III KK 437/24

Sąd Najwyższy2024-10-17
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjawyłączenie sędziegobezstronnośćSąd Najwyższyprawo karneKomisja Kodyfikacyjna Prawa Karnegokonflikt interesów

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania kasacji ze względu na jego współpracę z adwokatem strony w ramach Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego.

Sędzia Sądu Najwyższego Włodzimierz Wróbel złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy kasacyjnej, uzasadniając to intensywną współpracą badawczą z adwokatem strony, R.Z., który jest członkiem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, której przewodniczącym jest sam sędzia Wróbel. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że okoliczność ta może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego Włodzimierza Wróbla o wyłączenie go od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 437/24. Wniosek został złożony z powodu intensywnej współpracy badawczej sędziego z adwokatem oskarżonego, R.Z. Okoliczność ta wynikała z faktu, że adwokat R.Z. jest członkiem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, której przewodniczącym jest sędzia Włodzimierz Wróbel. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że instytucja wyłączenia sędziego ma charakter gwarancyjny i należy ją interpretować szerzej niż tylko w aspekcie obaw o stronniczość, uwzględniając również konieczność zapewnienia stronie dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. Sąd wskazał, że obiektywna bezstronność sędziego powinna być analizowana również przez pryzmat odbioru zewnętrznego, opierając się na zobiektywizowanych przesłankach. W tej konkretnej sprawie, członkostwo adwokata w komisji kierowanej przez sędziego mogło budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, taka okoliczność może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 41 k.p.k. należy interpretować szerzej, uwzględniając nie tylko subiektywne poczucie bezstronności sędziego, ale także jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym. W sytuacji, gdy adwokat strony jest członkiem komisji kodyfikacyjnej kierowanej przez sędziego, publicznie znana okoliczność ta może wpływać na postrzeganie sędziego jako stronniczego przez przeciętnego obserwatora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

SSN Włodzimierz Wróbel

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznaoskarżony
M. P. (P.)osoba_fizycznainne
SSN Włodzimierz Wróbelinnesędzia
adw. R. Z.inneobrońca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Należy interpretować mając w polu widzenia szczególny aspekt gwarancyjny instytucji wyłączenia sędziego, tj. szerzej niż tylko w aspekcie istnienia obaw o stronniczość konkretnego sędziego; mianowicie słuszne jest również baczenie na konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Intensywna współpraca badawcza sędziego z adwokatem strony w ramach Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w odbiorze społecznym.

Godne uwagi sformułowania

słuszne jest również baczenie na konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego w kontekście jego działalności w organach doradczych i współpracy z profesjonalnymi pełnomocnikami stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współpracy w ramach komisji kodyfikacyjnej; ogólne zasady bezstronności są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziego, a konkretnie sytuacji, gdy sędzia i adwokat strony współpracują w ramach komisji kodyfikacyjnej, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu.

Czy współpraca w komisji kodyfikacyjnej dyskwalifikuje sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 437/24
POSTANOWIENIE
Dnia 17 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
A. S. i M. P. (P.)
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 17 października 2024 r.,
‎
wniosku sędziego w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania kasacji,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć SSN Włodzimierza Wróbla od rozpoznania kasacji w sprawie III KK 437/24.
UZASADNIENIE
W dniu 8 października 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek SSN Włodzimierza Wróbla o wyłączenie go od rozpoznania przydzielonej mu sprawy III KK 437/24, w której kasację na rzecz oskarżonego A. S. złożył adw. R. Z. . Wniosek uzasadniony został prowadzoną w ostatnim okresie intensywną współpracą badawczą, zakładającą częste spotkania i kontakty, także w przestrzeni publicznej. Adw. R. Z.  jest bowiem członkiem Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, której przewodniczącym jest SSN Włodzimierz Wróbel. Ta okoliczność może w odbiorze społecznym powodować wątpliwości, o których mowa w art. 42 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Przepis art. 41 k.p.k. należy interpretować mając w polu widzenia szczeg
ó
lny aspekt gwarancyjny instytucji wyłączenia sędziego, tj. szerzej niż tylko w aspekcie
istnienia obaw o stronniczość konkretnego sędziego; mianowicie słuszne jest r
ó
wnież baczenie na konieczność zapewnienia stronie postępowania karnego dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu. Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że należy ją rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego
bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach oraz analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007/5/39; wyrok SN z dnia 8 stycznia 2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400; wyrok SN z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543).
W badanej sprawie, zwłaszcza w związku z członkostwem adw. R. Z.  w Komisji Kodyfikacyjnej, której pracami przewodzi SSN Włodzimierz Wróbel, taka okoliczność zachodzi. Skład tej komisji jest publicznie znany i dla zewnętrznego obserwatora może być to okoliczność wpływająca na postrzeganie SSN Włodzimierza Wróbla jako stronniczego w sprawie kasacji wniesionej przez adw. R.Z. .
Kierując się powołanymi względami
orzeczono jak w części dyspozytywnej.
[J.J.]
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI