III KK 432/23

Sąd Najwyższy2024-01-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
rozbójkasacjaSąd Najwyższyskazanie bez rozprawyart. 387 k.p.k.art. 37b k.k.kara łącznanaruszenie prawa procesowegonaruszenie prawa materialnego

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za rozbój, uznając, że sąd niższej instancji błędnie zastosował przepisy dotyczące skazania bez rozprawy, orzekając karę niezgodną z prawem.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku skazującego za rozbój. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, polegające na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy, mimo że zaproponowana kara była niezgodna z przepisami Kodeksu karnego, w szczególności art. 37b k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy nieprawidłowo zastosował przepisy, orzekając karę przekraczającą dopuszczalny limit.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego D. K., który został skazany za czyn z art. 280 § 1 k.k. (rozbój). Sąd Rejonowy w Stargardzie, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2023 r., uznał oskarżonego winnym i wymierzył mu karę łączoną – 1 roku pozbawienia wolności oraz 1 roku ograniczenia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny zarzucił zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 1-3 k.p.k.) i materialnego. Wskazał, że sąd rejonowy niezasadnie uwzględnił wniosek o skazanie bez rozprawy, ponieważ zaproponowana kara była niezgodna z art. 37b k.k. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku czynu z art. 280 § 1 k.k. (zagrożonego karą do 12 lat pozbawienia wolności), sąd mógł orzec karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Prokuratora Generalnego, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że sąd rejonowy nie dopełnił obowiązku sprawdzenia zgodności wniosku z prawem materialnym i uwzględnił wadliwy wniosek. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Stargardzie do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie wskazanych uwag.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może uwzględnić wniosku o skazanie bez rozprawy, jeśli zaproponowana kara jest niezgodna z przepisami prawa materialnego. W takiej sytuacji sąd powinien albo wezwać do zmiany wniosku, albo rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd rozpatrujący wniosek o skazanie bez rozprawy ma obowiązek sprawdzić zgodność propozycji kary z przepisami prawa karnego materialnego. Jeśli wniosek zawiera wadliwą propozycję, sąd powinien albo uzależnić uwzględnienie wniosku od jego zmiany, albo rozpoznać sprawę na zasadach ogólnych. W niniejszej sprawie sąd rejonowy nie dopełnił tego obowiązku, uwzględniając wniosek z wadliwą propozycją kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w sensie proceduralnym)

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznaskazany
D. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. A.osoba_fizycznawspółsprawca (nieletni)
M. S.osoba_fizycznawspółsprawca (nieletni)
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 280 § § 1

Kodeks karny

Czyn polegający na zaborze telefonu komórkowego przy użyciu przemocy i stwarzaniu przewagi liczebnej.

k.k. art. 37b

Kodeks karny

Przepis określający zasady orzekania kary łącznej pozbawienia wolności i ograniczenia wolności w przypadku występków zagrożonych karą pozbawienia wolności. Wskazuje na maksymalne wymiary kar, które można orzec w ramach tej instytucji, zależne od górnej granicy ustawowego zagrożenia.

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość skazania bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek oskarżonego.

Pomocnicze

k.k. art. 34 § § 1 a pkt 1

Kodeks karny

k.k. art. 35

Kodeks karny

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 387 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 521 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażądanie przez Prokuratora Generalnego uchylenia wyroku z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, polegającego na uwzględnieniu wniosku o skazanie bez rozprawy z wadliwą propozycją kary. Niezgodność zaproponowanej kary z art. 37b k.k., który ogranicza wymiar kary pozbawienia wolności do 6 miesięcy w przypadku czynu z art. 280 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest oczywiście zasadna zaskarżony bowiem wyrok jest wadliwy, gdyż został wydany z rażącym naruszeniem prawa niewątpliwym obowiązkiem sądu jest bądź to uzależnienie swojej decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną jego wadliwość (...) bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych Powyższemu obowiązkowi Sąd Rejonowy w Stargardzie nie sprostał Jest zatem kwestią oczywistą, że w tej sytuacji Sąd Rejonowy, decydując się na zastosowanie instytucji z art. 37 b k.k., mógł w ramach sekwencji kar orzec wobec skazanego maksymalnie karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Skład orzekający

Paweł Kołodziejski

przewodniczący

Małgorzata Bednarek

sprawozdawca

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skazania bez rozprawy (art. 387 k.p.k.) oraz stosowania instytucji kary łącznej (art. 37b k.k.) w sprawach o rozbój."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 387 k.p.k. i art. 37b k.k. w kontekście rozboju.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne i materialne sądu niższej instancji, które doprowadziły do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy. Jest to przykład ważnej interpretacji przepisów dotyczących skazania bez rozprawy.

Sąd Najwyższy uchyla wyrok za rozbój. Kluczowy błąd sądu rejonowego w stosowaniu prawa.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KK 432/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Bednarek (sprawozdawca)
‎
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie
D. K.
skazanego czyn z art. 280 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 17 stycznia 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na niekorzyść skazanego od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego
w Stargardzie
z 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 245/23
uchyla zaskarżony wyrok a sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu
w Stargardzie do ponownego rozpoznania
[PGW]
UZASADNIENIE
D. K. został oskarżony o to, że:
W dniu 21 stycznia 2023 r. przy ul. […], w […] działając wspólnie i w porozumieniu z nieletnimi M. A. i M. S. oraz dwoma nieustalonymi sprawcami dokonał rozboju na osobie D.B. w ten sposób, że otoczyli pokrzywdzonego stwarzając przewagę liczebną, a następnie użyli przemocy w postaci szarpania doprowadzając pokrzywdzonego do stanu bezbronności, po czym dokonali zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki […] koloru czarnego o wartości 650 złotych, czym działali na szkodę D. B., tj. o czyn z art. 280 §1 k.k.
Wyrokiem z 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 245/23, wydanym w trybie art. 387 § 2 k.p.k., Sąd Rejonowy w Stargardzie uznał D. K. winnym zarzucanego mu czynu i za ten czyn na podstawie art. 280 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37 b k.k. w zw. z art. 34 § 1 a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę 1 roku ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym.
Na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania a nadto zasądził od oskarżonego D. K. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, przy czym zwolnił go od opłaty sądowej.
Powyższy wyrok wobec niewniesienia apelacji uprawomocnił się 4 lipca
‎
2023 r.
Od powyższego wyroku 14 września 2023 r. w trybie art. 521 § 1 k.p.k. na niekorzyść skazanego kasację wywiódł Prokurator Generalny, w której w/w wyrokowi zarzucił:
rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k. polegające na niezasadnym uwzględnieniu wadliwego wniosku oskarżonego D. K. o skazanie go bez przeprowadzenia postępowania dowodowego i wydanie wyroku skazującego mimo, iż wniosek ten zawierał nieprawidłową propozycję orzeczenia – za czyn z art. 280 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37 b k.k. – kary mieszanej w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności oraz kary 1 roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, podczas gdy uwzględniając górną granicę ustawowego zagrożenia za przypisane przestępstwo, zgodnie z treścią art. 37 b k.k. możliwe było orzeczenie wobec oskarżonego D. K. kary pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy oraz kary ograniczenia wolności do lat 2, co skutkowało wydaniem wyroku również z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego.
Formułując powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości
‎
i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Stargardzie do   ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co uzasadniało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zaskarżony bowiem wyrok jest wadliwy, gdyż został wydany z rażącym naruszeniem prawa opisanym w zarzucie kasacji.
Istotnie sąd rozstrzygając wniosek oskarżonego złożony w oparciu o treść przepisu art. 387 § 1 k.p.k. jest zobowiązany przede wszystkim sprawdzić zaistnienie wszystkich warunków dopuszczalności takiego wniosku. Jednym z nich z pewnością będzie sprawdzenie zgodności zgłaszanych we wniosku, zaakceptowanych m.in. przez prokuratora propozycji, w tym również tych co do oceny prawno-karnej zarzucanego oskarżonemu czynu, wymiaru kary bądź środków karnych,
‎
z obowiązującymi przepisami prawa karnego materialnego. W sytuacji, w której treść wniosku tychże regulacji prawnych nie respektuje, niewątpliwym obowiązkiem sądu jest bądź to uzależnienie swojej decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną jego wadliwość (art. 387 § 3 k.p.k.) bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych (zob. wyrok SN z 13 lutego 2019 r., sygn. akt VKK 34/18).
Powyższemu obowiązkowi Sąd Rejonowy w Stargardzie nie sprostał, albowiem orzekł zgodnie z wnioskiem oskarżonego, który w istocie był wadliwy.
Zgodnie bowiem z art. 37 b zd. 1 k.k. w sprawie o występek zagrożony karą pozbawienia wolności, niezależnie od dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w ustawie za dany czyn, sąd może orzec jednocześnie karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 3 miesięcy, a jeżeli górna granica ustawowego zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat - 6 miesięcy, oraz karę ograniczenia wolności do lat 2.
Występek z art. 280 § 1 k.k. w dniu jego popełnienia, jak i w dniu wyrokowania zagrożony był karą pozbawienia wolności do lat 12. Jest zatem kwestią oczywistą, że w tej sytuacji Sąd Rejonowy, decydując się na zastosowanie instytucji
‎
z art. 37 b k.k., mógł w ramach sekwencji kar orzec wobec skazanego maksymalnie karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. W pełni więc zasadnie naruszenie to podniósł w zarzucie kasacji Prokurator Generalny, a wpływ naruszenia jawi się jako oczywisty.
Sąd ponownie rozpoznający sprawę winien mieć na uwadze poczynione uwagi i ponownie orzekając winien respektować obowiązujące regulacje prawne.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.
[PGW]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI