IV KK 7/23

Sąd Najwyższy2023-02-28
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kara łącznakasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa materialnegogranice karykodeks karnykradzież

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego w części dotyczącej kary łącznej z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku sądu okręgowego, który zmienił wyrok sądu rejonowego w sprawie W.Ł. skazanego za kradzież. Kasacja dotyczyła wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy rażąco naruszył art. 86 § 1 k.k., wymierzając karę łączną poniżej ustawowego progu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść W.Ł., skazanego za przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. i in. Sąd Rejonowy w Olsztynie pierwotnie wymierzył karę łączną roku i miesiąca pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, zmienił wyrok, uchylając orzeczenie o karze łącznej i wymierzając nową karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez wymierzenie kary łącznej poniżej dolnego progu ustawowego. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, wskazując, że sąd odwoławczy wymierzył karę łączną w wysokości 9 miesięcy, podczas gdy zgodnie z art. 86 § 1 k.k. powinna ona wynosić od 11 miesięcy do roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (biorąc pod uwagę kary jednostkowe 10 miesięcy i 8 miesięcy). W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzenie kary łącznej poniżej dolnego progu określonego w art. 86 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie tego przepisu prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kara łączna pozbawienia wolności powinna być wymierzona w granicach od najwyższej z kar jednostkowych do sumy kar, nie przekraczając ustawowych limitów. W analizowanej sprawie, przy karach jednostkowych 10 miesięcy i 8 miesięcy, kara łączna mogła być wymierzona w przedziale od 11 miesięcy do roku i 6 miesięcy. Orzeczenie kary łącznej 9 miesięcy było sprzeczne z tym przepisem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
W. Ł.osoba_fizycznaskazany
D. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. M.osoba_fizycznawspółoskarżona

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Kara łączna pozbawienia wolności wymierzana jest w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając ustawowych limitów. Wymierzenie kary poniżej dolnego progu stanowi rażące naruszenie przepisu.

Pomocnicze

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 283

Kodeks karny

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 278a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary łącznej poniżej dolnego progu określonego w art. 86 § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna popełnił błąd, kształtując jej wymiar sprzecznie z art. 86 § 1 k.k. wymierzył ją poniżej dolnego progu, określonego w art. 86 § 1 k.k., co stanowi rażące naruszenie tego przepisu prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Andrzej Tomczyk

członek

Eugeniusz Wildowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wymiaru kary łącznej w polskim prawie karnym, w szczególności zasady dotyczącej dolnego progu kary."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku wymiaru kary łącznej, ale zasada prawna jest uniwersalna dla spraw karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym - prawidłowego wymiaru kary łącznej, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Błąd sądu w wymiarze kary łącznej uchylony przez Sąd Najwyższy – co to oznacza dla skazanych?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 7/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 lutego 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Andrzej Tomczyk
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
W. Ł.
‎
skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. i in.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2023 r.,
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
‎
z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 731/22
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Olsztynie
‎
z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt II K 1865/21,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej o sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
W. Ł. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt II K 1865/21:
1.
na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu 3 sierpnia 2021 r. w O., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, dopuścił się kradzieży szczególnie zuchwałej mienia ruchomego w postaci portfela oraz plecaka wraz z zawartością, stanowiących własność D. S., powodując szkodę o łącznej wartości 2480 zł, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej 6 miesięcy orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, tj. czyn z art. 278a § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.;
2.
na karę roku pozbawienia wolności za to, że w okresie od 2 do 4 sierpnia 2021 r. w O., w sklepie spożywczym przy ul.
[…]
, działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, pokonując elektroniczne zabezpieczenie w systemie bankowej płatności bezgotówkowej, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym nr […], należącym do D. S., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności w wymiarze powyżej 6 miesięcy, orzeczonej za umyślne przestępstwo podobne, tj. czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
W pkt III wyroku, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce wymierzonych kar jednostkowych, Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i miesiąca pozbawienia wolności, na jej poczet zaliczając okres rzeczywistego pozbawienia wolności w niniejszej sprawie.
Na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożył na W. Ł. obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 1774,54 zł (w zakresie kwoty 1580 zł solidarnie ze współoskarżoną – M. M.).
Sąd Okręgowy w Olsztynie po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt VII Ka 731/22:
1.
zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
a/ uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności zawarte w pkt III;
b/ czyn ciągły, przypisany w pkt II części orzekającej, uznał za wypadek mniejszej wagi, kwalifikując go z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., te przepisy przyjmując równocześnie za podstawę skazania, a za podstawę wymiaru kary przepisy art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k., zaś wymierzoną karę pozbawienia wolności złagodził do 8 miesięcy;
c/ na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec W. Ł. kary pozbawienia wolności, orzekając karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
W dniu 5 stycznia 2023 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej na niekorzyść W. Ł. i zarzucił rażące oraz mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu w pkt I lit. c części dyspozytywnej wyroku, w miejsce uchylonego rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności z pkt III orzeczenia Sądu m
eriti
, kary łącznej 9 miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej wymierzoną oskarżonemu W. Ł. w pkt I wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie karę 10
miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczoną, w wyniku przeprowadzonej kontroli odwoławczej, w pkt I lit. b karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, a tym samym wymierzenie jej poniżej dolnego progu, określonego we wskazanym przepisie prawa materialnego powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa.
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwia jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma skarżący, że Sąd odwoławczy, zmieniając wyrok Sądu I instancji i wymierzając oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności, popełnił błąd, kształtując jej wymiar sprzecznie z art. 86 § 1 k.k.
Przepis ten stanowi, że dokonując łączenia kar, sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, przy czym karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach.
W. Ł. został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności za pierwszy czyn (rozstrzygnięcie to Sąd odwoławczy utrzymał w mocy), a za drugi z czynów, po modyfikacji pierwotnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy, orzekając karę łączną, mógł ją zatem wymierzyć, zgodnie z treścią art. 86 § 1 k.k., w wymiarze od 11 miesięcy do roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Orzekając karę łączną w wysokości 9 miesięcy pozbawienia wolności, Sąd ten wymierzył ją poniżej dolnego progu, określonego w art. 86 § 1 k.k., co stanowi rażące naruszenie tego przepisu prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
W tym stanie rzeczy konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w celu wymierzenia skazanemu kary łącznej w granicach określonych ustawą.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI