Orzeczenie · 2015-05-08

III KK 423/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-05-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu i obronności państwaWysokanajwyższy
funkcjonariusz publicznyochrona fizycznanaruszenie nietykalnościznieważeniekasacjaSąd Najwyższytryb uproszczonykwalifikacja prawna

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego K. Z., który został skazany przez Sąd Rejonowy za naruszenie nietykalności cielesnej i znieważenie pracowników ochrony firmy ochroniarskiej. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wskazując, że sąd błędnie uznał pracowników ochrony za funkcjonariuszy publicznych, co stanowiło podstawę do skazania. Sąd Najwyższy przyznał rację Prokuratorowi Generalnemu, stwierdzając, że pracownicy ochrony, wykonujący zadania w prywatnej pizzerii, nie posiadają statusu funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu art. 115 § 13 k.k., nawet jeśli ustawa o ochronie osób i mienia przewiduje dla nich pewną ochronę prawną. Sąd podkreślił, że sąd pierwszej instancji, orzekając w trybie uproszczonym na wniosek prokuratora, nie może uchylić się od merytorycznej kontroli wniosku i zastosowanych przepisów. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok. Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał wniosek kasacji o uniewinnienie za wadliwy, wskazując, że zachowanie K. Z. może wypełniać znamiona innych przestępstw, takich jak znieważenie (art. 216 k.k.) czy naruszenie czynności narządu ciała (art. 217 k.k.), które są ścigane z oskarżenia prywatnego, lub występek z art. 217a k.k. ścigany z oskarżenia publicznego. Dlatego sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, aby ten rozważył właściwą kwalifikację prawną czynu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie statusu funkcjonariusza publicznego w kontekście przestępstw przeciwko czci i nietykalności, kontrola sądowa wniosków o skazanie bez rozprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników ochrony i zastosowania trybu uproszczonego. Interpretacja art. 42 ustawy o ochronie osób i mienia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pracownicy ochrony fizycznej, wykonujący zadania ochrony osób i mienia na podstawie umowy cywilnoprawnej, mogą być uznani za funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu art. 115 § 13 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownicy ochrony fizycznej, wykonujący zadania ochrony osób i mienia na podstawie umowy cywilnoprawnej, nie posiadają statusu funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu art. 115 § 13 k.k., chyba że wykonują zadania ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie lub zostali przybrani do pomocy przez interweniujących policjantów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że katalog funkcjonariuszy publicznych jest zamknięty i enumeratywnie określony w art. 115 § 13 k.k. Pracownicy ochrony nie są nim objęci, a jedynie korzystają z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas wykonywania zadań ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie. W realiach sprawy nie wykonywali oni takich zadań, a jedynie świadczyli usługi dla prywatnej pizzerii.

Czy sąd orzekający w trybie uproszczonym (art. 343 k.p.k.) na wniosek prokuratora (art. 335 k.p.k.) jest związany treścią wniosku i nie może dokonywać merytorycznej kontroli zastosowanych przepisów prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd orzekający w trybie uproszczonym na wniosek prokuratora nie jest całkowicie związany treścią wniosku i ma obowiązek dokonać merytorycznej kontroli wniosku, w tym ustaleń faktycznych, zawinienia oraz zastosowanych przepisów prawa materialnego. W przypadku dostrzeżenia wad, sąd nie może uwzględnić wniosku i zobowiązany jest skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet w trybie uproszczonym sąd musi zbadać sprawę pod kątem ustaleń faktycznych, zawinienia i zastosowanych przepisów prawa materialnego. Nie może uchylić się od zbadania wniosku prokuratora i w sytuacji dostrzeżenia wad, musi skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w części dotyczącej uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
K. Z.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
T. W.osoba_fizycznapokrzywdzony
J. G.osoba_fizycznapokrzywdzony
pracownicy ochrony fizycznej firmy „K.”innepokrzywdzony

Przepisy (16)

Główne

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 343 § 1 i 6

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy skazania bez rozprawy na wniosek strony. Kluczowe dla zarzutu kasacji dotyczące wadliwości postępowania.

k.p.k. art. 335 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wniosku o skazanie bez rozprawy. Kluczowe dla zarzutu kasacji dotyczące wadliwości postępowania.

k.k. art. 115 § 13

Kodeks karny

Definicja funkcjonariusza publicznego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 222 § 1

Kodeks karny

Dotyczy naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego. W sprawie kluczowe było ustalenie, czy pokrzywdzeni posiadali status funkcjonariusza publicznego.

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

Dotyczy znieważenia funkcjonariusza publicznego. Podobnie jak w przypadku art. 222 § 1 k.k., kluczowe było ustalenie statusu pokrzywdzonych.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Dotyczy kumulatywnego zbiegu przepisów. Zastosowany w połączeniu z art. 222 § 1 k.k. i art. 226 § 1 k.k.

k.k. art. 33 § 1 i 3

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary grzywny. Zastosowany w połączeniu z art. 222 § 1 k.k. i art. 11 § 3 k.k.

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary za zbieg przepisów. Zastosowany w połączeniu z art. 222 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k.

u.o.o.i.m. art. 42

Ustawa o ochronie osób i mienia

Dotyczy ochrony prawnej pracowników ochrony. Sąd wyjaśnił, że nie nadaje im statusu funkcjonariusza publicznego w każdym przypadku.

k.p.k. art. 343 § 7

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych w przypadku wadliwości wniosku o skazanie bez rozprawy.

k.k. art. 216

Kodeks karny

Znieważenie. Sąd wskazał jako potencjalną alternatywną kwalifikację czynu.

k.k. art. 217

Kodeks karny

Naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia. Sąd wskazał jako potencjalną alternatywną kwalifikację czynu.

k.k. art. 217a

Kodeks karny

Naruszenie nietykalności cielesnej. Sąd wskazał jako potencjalną alternatywną kwalifikację czynu, ściganą z oskarżenia publicznego.

k.p.k. art. 60 § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości objęcia ściganiem czynów ściganych z oskarżenia prywatnego przez prokuratora oraz możliwości podtrzymania oskarżenia prywatnego.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości wydania rozstrzygnięcia zgodnego ze stanowiskiem strony wniesionej kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownicy ochrony fizycznej nie posiadają statusu funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu art. 115 § 13 k.k. • Sąd orzekający w trybie uproszczonym ma obowiązek dokonać merytorycznej kontroli wniosku prokuratora i zastosowanych przepisów prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

nie można uchylić się od zbadania sprawy zarówno pod kątem ustaleń faktycznych i zawinienia, jak i zastosowanych przepisów prawa materialnego • w sytuacji dostrzeżenia jakichkolwiek wad propozycji oskarżyciela publicznego nie tylko nie może wniosku takiego uwzględnić, ale zobligowany jest treścią art. 343 § 7 k.p.k. skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych • Katalog osób posiadających ów status jest zamknięty i enumeratywnie określony w przepisie art. 115 § 13 k.k. • wniosek o uniewinnienie oskarżonego jest [...] zdecydowanie wadliwy

Skład orzekający

Stanisław Zabłocki

przewodniczący-sprawozdawca

Przemysław Kalinowski

członek

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu funkcjonariusza publicznego w kontekście przestępstw przeciwko czci i nietykalności, kontrola sądowa wniosków o skazanie bez rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników ochrony i zastosowania trybu uproszczonego. Interpretacja art. 42 ustawy o ochronie osób i mienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ochrony fizycznej i jej statusu prawnego, a także ważnych kwestii proceduralnych związanych z trybem uproszczonym w postępowaniu karnym.

Ochroniarz to nie funkcjonariusz publiczny? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można mówić o przestępstwie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst