Orzeczenie · 2024-12-18

III KK 452/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-12-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
znęcanieprzemoc domowaart. 207 k.k.art. 157 k.k.dozór kuratorakasacjaSąd Najwyższyprawo karne

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego R.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach, uchylił orzeczenie o oddaniu skazanego pod dozór kuratora. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnym poglądzie sądu okręgowego, że śmierć pokrzywdzonej w toku postępowania międzyinstancyjnego zdezaktualizowała celowość oddania skazanego pod dozór. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że zgodnie z art. 73 § 2 k.k., dozór kuratora jest obowiązkowy m.in. wobec sprawcy przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym dla oceny aktualizacji tej przesłanki istotny jest stan występujący w czasie popełnienia przestępstwa, a nie w momencie wyrokowania. Argumentowano, że taka wykładnia jest zgodna z celem przepisu, potrzebą przeciwdziałania instrumentalnemu zachowaniu sprawcy oraz potrzebą kontrolowania jego funkcjonowania w otoczeniu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej uchylenia orzeczenia o dozorze kuratora, przywracając tym samym orzeczenie Sądu Rejonowego w tym zakresie. Wydatkami postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku dozoru kuratora w przypadku warunkowego zawieszenia kary, zwłaszcza w kontekście śmierci pokrzywdzonej lub zmiany stanu faktycznego po popełnieniu przestępstwa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przestępstwem z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej i warunkowym zawieszeniem kary.

Zagadnienia prawne (1)

Czy śmierć pokrzywdzonej w toku postępowania międzyinstancyjnego dezaktualizuje celowość oddania skazanego pod dozór kuratora w przypadku warunkowego zawieszenia kary, gdy przestępstwo popełniono z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć pokrzywdzonej nie dezaktualizuje celowości oddania skazanego pod dozór kuratora. Dla oceny tej kwestii istotny jest stan występujący w czasie popełnienia przestępstwa, a nie w momencie wyrokowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 73 § 2 k.k. oraz swoje wcześniejsze orzecznictwo, wskazał, że obowiązek dozoru kuratora w przypadku warunkowego zawieszenia kary, gdy przestępstwo popełniono z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, zależy od stanu z chwili popełnienia czynu. Podkreślono potrzebę przeciwdziałania instrumentalnemu zachowaniu sprawcy i celowość kontrolowania jego funkcjonowania w otoczeniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie części wyroku
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
R.K.osoba_fizycznaskazany
H.K.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 207 § 1a

Kodeks karny

Przestępstwo znęcania się fizycznego i psychicznego nad osobą nieporadną ze względu na wiek lub stan psychiczny.

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

Przestępstwo spowodowania naruszenia czynności narządów ciała na okres nie przekraczający 7 dni.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada absorpcji przy zbiegu przepisów, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona więcej niż jednego typu przestępstwa.

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

Określenie kary na podstawie przepisu przewidującego najsurowszą karę.

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 70 § 2

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowo zawieszonej karze pozbawienia wolności.

k.k. art. 72 § 1 pkt 5

Kodeks karny

Obowiązek powstrzymania się od nadużywania alkoholu jako środek oddziaływania wychowawczego.

k.k. art. 72 § 1 pkt 6b

Kodeks karny

Obowiązek uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych.

k.k. art. 73 § 2

Kodeks karny

Obowiązkowy dozór kuratora w przypadku warunkowego zawieszenia kary, m.in. wobec sprawcy przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w sytuacji oczywistej zasadności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek dozoru kuratora w przypadku warunkowego zawieszenia kary, gdy przestępstwo popełniono z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, zależy od stanu z chwili popełnienia czynu, a nie z chwili wyrokowania. • Śmierć pokrzywdzonej nie dezaktualizuje celowości oddania skazanego pod dozór kuratora. • Wykładnia art. 73 § 2 k.k. powinna uwzględniać potrzebę przeciwdziałania instrumentalnemu zachowaniu sprawcy i celowość kontrolowania jego funkcjonowania w otoczeniu.

Godne uwagi sformułowania

dla oceny w tym zakresie istotny był stan w czasie popełnienia przestępstwa a nie wyrokowania • dozór stosowany w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary jest obowiązkowy [...] wobec sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej • dla oceny jej zaktualizowania się na gruncie konkretnej sprawy istotny jest stan występujący w czasie popełnienia przestępstwa, a nie w momencie wyrokowania

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Puszkarski

członek

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku dozoru kuratora w przypadku warunkowego zawieszenia kary, zwłaszcza w kontekście śmierci pokrzywdzonej lub zmiany stanu faktycznego po popełnieniu przestępstwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przestępstwem z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej i warunkowym zawieszeniem kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy dotyczące środków probacyjnych, nawet w obliczu śmierci pokrzywdzonej, co może być ciekawe dla prawników procesowych i karnistów.

Czy śmierć ofiary chroni sprawcę przed dozorem kuratora? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst