III KK 436/24

Wniosek o wyłączenie sędziego SN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej III KK 436/24 został złożony przez obrońcę skazanej M. K. w dniu 19 stycznia 2026 r. Podstawą wniosku miały być art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. (bezpośrednie zainteresowanie sprawą) oraz art. 41 § 1 k.p.k. (wątpliwości co do bezstronności i niezależności z uwagi na sposób powołania sędziego do Sądu Najwyższego na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r.). Wnioskodawca powołał się również na wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego z 18 grudnia 2026 r. pozostawiające tożsamy wniosek bez rozpoznania. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 41a k.p.k., uznał, że wniosek należało pozostawić bez rozpoznania. Przepis ten stanowi, że wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych co wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania. Sąd podkreślił, że regulację tę należy stosować również w przypadkach, gdy wcześniejszy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z przyczyn formalnych. Wskazał, że argumentacja dotycząca wadliwej procedury powołania sędziego nie stanowi nowej podstawy faktycznej. Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu, że udział sędziego powołanego w kwestionowanym trybie sam przez się wywołuje stan nienależytej obsady sądu, odwołując się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r. (sygn. akt U 2/20), które pozbawiło mocy normatywnej uchwałę połączonych izb SN z 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I – 4110 – 1/20). Podkreślono, że Konstytucja jest najwyższym prawem i argumentacja oparta na kwestionowaniu statusu sędziego nie mogła zostać uznana za trafną. Dodatkowo wskazano na brak powiązania okoliczności powołania sędziego z przedmiotem sprawy III KK 436/24, co jest warunkiem skuteczności wniosku o wyłączenie. Sąd odrzucił również argumentację opartą na zasadzie nemo iudex in causa sua, stwierdzając, że orzekanie przez sędziego nie będzie dotyczyło „jego własnej sprawy” i nie wpłynie na jego uprawnienia lub obowiązki.

Zagadnienia prawne (4)

Skład orzekający