III KK 449/11

Sąd Najwyższy2012-02-16
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćśmierć skazanegośrodek zaskarżeniaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawił kasację Prokuratora Generalnego bez rozpoznania z powodu niedopuszczalności środka zaskarżenia po śmierci skazanego.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku skazującego Henryka G. za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Po wniesieniu kasacji okazało się, że skazany zmarł przed wydaniem wyroku, co czyniło kasację niedopuszczalną. Sąd Najwyższy, mimo cofnięcia kasacji przez Prokuratora Generalnego, pozostawił ją bez rozpoznania z urzędu, wskazując na niedopuszczalność środka zaskarżenia.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego w E. z dnia 4 lipca 2011 r., skazującego Henryka G. z art. 178a § 1 k.k. Zarzucono naruszenie przepisów dotyczących orzeczenia środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego. Następnie Prokurator Generalny cofnął kasację. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, z urzędu dostrzegł jednak inną przesłankę obligującą do pozostawienia kasacji bez rozpoznania – jej niedopuszczalność. Zgodnie z art. 529 k.p.k., niedopuszczalne jest wniesienie kasacji na niekorzyść skazanego, gdy wystąpiła okoliczność wyłączająca ściganie. W aktach sprawy znajdował się akt zgonu Henryka G. z dnia 14 lipca 2011 r., co oznaczało, że okoliczność wyłączająca ściganie (śmierć skazanego) zaistniała przed wniesieniem kasacji. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić kasację bez rozpoznania, podkreślając, że można cofnąć jedynie środek zaskarżenia, który jest dopuszczalny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, cofnięcie kasacji nie jest dopuszczalne, jeśli kasacja od początku była niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że można cofnąć jedynie środek zaskarżenia, który jest dopuszczalny. Niedopuszczalność kasacji, wynikająca ze śmierci skazanego przed wniesieniem środka zaskarżenia, stanowi przesłankę do pozostawienia jej bez rozpoznania z urzędu, nawet jeśli została cofnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić kasację bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Henryk G.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania z urzędu.

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki niedopuszczalności kasacji na niekorzyść skazanego, w tym wystąpienie okoliczności wyłączającej ściganie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 432

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia środka zaskarżenia bez rozpoznania w przypadku jego cofnięcia.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących kasacji.

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Przepis, z którego skazano Henryka G.

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.k. art. 49 § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący świadczenia pieniężnego jako środka karnego.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja była niedopuszczalna z powodu śmierci skazanego, która nastąpiła przed wniesieniem środka zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

cofnąć można wyłącznie środek zaskarżenia, który jest dopuszczalny okoliczność wyłączająca ściganie

Skład orzekający

T. Artymiuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kasacji w przypadku śmierci strony po wydaniu wyroku, ale przed wniesieniem kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu karnym, gdzie śmierć strony nastąpiła przed wniesieniem środka zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje ważną, choć specyficzną, zasadę procesową dotyczącą niedopuszczalności środków zaskarżenia po śmierci strony, co może być zaskakujące dla osób niezaznajomionych z procedurą karną.

Czy kasacja jest dopuszczalna po śmierci skazanego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  16  LUTEGO  2012  R. 
III  KK  449/11 
 
Cofnąć 
można 
wyłącznie 
środek 
zaskarżenia, 
który 
jest 
dopuszczalny. 
 
Przewodniczący: sędzia SN T. Artymiuk. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Henryka G., skazanego z art. 178a § 1 k.k., 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 lutego 2012 r. z 
urzędu kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez Prokuratora 
Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w E. z 
dnia 4 lipca 2011 r., na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 529 k.p.k., 
 
postanowił 
p o z o s t a w i ć  
kasację 
Prokuratora 
Generalnego 
bez 
rozpoznania (...). 
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
W dniu 25 listopada 2011 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od 
wyroku Sądu Rejonowego w E. z dnia 4 lipca 2011 r., zaskarżając 
orzeczenie powyższe w całości na niekorzyść skazanego Henryka G. i 
zarzucając naruszenie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. 
polegające na skazaniu wyżej wymienionego, w uwzględnieniu wniosku 
prokuratora, za czyn z art. 178a § 1 k.k. z naruszeniem art. 49 § 2 k.k., 

 
2 
przez orzeczenie środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego w 
kwocie 300 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy 
Postpenitencjarnej w sytuacji, gdy wskazany wniosek jako podmiot 
powyższego świadczenia wskazywał instytucję, stowarzyszenie, fundację 
lub organizację społeczną wpisaną do wykazu prowadzonego przez 
Ministra Sprawiedliwości, której podstawowym zadaniem lub celem 
statutowym jest spełnianie świadczeń na cele bezpośrednio związane z 
udzielaniem 
pomocy 
osobom 
poszkodowanym 
w 
wypadkach 
komunikacyjnych, z przeznaczeniem na ten cel. 
Pismem z dnia 24 stycznia 2012 r. Prokurator Generalny cofnął 
przedmiotową kasację, co uprawniało do pozostawienia jej bez rozpoznania 
w oparciu o przepis art. 432 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., rzecz jednak w 
tym, że Sąd Najwyższy z urzędu dostrzegł inną przesłankę obligującą do 
podjęcia tego rodzaju decyzji procesowej, związaną z niedopuszczalnością 
kasacji, tego zaś rodzaju okoliczności – jako podstawy pozostawienia 
kasacji bez rozpoznania – przyznać należy pierwszeństwo, bowiem cofnąć 
można wyłącznie środek zaskarżenia, który jest dopuszczalny. Wskazuje 
na to nie tylko systematyka przepisów rozdziału 48 Kodeksu postępowania 
karnego (art. 430 § 1 k.p.k. i art. 432 k.p.k.), ale także art. 531 k.p.k. (§ 1 i 
3). 
O niedopuszczalności kasacji w niniejszej sprawie decyduje 
natomiast treść przepisu art. 529 k.p.k., zgodnie z którym wniesieniu i 
rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie 
wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani też okoliczność 
wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. A 
contrario, wystąpienie którejkolwiek w wymienionych wyżej przesłanek nie 
tylko uniemożliwia rozpoznanie, lecz nawet wniesienie kasacji na 
niekorzyść, chyba że – w uwzględnieniu przepisu art. 434 § 2 k.p.k. 

 
3 
stosowanego odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 518 k.p.k.) – 
wchodziłoby w grę orzeczenie na korzyść skazanego.  
Tego rodzaju sytuacja (odwrócenie kierunku zaskarżenia i w efekcie 
tego orzeczenie na korzyść skazanego) w niniejszej sprawie nie wystąpiła, 
natomiast bezspornie ujawniła się okoliczność wyłączająca ściganie, o 
której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Przesłany do Sądu Najwyższego w 
dniu 9 stycznia 2012 r. akt zgonu wskazuje, że Henryk G. zmarł w dniu 14 
lipca 2011 r., zaś fakt ten – z czego podmiot wnoszący w dniu 25 listopada 
2011 r. kasację powinien zdawać sobie sprawę – wynikał m.in. z adnotacji 
poczty znajdującej się na k. (…) akt sprawy. W tym stanie rzeczy samo 
wniesienie kasacji na niekorzyść skazanego było niedopuszczalne. 
Rozstrzygając jak w części dyspozytywnej postanowienia, Sąd Najwyższy 
w tym składzie podzielił przy tym pogląd wyrażony wcześniej w 
postanowieniu z dnia 28 marca 2008 r., IV KK 434/06, R-OSNKW 2008, 
poz. 740, że warunkiem umorzenia postępowania kasacyjnego, jest 
wystąpienie ujemnej przesłanki procesowej już po wniesieniu kasacji, 
natomiast jeżeli okoliczność skutkująca ujemną przesłanką zaistniała 
wcześniej, jej niedopuszczalność skutkować musi odmową jej przyjęcia. 
Natomiast w wypadku, gdy kasację wywiódł podmiot wymieniony w art. 521 
k.p.k., który wnosi ją bezpośrednio do Sądu Najwyższego (art. 525 § 2 
k.p.k.), konieczne jest wydanie orzeczenia po myśli art. 531 § 1 k.p.k. 
Z tych względów postanowiono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI