III KK 452/13

Sąd Najwyższy2014-04-29
SNKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczenienieujawnienie sprawcystraż miejskakompetencjekasacjaSąd Najwyższyprawo procesowe

Sąd Najwyższy uchylił wyrok nakazowy Sądu Rejonowego, umarzając postępowanie z powodu wniesienia wniosku o ukaranie przez nieuprawniony organ (Straż Miejską).

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, którym W. P. został ukarany grzywną za niewskazanie komu powierzył pojazd. Rzecznik argumentował, że Straż Miejska była nieuprawniona do wniesienia wniosku o ukaranie. Sąd Najwyższy przychylił się do tej argumentacji, uchylając zaskarżony wyrok i umarzając postępowanie z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W., który skazał W. P. na karę grzywny za wykroczenie polegające na niewskazaniu komu powierzył swój pojazd do kierowania lub używania. Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł w kasacji zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, wskazując na brak legitymacji Straży Miejskiej do wniesienia wniosku o ukaranie. Sąd Najwyższy uznał argumentację Rzecznika za zasadną. Stwierdził, że Straż Miejska w W. wykroczyła poza zakres swoich uprawnień ustawowych, wnosząc wniosek o ukaranie za czyn z art. 96 § 3 k.w. Zgodnie z art. 17 k.p.w., straż gminna (miejska) może wnieść wniosek o ukaranie tylko wtedy, gdy w zakresie swojego działania ujawniła wykroczenie. Kompetencje straży miejskich w obszarze ruchu drogowego, określone w art. 129b Prawa o ruchu drogowym, nie obejmowały uprawnienia do kierowania wniosków o ukaranie za czyn z art. 96 § 3 k.w. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek pochodził od nieuprawnionego oskarżyciela, co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.). Na tej podstawie Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. umorzył postępowanie, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Straż Miejska nie jest uprawniona do wniesienia wniosku o ukaranie za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w., ponieważ jej kompetencje w tym zakresie nie zostały poszerzone przez przepisy Prawa o ruchu drogowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 17 § 3 k.p.w. przyznaje straży gminnej uprawnienie do wniesienia wniosku o ukaranie tylko wtedy, gdy w zakresie swojego działania ujawniła wykroczenie. Kompetencje straży miejskich w obszarze ruchu drogowego, określone w art. 129b Prawa o ruchu drogowym, nie obejmują uprawnienia do kierowania wniosków o ukaranie za czyn z art. 96 § 3 k.w.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

obwiniony (W. P.)

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 96 § § 3

Kodeks wykroczeń

Dotyczy wykroczenia polegającego na nieujawnieniu komu powierzono pojazd.

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Umorzenie postępowania w wypadku, gdy wniesienie przez organ ochrony prawnej lub przez inny organ państwowy albo przez Policję wniosku o ukaranie było niedopuszczalne z przyczyn prawem przewidzianych.

k.p.w. art. 17 § § 3

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa uprawnienia straży gminnych (miejskich) do wnoszenia wniosków o ukaranie.

k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Bezwzględna przyczyna odwoławcza: wniesienie przez organ ochrony prawnej lub przez inny organ państwowy albo przez Policję wniosku o ukaranie było niedopuszczalne z przyczyn prawem przewidzianych.

Pomocnicze

k.w. art. 24 § § 1 i 3

Kodeks wykroczeń

Ustawa – Prawo o ruchu drogowym art. 129 b

Określa kompetencje straży gminnych (miejskich) w obszarze ruchu drogowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Straż Miejska w W. była nieuprawniona do wniesienia wniosku o ukaranie za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. Wniesienie wniosku przez nieuprawniony organ stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

Straż Miejska w W. wykroczyła poza zakres swoich uprawnień ustawowych. wydany w sprawie wyrok zapadł w sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela wniosek pochodził od nieuprawnionego oskarżyciela

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Jerzy Steckiewicz

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kompetencji straży miejskich w zakresie wnoszenia wniosków o ukaranie za wykroczenia, zwłaszcza dotyczące nieujawnienia sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego wykroczenia i kompetencji straży miejskiej; interpretacja przepisów k.p.w. i Prawa o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kompetencjami organów ścigania wykroczeń, co jest istotne dla praktyków prawa wykroczeniowego.

Czy straż miejska może karać za wszystko? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kompetencji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 452/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Steckiewicz (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Teresa Jarosławska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Małgorzaty Wilkosz-Śliwy,
‎
w sprawie
W. P.
‎
ukaranego z art. 96 § 3 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 29 kwietnia 2014 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 4 lutego 2013 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1
pkt 9 k.p.w. umarza postępowanie,
2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb
Państwa.
UZASADNIENIE
Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt: II W …/13, na mocy którego W. P., za popełnienie wykroczenia określonego w art. 96 § 3 k.w., polegającego na tym, że od dnia 9 października 2012 r. do dnia 18 stycznia 2013 r. na żądanie Straży Miejskiej w W. nie wskazał komu powierzył swój pojazd do kierowania lub używania, skazany został na karę 200 złotych grzywny.
Autor kasacji podnosząc „rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. w zw. z art. 17 § 3 k.p.w., polegające na ukaraniu obwinionego za wykroczenie stypizowane w art. 96 § 3 k.w., pomimo istnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co stanowi bezwzględna przyczynę odwoławczą, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., wniósł:
- o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niewątpliwie, rację ma Rzecznik Praw Obywatelskich wywodząc, że wnosząc do sądu wniosek o ukaranie W. P. za popełnienie wykroczenia, o którym mowa w art. 96 § 3 k.w., Straż Miejska w W. wykroczyła poza zakres swoich uprawnień ustawowych. Skutkiem tego wydany w sprawie wyrok zapadł w sytuacji braku skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w.), co stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.
Kwestię organów uprawnionych do wnoszenia i popierania wniosków o ukaranie w sprawach o wykroczenie reguluje art. 17 k.p.w., a w odniesieniu do straży gminnych (miejskich) § 3 tego przepisu, przyznając im takie uprawnienie wówczas, gdy w zakresie swojego działania ujawniły wykroczenie.
Kompetencje straży gminnych (miejskich) w obszarze ruchu drogowego określa art. 129 b ustawy z dnia 20 czerwca 1999 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zmianami). Przepis ten, mimo kilkakrotnej nowelizacji, nie poszerzył jednak uprawnień straży gminnych (miejskich) w zakresie kierowania wniosków o ukaranie o czyn z art. 96 § 3 k.w.
Z tych powodów, jak słusznie wywiedziono w kasacji, Straży Miejskiej w W. nie przysługiwało prawo do wniesienia wniosku o ukaranie W. P.; skoro stało się inaczej, to należało uznać, że wniosek pochodził od nieuprawnionego oskarżyciela i w związku z tym uchylić zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 k.p.w. umorzyć postępowanie (zobacz w podobnej kwestii np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt: III KK 116/10).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI