III KK 442/12

Sąd Najwyższy2013-02-07
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyart. 387 k.p.k.postępowanie dowodowewłamanieusiłowanie włamaniawyrok skazującykonsensualne zakończenie procesu

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za włamanie i usiłowanie włamania, uznając, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował tryb konsensualnego zakończenia procesu bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo wątpliwości co do popełnienia przestępstw.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku skazującego P. P. za włamanie i usiłowanie włamania do samochodów, zarzucając rażące naruszenie art. 387 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, stwierdzając, że wyjaśnienia oskarżonego i późniejsze zeznania pokrzywdzonych budziły wątpliwości co do popełnienia przestępstw, co obligowało sąd do przeprowadzenia postępowania dowodowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego P. P., który został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w T. za włamanie i usiłowanie włamania do samochodów. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 387 § 2 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo że okoliczności popełnienia przestępstw budziły wątpliwości. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Podkreślono, że jednym z warunków konsensualnego zakończenia procesu karnego jest ustalenie, że okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. W tej sprawie, choć oskarżony przyznał się do czynów, jego wyjaśnienia dotyczące sposobu działania („po prostu patrzył czy samochody są otwarte, szarpał za klamki i jak były otwarte to wchodził”) nie dawały podstaw do ustalenia popełnienia włamania i usiłowania włamania, zwłaszcza w obliczu braku materialnych dowodów pokonania zabezpieczeń pojazdów. Dodatkowo, późniejsze zeznania pokrzywdzonych, uzyskane w innej sprawie, nie potwierdziły zamknięcia samochodów, co doprowadziło do odmiennej subsumpcji czynu w innej sprawie. Sąd Najwyższy stwierdził, że wskazane wątpliwości obligowały sąd pierwszej instancji do przeprowadzenia postępowania dowodowego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T., który będzie musiał przeprowadzić postępowanie na zasadach ogólnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może wydać wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeśli okoliczności popełnienia przestępstwa budzą wątpliwości, nawet na wniosek oskarżonego o konsensualne zakończenie procesu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 387 § 2 k.p.k. wymaga, aby okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości jako warunek wydania wyroku skazującego bez postępowania dowodowego. W tej sprawie wyjaśnienia oskarżonego i późniejsze zeznania pokrzywdzonych wskazywały na wątpliwości co do popełnienia przestępstw, co obligowało sąd do przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (w sensie procesowym, poprzez uchylenie wyroku)

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
K. P.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. M.osoba_fizycznawspółoskarżony
A. P.osoba_fizycznawspółoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymaga, aby okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości jako warunek wydania wyroku skazującego bez postępowania dowodowego.

k.k. art. 279 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 387

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 387 § 2 k.p.k. przez wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mimo wątpliwości co do popełnienia przestępstw.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości takie wyjaśnienia oskarżonego nie dawały podstaw do ustalenia, że oskarżony rzeczywiście dopuścił się występków włamania i usiłowania włamania brak było materialnych dowodów pokonania przeszkód zabezpieczających wnętrza pojazdów

Skład orzekający

Roman Sądej

przewodniczący-sprawozdawca

Rafał Malarski

członek

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 387 § 2 k.p.k. i warunków wydania wyroku skazującego bez postępowania dowodowego, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do popełnienia czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony wnioskuje o wyrok skazujący bez postępowania dowodowego, a sąd ma wątpliwości co do popełnienia czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur prawnych, nawet gdy oskarżony chce szybkiego zakończenia sprawy. Podkreśla, że przyznanie się do winy nie zawsze jest wystarczające, gdy brakuje dowodów lub pojawiają się wątpliwości.

Czy przyznanie się do winy wystarczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy dowody są kluczowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 442/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki Protokolant Jolanta Włostowska po rozpoznaniu na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 7 lutego 2013r., w sprawie P. P., skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k. i in., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 kwietnia 2011r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 11 kwietnia 2011r., wydanym w trybie art. 387 § 1 i 2 k.p.k., P. P. został uznany za winnego popełnienia ciągu dwóch przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 30 stawek dziennych, po 10 zł każda; wykonanie kary pozbawienia wolności 2 zostało warunkowo zawieszone na okres próby 3 lat, na który oskarżonego oddano pod dozór kuratora sądowego. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 19 kwietnia 2011r. Kasację od powyższego wyroku, na korzyść skazanego, wniósł Prokurator Generalny. Podniósł w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa procesowego – art. 387 § 2 k.p.k. – polegającego na uwzględnieniu wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sytuacji, gdy okoliczności popełnienia przez P. P. przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k., z uwagi na sposób działania, budziły wątpliwości, co obligowało do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ich wyjaśnienia. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej uwzględnienie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Bezsprzecznie, jednym z warunków konsensualnego zakończenia procesu karnego w trybie art. 387 k.p.k. jest ustalenie, że „okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości” - § 2 tego przepisu. W tej sprawie P. P. na rozprawie, podobnie jak w postępowaniu przygotowawczym, zadeklarował, że przyznaje się do popełnienia zarzuconych aktem oskarżenia czynów, a więc występków z art. 279 § 1 k.k. oraz z art. 13 § 1 k.k. w z. z art. 279 § 1 k.k. Niemniej, równie konsekwentnie twierdził, że „po prostu patrzył czy samochody są otwarte, szarpał za klamki i jak były otwarte to wchodził” (k.71, k.130, k.237). Takie wyjaśnienia oskarżonego nie dawały podstaw do ustalenia, że oskarżony rzeczywiście dopuścił się występków włamania i usiłowania włamania do dwóch samochodów, a w zgromadzonym materiale brak było materialnych dowodów pokonania przeszkód zabezpieczających wnętrza pojazdów (k.4, k.91 oraz k. 37). Zeznania pokrzywdzonych K. P. (k.336) oraz M. J. (k.353v), złożone już po wydaniu zaskarżonego wyroku, na rozprawie prowadzonej w stosunku do dwóch współoskarżonych, nie potwierdziły zamknięcia samochodów. Z tego też powodu w ich sprawie dokonano zupełnie odmiennej subsumcji pierwszego z zarzuconych oskarżonemu czynów – jako wyczerpującego znamiona art. 119 § 1 k.w. (k.356v). Wprawdzie współoskarżeni M. M. i A. P. zostali uniewinnieni od drugiego zarzutu 3 (usiłowania włamania do samochodu M. J.), ale niewątpliwie i wskazane już zeznania tego pokrzywdzonego (k.353v-354), nie upoważniają do wnioskowania o usiłowaniu włamania. Powołane już konsekwentne wyjaśnienia P. P., w istocie zaprzeczające dokonaniu i usiłowaniu włamania do dwóch samochodów, nie pozwalały na uznanie, że istotne okoliczności popełnienia przestępstw nie budzą wątpliwości, jak wymaga tego dyspozycja art. 387 § 2 k.p.k. Wskazane zeznania pokrzywdzonych, choć uzyskane w późniejszym czasie, jaskrawo potwierdziły występowanie wątpliwości wynikających już z wyjaśnień oskarżonego. W tej sytuacji podzielić należało zasadność podniesionego w kasacji Prokuratora Generalnego zarzutu rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 387 § 2 k.p.k., które bez wątpienia miało istotny wpływ na jego treść. Konsekwencją spełnienia przesłanek określonych w art. 523 § 1 k.p.k. musiało być zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W jego toku konieczne będzie przeprowadzenie rozprawy na zasadach ogólnych, choć to Sądowi pozostawić należy decyzję co do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym zakresu poprzestania na ujawnieniu poszczególnych dowodów. Kierując się przedstawioną powyżej argumentacją Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI