sierpnia 2019 r. wniósł kasację na korzyść M. P. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w B., wydanego w sprawie sygn. akt II K (…), zaskarżając go w zakresie orzeczenia o środku karnym, wymienionym w art. 41a § 1 k.k. – tj. zakazie kontaktowania się z określonymi osobami.
Sformułował zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., polegającego na orzeczeniu względem M. P. środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną M. N. Ł. bez wskazania, na jaki okres ten zakaz orzeczono, w sytuacji, gdy przepis art. 43 § 1 k.k. przewiduje możliwość jego orzeczenia na okres od 1 roku do 15 lat.
Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w stopniu oczywistym.
Sąd Rejonowy w B. orzekając w przedmiocie środka karnego, wbrew treści 43 § 1 k.k. w zw. z art. 39 pkt 2b k.k., nie wskazał okresu obowiązywania zakazu kontaktowania się M. P. z pokrzywdzoną N. Ł.. Z treści wyroku nakazowego można wnioskować, że zakaz ten ma charakter bezterminowy, co jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami – ponieważ środek ów orzeka się maksymalnie na okres piętnastu lat.
Z uwagi na ten rażący błąd, konieczna jest korekta zaskarżonego orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia o czasie stosowania środka karnego, której to, z uwagi na zasadniczy charakter uchybienia, nie można dokonać inaczej niż tylko w drodze skasowania dotkniętego wadą wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI