III KK 445/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanych J. M., S. B., S. K. i A. K., którzy zostali uznani za winnych popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 13 § 1 k.k. i skazani na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest oczywiście zasadna, ponieważ doszło do rażącego naruszenia przepisu prawa procesowego, tj. art. 117 § 2 k.p.k., co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. Naruszenie to polegało na pozbawieniu oskarżonych prawa do korzystania z pomocy ustanowionego w sprawie obrońcy (art. 6 k.p.k.). Obrońca nie stawił się na rozprawie apelacyjnej z powodu nagłego pobytu w szpitalu, co udokumentował zaświadczeniem i złożył wniosek o odroczenie terminu rozprawy, jednocześnie oświadczając, że nie był w stanie zapewnić zastępstwa. Sąd Okręgowy nie uwzględnił tego wniosku, powołując się na art. 37a Prawa o adwokaturze, uznając, że obrońca nie wywiązał się z obowiązku zapewnienia zastępstwa. Sąd Najwyższy uznał to stanowisko za błędne, wskazując, że obrońca wykazał, iż z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł się wywiązać z obowiązku zastępstwa. Podkreślono, że prawo do obrony jest zasadą konstytucyjną i nie może być ograniczane w sposób przyjęty przez Sąd Okręgowy. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do obrony poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu nieobecności obrońcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale ogólna zasada prawa do obrony ma uniwersalne zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej bez udziału obrońcy, którego wniosek o odroczenie z powodu nagłego pobytu w szpitalu został oddalony, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i ograniczenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej bez udziału obrońcy, którego nieobecność była usprawiedliwiona nagłym pobytem w szpitalu i brakiem możliwości zapewnienia zastępstwa, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i ograniczenie prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 37a Prawa o adwokaturze, uznając, że obrońca naruszył obowiązek zapewnienia zastępstwa mimo udokumentowania niemożności stawiennictwa z przyczyn od niego niezależnych. Prawo do obrony jest zasadą konstytucyjną i nie może być ograniczane przez błędną interpretację przepisów proceduralnych.
Jaka jest relacja między art. 117 § 2 k.p.k. a art. 37a Prawa o adwokaturze w kontekście usprawiedliwienia nieobecności obrońcy na rozprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 37a Prawa o adwokaturze nie może być traktowany jako przepis szczególny wobec art. 117 § 2 k.p.k. w sposób prowadzący do ograniczenia prawa do obrony.
Uzasadnienie
Obowiązek zapewnienia zastępstwa przez adwokata (art. 37a pr. adw.) nie może prowadzić do sytuacji, w której oskarżony zostaje pozbawiony pomocy obrońcy, jeśli ten ostatni usprawiedliwił swoją nieobecność w sposób zgodny z art. 117 § 2 k.p.k. i wykazał niemożność zapewnienia zastępstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| S. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| S. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 42 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
pr. adw. art. 37a
Ustawa - Prawo o adwokaturze
k.p.k. art. 538 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeprowadzenie rozprawy apelacyjnej bez udziału obrońcy, którego nieobecność była usprawiedliwiona, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. • Oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu nagłego pobytu obrońcy w szpitalu i braku możliwości zapewnienia zastępstwa narusza prawo do obrony. • Art. 37a Prawa o adwokaturze nie może być podstawą do ograniczenia konstytucyjnego prawa do obrony.
Godne uwagi sformułowania
Doszło bowiem do rażącego naruszenia przepisu prawa procesowego, tj. art. 117 § 2 k.p.k., co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku z uwagi na pozbawienia oskarżonych prawa do korzystania z pomocy ustanowionego w sprawie obrońcy (art. 6 k.p.k.). • Zasada prawa do obrony, w tym korzystania z pomocy obrońcy, jest zasadą rangi konstytucyjnej (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP) i nie podlega ograniczeniu w sposób przyjęty przez Sąd odwoławczy.
Skład orzekający
Roman Sądej
przewodniczący
Rafał Malarski
członek
Dariusz Świecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do obrony poprzez nieuzasadnione oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy z powodu nieobecności obrońcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale ogólna zasada prawa do obrony ma uniwersalne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do obrony w procesie karnym i pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w interpretacji przepisów proceduralnych.
“Sąd Najwyższy: Brak obrońcy na rozprawie to poważne naruszenie prawa do obrony!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.