III KK 428/19

Sąd Najwyższy2019-10-23
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaprawo do obronynieobecność oskarżonegowstrzymanie wykonaniaSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku skazującego z urzędu, uznając za prawdopodobne zarzuty kasacji dotyczące naruszenia prawa do obrony skazanego.

Sąd Najwyższy, działając z urzędu, wstrzymał wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący A.K. za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. Wstrzymanie nastąpiło ze względu na uznanie za prawdopodobne zarzutów podniesionych w kasacji, dotyczących prowadzenia postępowania pod nieobecność skazanego, mimo jego pozbawienia wolności za granicą i braku zgody na prowadzenie rozpraw pod nieobecność.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego A.K. za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. Sąd Najwyższy, działając z urzędu na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k., postanowił wstrzymać wykonanie zaskarżonego kasacją wyroku. Instytucja ta jest odstępstwem od reguły bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń i stosowana jest wyjątkowo, gdy podniesione w kasacji zarzuty są prima facie zasadne, co uzasadnia wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja kasacji dotycząca nienależytego rozważenia przez Sąd Rejonowy kwestii prowadzenia postępowania pod nieobecność skazanego (który był pozbawiony wolności za granicą i nie wyraził zgody na prowadzenie rozpraw pod jego nieobecność) jawi się jako prawdopodobna. Wstrzymanie wykonania wyroku przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji ma zapobiec wyjątkowo dolegliwym skutkom dla skazanego i jego pokrzywdzeniu. Podnoszone uchybienie, rzutujące na prawo do obrony, chronione konstytucyjnie i międzynarodowo, uzasadniało wstrzymanie wykonania wyroku z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku z urzędu, jeśli podniesione w kasacji zarzuty są prima facie zasadne i istnieje wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego, a wykonanie wyroku mogłoby spowodować dla skazanego wyjątkowo dolegliwe skutki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie wyroku z urzędu, jeśli uzna zarzuty kasacji za prawdopodobne, zwłaszcza gdy dotyczą one naruszenia prawa do obrony, a wykonanie wyroku mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego pokrzywdzenia skazanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wstrzymanie wykonania wyroku

Strona wygrywająca

A.K.

Strony

NazwaTypRola
A.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku z urzędu.

k.p.k. art. 532 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku z urzędu.

Pomocnicze

k.k.w. art. 9

Kodeks karny wykonawczy

Reguła bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Ochrona prawa do obrony.

Konstytucja RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawa do obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawdopodobne naruszenie prawa do obrony skazanego poprzez prowadzenie postępowania pod jego nieobecność, mimo pozbawienia wolności za granicą i braku zawiadomienia o terminach rozpraw. Potencjalnie nieuzasadnione pokrzywdzenie skazanego w przypadku natychmiastowego wykonania wyroku przed rozpoznaniem kasacji.

Godne uwagi sformułowania

wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku [...] jest odstępstwem od reguły bezzwłocznej wykonalności zastosowanie tej instytucji następuje wyjątkowo stwierdzenie zaistnienia szczególnych względów zachodzi wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego jako prawdopodobne jawi się jej uwzględnienie mogłoby spowodować dla skazanego wyjątkowo dolegliwe skutki łączyłoby się z jego wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem rzutującego w sposób oczywisty na prawo oskarżonego do obrony

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wstrzymania wykonania wyroku przez Sąd Najwyższy z urzędu, zwłaszcza w kontekście naruszenia prawa do obrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów kasacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy może interweniować z urzędu, aby chronić prawo do obrony, nawet po uprawomocnieniu się wyroku, co jest istotne z punktu widzenia praktyki procesowej.

Sąd Najwyższy wstrzymał wyrok z urzędu. Kluczowe prawo do obrony.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KK 428/19
POSTANOWIENIE
Dnia 23 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie
A.K.
skazanego za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 października 2019 r.
z urzędu
kwestii wstrzymania wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt X K (…)
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
postanowił:
wstrzymać wykonanie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G., z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt X K (…).
UZASADNIENIE
Wstrzymanie, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., wykonania zaskarżonego kasacją wyroku jest odstępstwem od reguły bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art 9 k.k.w.) i z tego powodu zastosowanie tej instytucji następuje wyjątkowo, z reguły na uzasadniony wniosek strony postępowania. Może jednak nastąpić z urzędu, a to wobec braku w art. 532 k.p.k. ograniczeń normatywnych do działania Sądu Najwyższego
ex officio
. Dla takiego postąpienia każdorazowo konieczne jest jednak stwierdzenie zaistnienia szczególnych względów, w szczególności, że podniesione w kasacji zarzuty są
prima facie
zasadne i wobec tego zachodzi wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18).
Uwzględniając argumentację powołaną w kasacji, w świetle przeprowadzonej analizy materiałów postępowania Sąd Najwyższy – nie przesądzając oczywiście ostatecznego efektu wniesienia tej skargi, która będzie przedmiotem dalszego badania – przyjął, iż jako prawdopodobne jawi się jej uwzględnienie, w zakresie obejmującym nienależyte rozważenie argumentacji podniesionej w piśmie oskarżonego, dotyczącej prowadzenia postępowania pierwszoinstancyjnego pod jego nieobecność, mimo że był on pozbawiony wolności na terenie Niemiec, o czym Sąd Rejonowy wiedział, ponadto oskarżony nigdy nie wyraził zgody na prowadzenie rozpraw pod swoją nieobecność, a o żadnym terminie rozprawy nie został w ogóle zawiadomiony.
Z tego względu Sąd Najwyższy przyjął, że wykonanie wyroku przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji, mogłoby spowodować dla skazanego wyjątkowo dolegliwe skutki, a tym samym łączyłoby się z jego wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem.
Doniosłość podnoszonego w kasacji i uprawdopodobnionego uchybienia, rzutującego w sposób oczywisty na prawo oskarżonego do obrony, które jest jedną z podstawowych gwarancji rzetelnego procesu karnego, chronioną przepisami rangi ustawowej (art. 6 k.p.k.), konstytucyjnej (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP), jak i międzynarodowej (art. 6 ust. 3 lit. c EKPC; art. 14 ust. 3 lit. b oraz d MPPOiP), uzasadniało wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku z urzędu.
Z tych powodów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI