III KK 433/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 listopada 2023 r. oddalił kasacje wniesione przez obrońcę skazanych A.S., S.S. i T.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie. Skazani zostali uznani za winnych popełnienia przestępstwa oszustwa na szkodę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gorzowie Wielkopolskim, polegającego na doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie ponad 114 tys. zł oraz usiłowaniu doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie ponad 126 tys. zł, poprzez wprowadzenie w błąd co do rodzaju pracy i wysokości wynagrodzenia. Sąd Okręgowy wymierzył skazanym kary po roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania, grzywny oraz orzekł obowiązek naprawienia szkody. Obrońca skazanych wniósł kasacje, zarzucając obrazę art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez rozpoznanie apelacji przez nienależycie obsadzony skład sądu, w którym zasiadał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za oczywiście bezzasadny. Podkreślono, że zarzut nienależytej obsady sądu wymaga wykazania konkretnych okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędziego w danej sprawie, a nie opierania się na abstrakcyjnych przesłankach. Sąd Najwyższy przywołał uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (U 2/20), która stwierdziła niezgodność z Konstytucją uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), na którą powoływał się skarżący. W związku z tym, uchwała Sądu Najwyższego przestała obowiązywać, a tym samym brak jest podstaw do negowania statusu sędziego z przyczyn wskazanych w tej uchwale. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że skarżący nie wykazał konkretnych wadliwości w powołaniu sędziego ani nie skorzystał z dostępnych instrumentów procesowych do kwestionowania składu sądu na wcześniejszych etapach postępowania. W konsekwencji, kasacje zostały oddalone, a skazani obciążeni kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą SN i wyrokiem TK, a także konieczności indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sędzia powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. powoduje nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nienależytej obsady sądu z powodu sposobu powołania sędziego wymaga wykazania konkretnych okoliczności podważających jego niezawisłość i bezstronność w danej sprawie, a nie opiera się na abstrakcyjnych przesłankach. Dodatkowo, uchwała Sądu Najwyższego dotycząca tej kwestii przestała obowiązywać na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały Trybunału Konstytucyjnego, która stwierdziła niezgodność z Konstytucją uchwały Sądu Najwyższego z 2020 r. dotyczącej nienależytej obsady sądu. Podkreślono, że zarzut ten wymaga indywidualnej oceny konkretnego sędziego i jego powołania, a nie automatycznego uznania sądu za nienależycie obsadzony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| S.S. | osoba_fizyczna | skazany |
| T.B. | osoba_fizyczna | skazany |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gorzowie Wielkopolskim | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (24)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dz. U. z 2018 r. poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej art. 47
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.p.s.p. art. 42a § ust. 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut nienależytej obsady sądu jest oczywiście bezzasadny, ponieważ wymaga wykazania konkretnych wadliwości w powołaniu sędziego, a nie opiera się na abstrakcyjnych przesłankach. • Uchwała Sądu Najwyższego z 2020 r. dotycząca nienależytej obsady sądu przestała obowiązywać na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Skarżący nie wykazał konkretnych wadliwości w powołaniu sędziego ani nie skorzystał z dostępnych instrumentów procesowych do kwestionowania składu sądu na wcześniejszych etapach postępowania.
Odrzucone argumenty
Sędzia orzekający w sprawie był nienależycie powołany, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
kasacje są oczywiście bezzasadne • zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej sformułowany w omawianej kasacji okazał się bezzasadny w sposób oczywisty • brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności • uchwała Sądu Najwyższego na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20 przestała zatem obowiązywać • orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne
Skład orzekający
Anna Dziergawka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałą SN i wyrokiem TK, a także konieczności indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustrojowej związanej z niezależnością sądownictwa i wpływem zmian w KRS na procesy sądowe, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sędzia z 'nową' nominacją to automatycznie nienależyta obsada sądu?”
Dane finansowe
WPS: 114 814,62 PLN
naprawienie szkody: 114 814,62 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.