III KK 444/24

Sąd Najwyższy2025-01-09
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
koszty sądowekoszty obrońcypostępowanie kasacyjneSąd Najwyższykodeks postępowania karnegozasądzenie kosztów

Sąd Najwyższy odmówił zasądzenia kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, uznając, że obrońca nie podjął żadnych istotnych czynności procesowych w tej instancji.

Obrońca T.J. złożył wniosek o zasądzenie kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym od oskarżyciela posiłkowego E.S. sp. z o.o. Sąd Najwyższy oddalił ten wniosek, argumentując, że obrońca nie podjął żadnych czynności procesowych przed sądem drugiej instancji, które uzasadniałyby zasądzenie tych kosztów. Sąd podkreślił, że samo zapoznanie się z aktami czy udzielenie informacji klientowi nie stanowi czynności obrończych w rozumieniu przepisów.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy z wyboru T.J. o zasądzenie kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek dotyczył kosztów poniesionych w związku z obroną T.J. w sprawie, w której Sąd Najwyższy wcześniej oddalił kasację wniesioną przez oskarżyciela posiłkowego E.S. sp. z o.o. Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku. Uzasadnienie opiera się na przepisach Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k., które regulują zasady ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego i kasacyjnego. Sąd wskazał, że koszty procesu obejmują uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia obrońcy, jednakże podstawa zasądzenia tych należności nie wynika automatycznie z samego faktu ustanowienia obrońcy. Wymagana jest aktywność procesowa podmiotu reprezentującego stronę, polegająca na podjęciu obrończych czynności procesowych przed sądem. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że obrońca T.J. nie podjął żadnych istotnych czynności obrończych przed Sądem Najwyższym w postępowaniu kasacyjnym. Sprawa została rozstrzygnięta na posiedzeniu w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k. bez udziału stron, a obrońca nie złożył odpowiedzi na kasację oskarżyciela posiłkowego. Czynności takie jak wykonanie wglądu w akta, zapoznanie się z kasacją i odpowiedzią na nią, czy udzielenie informacji klientowi, nie zostały uznane za czynności procesowe ukierunkowane na obronę, uzasadniające zasądzenie kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie obrońcy z wyboru samo w sobie nie jest wystarczającą podstawą do zasądzenia kosztów obrony od strony przeciwnej, jeśli obrońca nie podjął żadnych istotnych czynności procesowych w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego, wyjaśnił, że zasądzenie kosztów obrońcy wymaga podjęcia przez niego aktywnych czynności procesowych przed sądem. Samo zapoznanie się z aktami, udzielenie informacji klientowi czy złożenie wniosku o zasądzenie kosztów nie stanowi takiej czynności, jeśli nie jest ukierunkowane na obronę w merytorycznym sensie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
T.J.osoba_fizycznaoskarżony
A.Ś.osoba_fizycznaoskarżony
E.S. sp. z o.o.spółkaoskarżyciel posiłkowy
P.B.osoba_fizycznaobrońca z wyboru

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 626 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obrońca nie podjął żadnych istotnych czynności procesowych w postępowaniu kasacyjnym.

Odrzucone argumenty

Ustanowienie obrońcy z wyboru samo w sobie uzasadnia zasądzenie kosztów.

Godne uwagi sformułowania

podstawa zasądzenia tych należności nie wynika automatycznie z faktu ustanowienia przez stronę obrońcy lub pełnomocnika wymagana jest bowiem aktywność procesowa podmiotu reprezentującego stronę, polegająca na podjęciu obrończych czynności procesowych przed sądem nie wskazuje na czynności procesowe ukierunkowane na oddalenie kasacji oskarżyciela posiłkowego

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym, konieczność podjęcia aktywnych czynności procesowych przez obrońcę."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych i zasad ponoszenia kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, ponieważ precyzuje zasady zasądzania kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym, co jest częstym zagadnieniem praktycznym.

Kiedy sąd zasądzi koszty Twojego obrońcy w Sądzie Najwyższym? Kluczowe zasady.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 444/24
POSTANOWIENIE
Dnia 9 stycznia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 stycznia 2025 r.
w sprawie
T.J.
i in.
wniosku obrońcy z dnia 25 listopada 2024 r. o zasądzenie kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym
na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt III KK 444/24 rozpoznał kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego E.S. sp. z o.o. z siedzibą w K., od wyroku sądu odwoławczego rozstrzygającego w kwestii odpowiedzialności karnej T.J. i A.Ś.
Postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. – wydanym na posiedzeniu w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k. – Sąd Najwyższy oddalił tę kasację jako oczywiście bezzasadną (pkt 1) i obciążył kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego oskarżyciela posiłkowego
E.
S. sp. z o.o. z siedzibą w K. (pkt 2).
W piśmie datowanym na dzień 25 listopada 2024 r., ustanowiony przez T.J. obrońca z wyboru – r.pr. P.B.
,
wniósł o zasądzenie od oskarżyciela posiłkowego E.S. sp. z o.o. z siedzibą w K. na rzecz T.J. kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z normą zawartą w art. 636 § 1 k.p.k., w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na zasadach ogólnych ten, kto wniósł środek odwoławczy. Na mocy art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej, stąd też przywołany wyżej przepis art. 636 § 1 k.p.k. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Z kolei w myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Należy jednak wyjaśnić, że podstawa zasądzenia tych należności nie wynika automatycznie z faktu ustanowienia przez stronę obrońcy lub pełnomocnika. Do wydania orzeczenia w tym przedmiocie wymagana jest bowiem aktywność procesowa podmiotu reprezentującego stronę, polegająca na podjęciu obrończych czynności procesowych przed sądem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2020 r., V KK 457/18, LEX nr 3226198; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2022 r., IV KK 301/22, LEX nr 3455134).
Oceniając z tego punktu widzenia działanie obrońcy T.J., należy stwierdzić – co wynika z akt przedmiotowej sprawy – że r.pr. P.B. w postępowaniu kasacyjnym nie dokonywał w istocie żadnych czynności obrończych przed Sądem Najwyższym. Wypada tu odnotować, że sprawa T.J. w postępowaniu kasacyjnym nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, bowiem orzeczenie kończące wydano w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron, stąd też brak jest podstaw do ustalenia kosztów związanych z obroną podjętą przed Sądem Najwyższym na rozprawie kasacyjnej. Do akt sprawy nie wpłynęła również odpowiedź obrońcy T.J. na kasację oskarżyciela posiłkowego. Artykułowana w przedmiotowym wniosku (którego złożenie jest
de facto
jedyną czynnością obrońcy przed Sądem Najwyższym) aktywność r.pr. P.B., polegająca na: wykonaniu
„wglądu w akta”
(przed Sądem Najwyższym tego zdarzenia zresztą nie odnotowano w aktach), zapoznaniu się z kasacją oraz odpowiedzią na kasację, jak też udzieleniu skazanemu wszelkich informacji związanych z postępowaniem kasacyjnym – nie wskazuje na czynności procesowe ukierunkowane na oddalenie kasacji oskarżyciela posiłkowego, dlatego też nie może stanowić podstawy faktycznej zasądzenia kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym.
Powyższe zatem implikowało wydanie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy, o czym Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[WB]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI