III KK 430/11

WYROK  Z  DNIA  21  SIERPNIA  2012  R. 
III  KK  430/11 
 
Sąd pierwszej instancji, wyrokując w trybie art. 343 § 1 – 6 k.p.k. na 
posiedzeniu, związany jest treścią uzgodnień oskarżonego i prokuratora, 
poczynionych na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. Sąd nie może więc wydać 
innego wyroku, niż skazujący ani orzec innej kary lub środka karnego od 
uzgodnionych przez te strony. 
 
Przewodniczący: sędzia SN T. Artymiuk. 
Sędziowie SN: K. Cesarz (sprawozdawca), J. Szewczyk. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Wilkosz–Śliwa. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Łukasza W., skazanego z art. 286 § 1 k.k., 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r., 
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść 
skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 14 lipca 2011 r., 
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 20 kwietnia 
2011 r., 
 
u c h y l i ł  zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu 
Rejonowego w C. i p r z e k a z a ł  sprawę temu Sądowi do ponownego 
rozpoznania. 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Sąd Rejonowy w C. wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r., wydanym na 
posiedzeniu, uznał Łukasza W. za winnego popełnienia ciągu 6 

 
2 
przestępstw oszustwa i na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 
k.k. wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której 
wykonanie za podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. 
warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, oddając w tym czasie 
oskarżonego pod dozór kuratora sądowego a nadto odpowiednio na 
podstawie art. 72 § 2 k.k. i 46 § 1 k.k. nałożył na oskarżonego obowiązek 
naprawienia szkód wyrządzonych przestępstwami oraz obciążył go 
kosztami sądowymi. 
Apelację od całości wyroku na niekorzyść oskarżonego złożył 
prokurator, zarzucając rażącą obrazę art. 343 § 6 k.p.k., mającą wpływ na 
treść orzeczenia przez wymierzenie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, 
podczas gdy „w trybie art. 335 § 1 k.p.k. zawarta została ugoda z 
oskarżonym na wymierzenie mu kary roku i 6 miesięcy pozbawienia 
wolności”, po czym wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez 
orzeczenie tej kary. 
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r., Sąd Okręgowy w S. utrzymał w 
mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. 
Wyrok Sądu odwoławczego w całości na niekorzyść skazanego 
zaskarżył kasacją Prokurator Generalny, zarzucając „rażące i mające 
istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego 
procesowego, a mianowicie art. 433 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k., polegające 
na dokonaniu wadliwej kontroli instancyjnej wyroku Sądu Rejonowego w C., 
w następstwie czego doszło do utrzymania w mocy niezasadnego i rażąco 
niesprawiedliwego, bo wydanego z obrazą art. 337 § 1 k.p.k. oraz art. 343 § 
7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, 
polegającego na dokonaniu, po przeprowadzeniu wstępnej kontroli aktu 
oskarżenia i stwierdzenia jego braków, zwrotu prokuratorowi jedynie 
odpisów aktu oskarżenia z pominięciem jego oryginału oraz akt sprawy, co 
spowodowało, iż dostrzeżone braki w zakresie umieszczonego w akcie 

 
3 
oskarżenia wniosku o wydanie wobec oskarżonego wyroku skazującego 
zostały usunięte jedynie z jego odpisów, podczas gdy sąd wydał wyrok w 
oparciu o niepoprawiony i zawierający odmienną treść oryginał tego 
dokumentu, a w konsekwencji wydał orzeczenie w zakresie wymierzonej 
kary pozbawienia wolności o treści niezgodnej z zawartą przez prokuratora 
i oskarżonego ugodą”. 
Skarżący w konkluzji wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego 
wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w C. i 
przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zasadny jest zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść 
zaskarżonego wyroku, naruszenia art. 433 § 1 k.p.k., co doprowadziło do 
utrzymania w mocy, wydanego z obrazą art. 343 § 6 lub 7 k.p.k. w zw. z art. 
335 § 1 k.p.k., wyroku Sądu pierwszej instancji. W całości natomiast 
zasługuje na uwzględnienie wniosek kasacji. Ocenę taką uzasadniają 
następujące zaszłości i implikacje procesowe. 
W dniu 15 grudnia 2010 r. prokurator i Łukasz W. uzgodnili (co 
znalazło odzwierciedlenie w „załączniku do protokołu przesłuchania 
podejrzanego w przedmiocie zastosowania art. 335 § 1 k.p.k.”) skazanie go 
bez rozprawy i wymierzenie przez sąd za zarzucone przestępstwa kary 
roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz umieszczenie w akcie 
oskarżenia 
takiego 
wniosku 
(obok 
innych 
także 
uzgodnionych 
rozstrzygnięć). Prokurator w tymże wniosku postulował jednak wymierzenie 
kary 6 miesięcy pozbawienia wolności (natomiast pozostałe elementy 
wniosku odpowiadały uzgodnionym z podejrzanym). Dlatego sędzia Sądu 
Rejonowego w C. zarządził w dniu 5 stycznia 2011 r. „akta zwrócić Prok. 
Rej. w C. celem złożenia wniosku w trybie art. 335 k.p.k. zgodnego z ugodą 
zawartą z oskarżonym”. Do pisma przewodniego z dnia 11 stycznia 2011 r., 
wzywającego do złożenia poprawionego wniosku, załączono jedynie 8 kopii 

 
4 
aktu oskarżenia. Prokurator po dwóch dniach odesłał te kopie „wraz z 
wnioskiem w trybie art. 335 k.p.k. zgodnym z ugodą zawartą z oskarżonym 
Łukaszem W.”. Na posiedzenie Sądu Rejonowego, na którym zapadł 
wyrok, stawił się tylko obrońca oskarżonego. 
Nie ma racji kasacja, że Sąd pierwszej instancji wydał wyrok z obrazą 
art. 337 § 1 k.p.k., chociaż trafnie podniesiono w niej, iż po wpłynięciu aktu 
oskarżenia doszło do naruszenia przez Sąd dyspozycji tego przepisu. 
Gdyby rzeczywiście zwrócono akta prokuratorowi zgodnie z zarządzeniem 
z dnia 5 stycznia 2011 r., a więc i akt oskarżenia, jak tego wymaga art. 337 
§ 1 k.p.k., to dokonałby korekty również w oryginale wniosku (a nie tylko w 
kopiach). Słusznie następnie prokurator  zarzucił w apelacji, że wyrok 
zapadł z rażącą obrazą art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., choć 
zasadne byłoby alternatywnie podniesienie uchybienia przepisom art. 343 § 
7 k.p.k. i 366 § 1 k.p.k. Sąd pierwszej instancji, wyrokując w trybie art. 343 
§ 1 – 6 k.p.k. na posiedzeniu, związany jest treścią uzgodnień oskarżonego 
i prokuratora, poczynionych na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. Sąd nie może 
więc wydać innego wyroku, aniżeli skazujący, ani orzec innej kary lub 
środka karnego od uzgodnionych przez te strony. Wniosek musi oczywiście 
odzwierciedlać treść uzgodnień. Odbieganie treści wniosku umieszczonego 
w akcie oskarżenia od ustaleń stron porozumienia wymaga reakcji prezesa 
sądu na podstawie i z zachowaniem wymogów art. 337 § 1 k.p.k., a gdy 
rozbieżność 
ta 
zostanie 
dostrzeżona 
dopiero 
na 
posiedzeniu, 
przewodniczący obowiązany jest wezwać prokuratora do wypowiedzenia 
się co do jej przyczyny. Jeżeli rozbieżność jest efektem zmiany stanowiska 
prokuratora, to przed wydaniem wyroku na posiedzeniu musi ją 
zaaprobować oskarżony. Bez względu na to, czy Sąd Rejonowy przeoczył 
treść protokołu uzgodnień (a więc najpierw doszło do obrazy art. 366 § 1 
k.p.k.), czy wyrokował mimo świadomości rozbieżności między tymi 
uzgodnieniami a wnioskiem zawartym w akcie oskarżenia (a wtedy 

 
5 
naruszał również dyspozycję art. 343 § 7 k.p.k.), Sąd ten dopuścił się 
rażącej obrazy art. 343 § 6 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. Jak 
powiedziano wyżej, Sąd pierwszej instancji może uwzględnić tylko 
uzgodniony wniosek. Z rażącym naruszeniem art. 433 § 1 k.p.k., co 
słusznie wytknięto w kasacji, nie dostrzegł tego Sąd odwoławczy, czemu 
dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, wyrażając pogląd, że zgoda 
oskarżonego na orzeczenie określonej kary otwiera sądowi meriti 
możliwość orzeczenia kary w niższym wymiarze, czyli w efekcie, również 
kary łagodniejszego rodzaju lub też mniej dolegliwych środków karnych (co 
do rodzaju albo wysokości). Ten oczywiście błędny pogląd Sądu 
odwoławczego abstrahuje od faktu, że wniosek składany w trybie art. 335 § 
1 k.p.k., a następnie wyrokowanie bez rozprawy, są zarówno efektem jak i 
realizacją porozumienia oskarżonego i prokuratora co do rodzaju wyroku 
(skazującego) oraz rodzaju i wysokości kary lub środków karnych. 
Zakres zaskarżenia wyroku Sądu Rejonowego oraz rodzaj uchybień 
podniesionych w apelacji czyniły bezprzedmiotowym zarzut kasacji 
naruszenia przez Sąd Okręgowy także art. 440 k.p.k. 
Sąd ten rozpoznając sprawę w granicach środka odwoławczego i 
kierując się powyższymi względami powinien uchylić wyrok Sądu 
Rejonowego i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. 
Sąd odwoławczy nie był przy tym związany wnioskiem prokuratora, 
ponieważ wnioski zawarte w środku odwoławczym nie wyznaczają jego 
granic. Przy rodzaju podniesionych i zaistniałych uchybień w ogóle nie 
aktualizowała się kwestia wyroku reformatoryjnego, nawet gdyby prokurator 
wykazał, że orzeczona kara jest rażąco niewspółmiernie łagodna (czego 
zresztą w tej sprawie nie zarzucił). Wywód Sądu Okręgowego na ten temat 
w końcowej części uzasadnienia wyroku, opublikowanego i tezowanego w 
przeglądzie orzecznictwa Apelacji Gdańskiej (POSAG 2011, z. 3, s. 164-
168, Lex 1087220), został oparty na błędnym założeniu, że wyrok Sądu 

 
6 
Rejonowego zapadł „po uwzględnieniu zgodnego z prawem wniosku o 
skazanie bez przeprowadzenia rozprawy”. Tymczasem, jak już wykazano, 
wniosek nie był zgodny z prawem, bo nie odpowiadał treści porozumienia 
zawartego przez prokuratora i oskarżonego. 
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy wezwie prokuratora, 
czy podtrzymuje stanowisko wyrażone w porozumieniu i kopiach aktu 
oskarżenia, sprawdzi czy oskarżony w dalszym ciągu aprobuje je, a jeśli 
sam Sąd uzna, że nie może go zaakceptować, wezwie strony do dokonania 
uzgodnionej zmiany albo postąpi w myśl art. 343 § 7 k.p.k.