Orzeczenie · 2025-12-10

III KK 439/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-10
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawyłączenie sędziegoniezależność sądubezstronnośćkrajowa rada sądownictwakpkkonstytucjaetpc

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego SN M.S. od udziału w sprawie kasacyjnej sygn. akt III KK 439/23, postanowił wyłączyć wskazanego sędziego od orzekania. Podstawą wniosku było twierdzenie obrońcy o wadliwej procedurze powołania sędziego M.S. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, co miało prowadzić do naruszenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz standardów niezawisłości i bezstronności sądu wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych, art. 6 EKPC oraz art. 19 ust. 1 TUE. Sąd Najwyższy, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwały własne oraz wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC), uznał, że powołanie sędziego w procedurze uznanej za wadliwą, w szczególności związanej z rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., rodzi istotne i bardzo prawdopodobne naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd. W celu zagwarantowania tego prawa, wyeliminowania skutków prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania oraz ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, Sąd Najwyższy orzekł o wyłączeniu sędziego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwą procedurę powołania, powołując się na standardy konstytucyjne i międzynarodowe.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wadliwa procedura powołania sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, związana z rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., stanowi podstawę do wyłączenia tego sędziego od orzekania w sprawie kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwa procedura powołania sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego stanowi podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego w procedurze uznanej za wadliwą, w szczególności związanej z rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., rodzi istotne i bardzo prawdopodobne naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd, co jest zgodne ze standardami konstytucyjnymi i międzynarodowymi (EKPC, Karta Praw Podstawowych).

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
oskarżony P.J. (pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
P.J.osoba_fizycznaoskarżony
obrońcainnewnioskodawca
sędzia SN M.S.innesędzia

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Normuje przesłanki wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Określa dalsze przesłanki wyłączenia sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do niezawisłego i bezstronnego sądu.

Karta Praw Podstawowych art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Gwarantuje prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.

EKPC art. 6

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Gwarantuje prawo do rzetelnego procesu sądowego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Pomocnicze

k.k. art. 148 § § 2 pkt 1

Kodeks karny

Określa czyn objęty zarzutem.

TUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Dotyczy niezawisłości sądów.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 4 – 25

Przepisy dotyczące funkcjonowania Sądu Najwyższego.

k.p.k. art. 540 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa procedura powołania sędziego SN M.S. narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadzi do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd. • Naruszenie standardów konstytucyjnych i międzynarodowych (EKPC, Karta Praw Podstawowych).

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza • instytucjonalna bezstronność • standard niezawisłości • sąd ustanowiony ustawą • wadliwa procedura powołania • istotne i bardzo prawdopodobne naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

M.S.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwą procedurę powołania, powołując się na standardy konstytucyjne i międzynarodowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości procedur nominacyjnych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego! Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i wadliwych nominacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst