Orzeczenie · 2014-03-28

III KK 443/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-03-28
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
zorganizowana grupa przestępczakradzież z włamaniemświadomość sprawcykontrola instancyjnakasacjaSąd Najwyższyprawo karneodpowiedzialność karna

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje obrońców skazanych R.S., P.M. i G.J. od wyroku Sądu Okręgowego w L., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w C. Sąd Rejonowy skazał P.M. i G.J. m.in. za przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. (udział w zorganizowanej grupie przestępczej) i art. 279 § 1 k.k. (kradzież z włamaniem). Apelacje obrońców kwestionowały m.in. prawidłowość kwalifikacji prawnej czynów i ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy zmienił wyrok jedynie w zakresie obowiązku naprawienia szkody, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy. Kasacje zarzucały rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności niedostateczne rozpoznanie zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te są częściowo trafne. Wskazał, że sąd okręgowy nie wykazał w sposób wystarczający, jak oskarżeni mieli świadomość przynależności do zorganizowanej grupy przestępczej i zamiaru działania w jej ramach. Podkreślono, że przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. jest formalne, ale wymaga umyślności i świadomości przynależności do grupy. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że udział oskarżonych w transporcie skradzionych papierosów mógł być jedynie wykonaniem usługi transportowej, a nie świadomym udziałem w grupie przestępczej. Podobnie, zakwestionowano przypisanie im kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.), wskazując, że mogli oni nie mieć świadomości, iż biorą udział w przestępstwie z użyciem włamania, a ich udział mógł polegać na przewozie już skradzionego mienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok wobec P.M. i G.J. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. w postępowaniu odwoławczym. Na podstawie art. 435 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. wyrok uchylono również wobec J.K., mimo braku jego kasacji, z tych samych względów. Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy R.S. jako oczywiście bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udziału w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 258 § 1 k.k.) oraz kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.), zwłaszcza w kontekście świadomości sprawcy i kontroli instancyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, ale zasady prawne dotyczące świadomości sprawcy i wymogów dowodowych są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy świadomość przynależności do zorganizowanej grupy przestępczej jest wystarczająca do przypisania odpowiedzialności z art. 258 § 1 k.k., nawet jeśli sprawca nie zna szczegółów organizacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, świadomość przynależności jest wystarczająca, ale musi być połączona z umyślnością i zamiar działania w ramach grupy. Samo współdziałanie kilku osób nie przesądza o istnieniu grupy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przestępstwo z art. 258 § 1 k.k. jest formalne i wymaga umyślności oraz świadomości przynależności do grupy, nawet jeśli więzi są luźne. Jednakże, istnienia grupy i świadomości sprawcy nie można domniemywać ani się domyślać, a musi być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości.

Czy osoba wykonująca usługę transportową dla grupy przestępczej, która nie miała świadomości, że jest to kradzież z włamaniem, może być uznana za współsprawcę tego przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprawca nie miał świadomości, że zostanie użyte włamanie do zaboru mienia, nie można mu przypisać współudziału w kradzieży z włamaniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kradzież z włamaniem wymaga, aby sprawca miał świadomość użycia włamania jako środka do zaboru mienia. W analizowanej sprawie, oskarżeni mogli dowiedzieć się o włamaniu dopiero po jego dokonaniu, co wyklucza przypisanie im współudziału w kradzieży z włamaniem.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące braku świadomości sprawców co do udziału w grupie przestępczej i kradzieży z włamaniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo zarzutów, koncentrując się na obronie kwalifikacji prawnej czynów, a nie na analizie świadomości oskarżonych i odniesieniu jej do ustalonych faktów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy nie wykazał w sposób wystarczający, jak oskarżeni mieli świadomość przynależności do grupy przestępczej i zamiaru działania w jej ramach, a także jak zorientowali się, że doszło do kradzieży z włamaniem. Zabrakło pełnego wyjaśnienia poglądów sądu odwoławczego w zakresie oceny świadomości sprawców i odniesienia tych wniosków do ustalonych faktów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
P. M., G. J., J. K.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaskazany
P. M.osoba_fizycznaskazany
G. J.osoba_fizycznaskazany
J. K.osoba_fizycznaskazany
Prokuratura Generalnaorgan_państwowyprokurator
Prokuratura Apelacyjnaorgan_państwowyprokurator
Skarb Państwaorgan_państwowypokrzywdzony
Izba Celna w B.instytucjapokrzywdzony

Przepisy (31)

Główne

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo formalne, wymagające umyślności i świadomości przynależności do grupy, nawet przy luźnych więzach organizacyjnych. Nie można domniemywać ani się domyślać istnienia grupy i świadomości sprawcy.

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

Kradzież z włamaniem jest przestępstwem umyślnym, popełnianym w zamiarze bezpośrednim. Wymaga świadomości sprawcy, że włamanie jest środkiem do zaboru mienia. Nie można przypisać współsprawstwa osobie, która nie miała takiej świadomości.

Pomocnicze

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 438 § pkt. 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt. 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt. 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 436

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 118 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Kradzież zwykła, która mogła być podstawą odpowiedzialności dla oskarżonych, jeśli nie można było przypisać im kradzieży z włamaniem.

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo paserstwa, które mogło być rozważane w przypadku G.J.

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący rozpoznania kasacji na korzyść oskarżonego mimo śmierci oskarżonego.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt. 5, dotyczący wyłączenia ścigania w postaci śmierci oskarżonego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo zarzutów apelacji dotyczących braku świadomości oskarżonych co do udziału w grupie przestępczej i kradzieży z włamaniem. • Istnieją istotne wątpliwości co do trafności przypisania oskarżonym przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. z powodu braku wystarczających dowodów na świadomość przynależności do grupy i zamiar działania w jej ramach. • Brak jest podstaw do przypisania oskarżonym współudziału w kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.), gdyż mogli oni nie mieć świadomości, że włamanie jest środkiem do zaboru mienia.

Odrzucone argumenty

Kasacja obrońcy R.S. została oddalona jako oczywiście bezzasadna.

Godne uwagi sformułowania

Nie można należeć do grupy przestępczej, nie wiedząc, że taka grupa istnieje. • Istnienia grupy przestępczej w ujęciu w/w przepisu nie można domniemywać ani jedynie się domyślać. • Sądy obydwu instancji przeoczyły tę okoliczność, że oskarżony podjechał samochodem pod magazyn w dalszej kolejności, skoro jako pierwszy załadowano papierosami samochód M. C. • Śmierć oskarżonego nie stoi na przeszkodzie uniewinnieniu oskarżonego, natomiast nie może oznaczać dopuszczalności wydania orzeczenia innego, niż umarzającego postępowanie w wypadku, gdyby uniewinnienie to okazało się niemożliwe.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

przewodniczący

Jan Bogdan Rychlicki

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udziału w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 258 § 1 k.k.) oraz kradzieży z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.), zwłaszcza w kontekście świadomości sprawcy i kontroli instancyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, ale zasady prawne dotyczące świadomości sprawcy i wymogów dowodowych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii odpowiedzialności karnej za udział w zorganizowanej grupie przestępczej i kradzież z włamaniem, a także błędów proceduralnych sądów niższych instancji, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Czy transport papierosów mógł być tylko 'usługą', a nie udziałem w grupie przestępczej?

Dane finansowe

naprawienie_szkody: 30 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst