II KK 324/16

Sąd Najwyższy2018-01-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniakasacjaobrona z wyboruzwrot wydatkówSąd Najwyższyuniewinnienieprawo karne

Sąd Najwyższy zasądził zwrot kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym na rzecz uniewinnionego oskarżonego, ustalając wysokość wynagrodzenia adwokata na podstawie stawek minimalnych z uwagi na brak dowodu umowy z klientem.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy o zwrot kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym. Oskarżony J.M.H. został wcześniej uniewinniony od zarzucanego mu czynu. Sąd uznał wniosek za zasadny, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące kosztów procesu w przypadku uniewinnienia i oddalenia kasacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego. Jednakże, z uwagi na brak dowodu umowy z klientem i oświadczenia o wysokości kosztów, Sąd ustalił należną kwotę na podstawie stawek minimalnych, uwzględniając obszerność materiału i rozpoznanie sprawy na jednym terminie.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek obrońcy o przyznanie oskarżonemu J. M. H. zwrotu poniesionych przez niego kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym. J. M. H. został uniewinniony od popełnienia czynu z art. 305 § 1 k.k. przez Sąd Rejonowy w W., a następnie Sąd Okręgowy w W. utrzymał w mocy wyrok w części uniewinniającej. Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na niekorzyść J. M. H. została oddalona, a Skarb Państwa obciążono kosztami postępowania kasacyjnego. Obrońca wniósł o zwrot kosztów obrony w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny co do zasady, wskazując na art. 632 pkt 2 k.p.k. oraz art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. Podkreślono, że w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania, koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Jednakże, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, opłaty ustala umowa z klientem. Ponieważ wnioskodawca nie przedstawił takiej umowy ani oświadczenia o wysokości kosztów, Sąd Najwyższy ustalił należną kwotę w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, uznając, że przekracza ona nieznacznie stawkę minimalną określoną w § 11 ust. 2 pkt 6 Rozporządzenia, biorąc pod uwagę obszerność materiału dowodowego i rozpoznanie sprawy na jednym terminie rozprawy. Ostatecznie zasądzono kwotę 1500 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zwrot kosztów obrony z wyboru przysługuje w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, jeśli strona nie przedstawiła dowodu umowy z klientem lub oświadczenia o wysokości kosztów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy k.p.k. dotyczące kosztów procesu w przypadku uniewinnienia i oddalenia kasacji. Jednakże, zgodnie z ustawą Prawo o adwokaturze i rozporządzeniem w sprawie opłat, wysokość wynagrodzenia adwokata ustala umowa z klientem. Brak takiego dowodu skutkuje ustaleniem należności według stawek minimalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie zwrotu kosztów

Strona wygrywająca

J. M. H.

Strony

NazwaTypRola
J. M. H.osoba_fizycznaoskarżony (uniewinniony)
Skarb Państwaorgan_państwowystrona obciążona kosztami

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

W razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Jeśli środek odwoławczy wniesiony przez oskarżyciela publicznego nie zostanie uwzględniony, kosztami procesu powinien być obciążony Skarb Państwa.

Prawo o adwokaturze art. 16 § ust. 1

Ustawa o adwokaturze

Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem.

Pomocnicze

k.p.k. art. 616 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Regułę dotyczącą kosztów procesu stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 16 § § 16

Wymaga przedstawienia umowy lub oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § § 15 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § § 11 ust. 2 pkt 6

Określa stawkę minimalną wynagrodzenia adwokata.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada ponoszenia kosztów przez Skarb Państwa w przypadku uniewinnienia oskarżonego. Zasada ponoszenia kosztów przez Skarb Państwa w przypadku oddalenia kasacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zwrot kosztów w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej bez przedstawienia dowodu umowy z klientem.

Godne uwagi sformułowania

zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz J. M. H. kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem jednego obrońcy z wyboru nie wykazał, że J. M. H. poniósł wydatek w dochodzonej kwocie wysokość należnej kwoty ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej

Skład orzekający

Henryk Gradzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu kasacyjnym, gdy strona została uniewinniona, a brak jest dowodu umowy z klientem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodu umowy z klientem i ustalania wynagrodzenia według stawek minimalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii zwrotu kosztów postępowania w sprawach karnych, choć zawiera praktyczne wskazówki dotyczące dowodzenia wysokości tych kosztów.

Dane finansowe

zwrot kosztów obrony: 1500 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 324/16
POSTANOWIENIE
Dnia 24 stycznia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik
w sprawie
J. M. H.
uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 305 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 24 stycznia 2018 r.
wniosku obrońcy o przyznanie oskarżonemu zwrotu poniesionych
przez niego kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym
p o s t a n o w i ł:
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz J. M. H. kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem jednego obrońcy z wyboru adw. P. G., w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym w sprawie sygn. II KK 324/16.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. IX Ka
[…]
, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. IV K
[…]
, między innymi w części uniewinniającej J. M. H.. Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego wniesiona na niekorzyść także J. M. H., została oddalona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2017 r, przy czym wydatkami za postępowanie kasacyjne obciążono Skarb Państwa.
Obrońca działający w sprawie na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, wystąpił z wnioskiem o przyznanie J. M. H. zwrotu poniesionych przez niego kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej określonej w normach przepisanych.
Wniosek obrońcy jest zasadny co do zasady. Zgodnie z art. 632 pkt 2 k.p.k. w razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia prowadzonego przeciwko niemu postępowania koszty procesu, a więc i uzasadnione wydatki związane z ustanowieniem w sprawie jednego obrońcy, ponosi Skarb Państwa (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jeśli środek odwoławczy wniesiony przez oskarżyciela publicznego nie zostanie uwzględniony, kosztami procesu powinien być obciążony Skarb Państwa (art. 636 § 1 k.p.k.), a regułę tę stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym (art. 637a k.p.k.).
Przy ustalaniu należnej osobie uniewinnionej kwoty zwrotu wydatków z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy, należy mieć na uwadze art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 r. – Prawo o adwokaturze. Zgodnie z jego treścią opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem. Wnioskodawca nie przedstawił takiej umowy, ani oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata, jak to przewiduje § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Tym samym nie wykazał, że J. M. H. poniósł wydatek w dochodzonej kwocie. W tym stanie rzeczy, w myśl przytoczonego przepisu, wysokość należnej kwoty ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3 powołanego Rozporządzenia przemawiają za innym jej ustaleniem. Mając na uwadze z jednej strony obszerność materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, a z drugiej, że kasacja została rozpoznana na jednym terminie rozprawy, Sąd Najwyższy uznał, że należna kwota powinna przekraczać w pewnym stopniu stawkę minimalną określoną w § 11 ust. 2 pkt 6 Rozporządzenia i zasądził ją w wysokości wskazanej w części wstępnej.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI